દાનમ નાગેન્દ્રને સુપ્રીમ કોર્ટનો મોટો આંચકો: ‘આયા રામ, ગયા રામ’ ટિપ્પણી સાથે અરજી ફગાવી, ખૈરાતાબાદ બેઠક ખાલી
તેલંગાણાના રાજકારણમાં પક્ષપલટાના એક ચર્ચિત કિસ્સામાં સુપ્રીમ કોર્ટ તરફથી ભૂતપૂર્વ BRS ધારાસભ્ય દાનમ નાગેન્દ્રને મોટો આંચકો લાગ્યો છે. ભારતની સર્વોચ્ચ અદાલતે તેમની અરજી ફગાવી દેતાં આકરા શબ્દોમાં ટિપ્પણી કરી હતી કે, આ કેસ ‘આયા રામ, ગયા રામ, અને ફરી આયા રામ’ જેવો છે.
હાઇકોર્ટ દ્વારા દાનમ નાગેન્દ્રને કોંગ્રેસમાં જોડાવા અને લોકસભા ચૂંટણી લડવાના કારણે અયોગ્ય જાહેર કરવામાં આવ્યા હતા. આ નિર્ણયને તેમણે સુપ્રીમ કોર્ટમાં પડકાર્યો હતો, પરંતુ સુપ્રીમ કોર્ટે હાઇકોર્ટના આદેશને શિરોમાન્ય રાખીને તેમની અપીલ ફગાવી દીધી છે.
સુપ્રીમ કોર્ટની આકરી ટિપ્પણી અને સુનાવણી
સુપ્રીમ કોર્ટના ચીફ જસ્ટિસ સૂર્યકાંત, જસ્ટિસ જોયમાલ્યા બાહચી અને જસ્ટિસ વી. મોહનાની ખંડપીઠે આ કેસની સુનાવણી કરી હતી. અદાલતે સ્પષ્ટ કર્યું કે તેલંગાણા હાઇકોર્ટના આદેશમાં હસ્તક્ષેપ કરવા માટે કોઈ યોગ્ય કારણ કે આધાર જણાતો નથી.
સુનાવણી દરમિયાન મૌખિક ટિપ્પણી કરતા જસ્ટિસ બાહચીએ દાનમ નાગેન્દ્રના વારંવારના પક્ષપલટા પર કટાક્ષ કરતા કહ્યું હતું કે, “તમારો આખો કેસ ‘આયા રામ, ગયા રામ’ જેવો છે.” આ ટિપ્પણી ભારતીય રાજકારણમાં અનિશ્ચિત પક્ષપલટાની પ્રવૃત્તિ પર મોટો પ્રહાર ગણાય છે. સુપ્રીમ કોર્ટના આ આદેશ બાદ હવે દાનમ નાગેન્દ્રની વિધાનસભા સભ્યતા કાયમી ધોરણે રદ થઈ ગઈ છે અને ખૈરાતાબાદ બેઠક ખાલી જાહેર કરવામાં આવી છે.
કેસની પૃષ્ઠભૂમિ અને હાઇકોર્ટનો ચુકાદો
દાનમ નાગેન્દ્ર વર્ષ ૨૦૨૩ની તેલંગાણા વિધાનસભા ચૂંટણીમાં ભારત રાષ્ટ્ર સમિતિ (BRS)ના ઉમેદવાર તરીકે ખૈરાતાબાદ બેઠક પરથી ચૂંટાયા હતા. જોકે, ધારાસભ્ય પદ પર હોવા છતાં, વર્ષ ૨૦૨૪માં તેઓ સત્તાધારી કોંગ્રેસ પક્ષમાં જોડાયા હતા અને કોંગ્રેસની ટિકિટ પર સિકંદરાબાદ બેઠક પરથી લોકસભાની ચૂંટણી પણ લડ્યા હતા.
આ પક્ષપલટા વિરુદ્ધ BRS અને ભાજપે સખત વાંધો ઉઠાવ્યો હતો:
BRSના ધારાસભ્ય પાડી કૌશિક રેડ્ડી અને ભાજપના ધારાસભ્ય એલેટી મહેશ્વર રેડ્ડીએ વિધાનસભા અધ્યક્ષ ગડ્ડમ પ્રસાદ કુમાર સમક્ષ નાગેન્દ્રને અયોગ્ય ઠેરવવા અરજી કરી હતી.
અધ્યક્ષે શરૂઆતમાં આ અરજીઓ ફગાવી દીધી હતી, જેનાથી નારાજ થઈને બંને નેતાઓએ તેલંગાણા હાઇકોર્ટના દરવાજા ખખડાવ્યા હતા.
તેલંગાણા હાઇકોર્ટના ચીફ જસ્ટિસ અપારેશ કુમાર સિંહ અને જસ્ટિસ જી.એમ. મોહિયુદ્દીનની બેન્ચે ૧૮ સપ્ટેમ્બરે અધ્યક્ષના નિર્ણયને રદબાતલ ઠેરવ્યો હતો.
હાઇકોર્ટે પોતાના કડક ચુકાદામાં નોંધ્યું હતું કે દાનમ નાગેન્દ્ર જે દિવસે BRSના સક્રિય ધારાસભ્ય હોવા છતાં કોંગ્રેસના ઉમેદવાર તરીકે લોકસભા ચૂંટણી લડ્યા, તે જ દિવસથી (૨૩ એપ્રિલ ૨૦૨૪) તેઓ અયોગ્ય ઠરે છે.
ચુકાદા પર દાનમ નાગેન્દ્રની પ્રતિક્રિયા
સુપ્રીમ કોર્ટ તરફથી પોતાની અરજી ફગાવાયા બાદ દાનમ નાગેન્દ્રએ નમ્રતાપૂર્વક અદાલતના નિર્ણયનો સ્વીકાર કર્યો હતો. તેમણે પત્રકારો સાથેની વાતચીતમાં જણાવ્યું હતું કે, “સર્વોચ્ચ અદાલતનો જે પણ આદેશ આવ્યો છે, હું તેનું સંપૂર્ણ આદર સાથે સ્વાગત કરું છું. હું કાયદાકીય પ્રક્રિયાને નકારીશ નહીં.”
પોતાના રાજકીય ભવિષ્ય અને મતદારો વિશે વાત કરતા તેમણે ઉમેર્યું હતું કે:
જનતાનો સહકાર: “ખૈરાતાબાદના લોકો મારા દિલમાં વસે છે અને હું તેમના દિલ પર રાજ કરું છું. ભવિષ્યમાં જ્યારે પણ પેટાચૂંટણી કે સામાન્ય ચૂંટણી યોજાશે, ત્યારે હું ખૈરાતાબાદથી ફરી એકવાર મારી તાકાત બતાવીશ.”
સરકારની પ્રશંસા: “હાલમાં મુખ્યમંત્રી રેવંત રેડ્ડીના નેતૃત્વ હેઠળ તેલંગાણામાં વિકાસના અભૂતપૂર્વ કામો થઈ રહ્યા છે અને હું રાજ્યના વિકાસમાં સહભાગી બનવા માંગુ છું.”
રાજકીય અસરો અને ભવિષ્યનું ચિત્ર
સુપ્રીમ કોર્ટે હાઇકોર્ટના આદેશને બહાલ રાખતા હવે તેલંગાણા વિધાનસભા અને ભારતીય ચૂંટણી પંચને આ અંગે વિધિવત જાણ કરી દેવામાં આવી છે. ખૈરાતાબાદ વિધાનસભા બેઠક હવે અધિકૃત રીતે ખાલી પડી છે, જેના કારણે આગામી સમયમાં અહીં પેટાચૂંટણી યોજાવવી અનિવાર્ય બની છે.
આ ચુકાદો તેલંગાણાના રાજકારણમાં પક્ષપલટા વિરોધી કાયદા (Anti-Defection Law)ને મજબૂત બનાવવા માટે એક મહત્વપૂર્ણ માઇલસ્ટોન સાબિત થશે. વરિષ્ઠ એડવોકેટ મુકુલ રોહતગી જેવા દિગ્ગજ વકીલની દલીલો છતાં સુપ્રીમ કોર્ટે બંધારણીય મર્યાદાઓને પ્રાધાન્ય આપીને પક્ષપલટુ નેતાઓ માટે એક સ્પષ્ટ સંદેશ આપ્યો છે.
