મોંઘવારી વચ્ચે રાહતની તૈયારી: ખાંડના વધતા ભાવ અંકુશમાં લેવા મોદી સરકારે આયાત નીતિમાં કર્યો ફેરફાર
સમગ્ર દેશમાં ખાંડના ભાવમાં સતત વધારો થઈ રહ્યો છે, જેણે સામાન્ય નાગરિકોના ઘરનું બજેટ ખોરવી નાખ્યું છે. વધતી જતી મોંઘવારી વચ્ચે કેન્દ્ર સરકાર દ્વારા કાચી ખાંડ (Raw Sugar)ના આયાત સંબંધિત નિયમોમાં મહત્વપૂર્ણ ફેરફારો કરવામાં આવ્યા છે. સરકારનો મુખ્ય હેતુ દેશમાં રિફાઇન્ડ ખાંડનો પુરવઠો ઝડપથી વધારીને ગ્રાહકોને રાહત આપવાનો છે.
શું છે નવો નિયમ?
વાણિજ્ય મંત્રાલય દ્વારા બહાર પાડવામાં આવેલા નવા આદેશ મુજબ, ટેરિફ રેટ કોટા (TRQ) હેઠળ કાચી ખાંડ આયાત કરનારા વેપારીઓ માટે હવે સમયસીમાના નિયમો બદલાયા છે.
બે મહિનામાં વેચાણ ફરજિયાત: આયાતકારોએ ‘બિલ ઓફ એન્ટ્રી’ દાખલ કર્યાની તારીખથી બરાબર ૨ મહિનાની અંદર કાચી ખાંડને પ્રોસેસ (રિફાઇન્ડ) કરીને સફેદ ખાંડ તરીકે સ્થાનિક બજારમાં વેચવી પડશે.
જૂની સમયસીમા રદ: અગાઉ સમગ્ર આયાત માટે ૩૧ ઓક્ટોબર ૨૦૨૬ સુધીની એક નિશ્ચિત આખરી તારીખ નક્કી કરવામાં આવી હતી. હવે દરેક ખેપ (Shipment) માટે અલગ-અલગ બે મહિનાનો સમયગાળો લાગુ પડશે.
જથ્થામાં ફેરફાર: કેન્દ્ર સરકારે કુલ ૧૦ લાખ મેટ્રિક ટન (MT) કાચી ખાંડના TRQ આયાત સંબંધિત નિયમોમાં આ સુધારો કર્યો છે.
એક જ મહિનામાં ખાંડના ભાવમાં મોટો ઉછાળો
ગ્રાહક બાબતો અને ખાદ્ય મંત્રાલયના તાજેતરના આંકડા દર્શાવે છે કે બજારમાં ખાંડના ભાવ ખૂબ જ ઝડપથી વધ્યા છે:
ભાવમાં ફેરફાર: ૨૦ જુલાઈના રોજ દેશમાં ખાંડની સરેરાશ છૂટક કિંમત ₹૪૮.૧૮ પ્રતિ કિલોગ્રામ હતી, જે ૨૦ ઓગસ્ટ સુધીમાં વધીને ₹૫૫.૭૦ પ્રતિ કિલોગ્રામ પહોંચી ગઈ છે.
૧૫.૬% નો વધારો: માત્ર એક મહિનાના ટૂંકા ગાળામાં ખાંડના ભાવમાં પ્રતિ કિલો ₹૭.૫૨ એટલે કે આશરે ૧૫.૬ ટકાનો સીધો વધારો નોંધાયો છે.
આ અચાનક થયેલા ભાવવધારાથી મધ્યમ અને નીચલા વર્ગના પરિવારના માસિક કરિયાણાના ખર્ચમાં મોટો બોજ પડ્યો છે.
ઉત્પાદનમાં ઘટાડો અને ‘અલ નીનો’ની અસર
ખાંડના વધતા ભાવો અંગે ચિંતા વ્યક્ત કરતા કેન્દ્રીય મંત્રી પ્રહલાદ જોશીએ જણાવ્યું હતું કે સરકાર ખાંડના ઉત્પાદનમાં આવી રહેલા ઘટાડા પર સતત નજર રાખી રહી છે. હવામાનમાં થયેલા ફેરફારો અને ‘અલ નીનો’ (El Niño) અસરના કારણે ગરમી વધી છે અને વરસાદ અનિયમિત રહ્યો છે, જેના લીધે શેરડીના પાકને ભારે નુકસાન થયું છે. આ વૈશ્વિક હવામાનની અસર માત્ર ભારત પૂરતી સીમિત નથી, પરંતુ વિશ્વભરમાં કૃષિ ઉત્પાદન અને વિશેષ કરીને ખાંડના ઉત્પાદન પર વિપરીત અસર પડી છે.
ભારતમાં ખાંડનો વર્તમાન સ્ટોક
દેશમાં ખાંડની ઉપલબ્ધતા અંગે સ્થિતિ સ્પષ્ટ કરતા કેન્દ્રીય મંત્રીએ ઉમેર્યું કે ભારતની વાર્ષિક ખાંડની જરૂરિયાત આશરે ૨૮૦ લાખ ટન છે. ઉત્પાદનમાં પડકારો હોવા છતાં, હાલમાં ભારત પાસે સ્થાનિક જરૂરિયાતો સંતોષવા માટે ૨૦ થી ૨૫ લાખ ટનથી વધુનો વધારાનો સ્ટોક (Buffer Stock) ઉપલબ્ધ છે.
