PSB Conclave 2026: નાણામંત્રી નિર્મળા સીતારામણે બેંકર્સ પાસેથી મંગાવ્યા ભવિષ્યના રોડમેપ માટે આઈડિયાઝ
વર્ષ 2047 સુધીમાં ભારતને એક વિકસિત રાષ્ટ્ર બનાવવાના વિઝન સાથે કેન્દ્ર સરકાર હવે દેશના બેંકિંગ ક્ષેત્રમાં વ્યાપક અને માળખાકીય સુધારાઓ કરવાની તૈયારી કરી રહી છે. નાણામંત્રી નિર્મળા સીતારામણે જાહેરાત કરી છે કે સરકાર ટૂંક સમયમાં જ એક ઉચ્ચ સ્તરીય કમિટી (High-Power Committee) ની રચના કરશે. આ કમિટી દેશની ભવિષ્યની આર્થિક જરૂરિયાતોને પહોંચી વળવા અને બેંકિંગ સિસ્ટમને વધુ મજબૂત બનાવવા માટે મહત્વપૂર્ણ ભલામણો રજૂ કરશે.
આ સુધારા પ્રક્રિયાની સૌથી ખાસ બાબત એ છે કે સરકાર આ ભલામણો તૈયાર કરવામાં ખુદ બેંકિંગ ક્ષેત્રના અનુભવી બેંકર્સ, અધિકારીઓ અને નિષ્ણાતો પાસેથી પણ નવીન વિચારો અને સૂચનો આવકારી રહી છે.
PSB Conclave 2026: બેંકર્સ પાસેથી મંગાવવામાં આવ્યા નવા આઈડિયાઝ
પબ્લિક સેક્ટર બેંકોના કોન્કલેવ (PSB Conclave 2026) ને સંબોધતા નાણામંત્રીએ જણાવ્યું હતું કે બે દિવસીય સંમેલન દરમિયાન સામે આવેલા તમામ ઉપયોગી સૂચનોને પ્રસ્તાવિત હાઈ-પાવર કમિટી સમક્ષ મૂકવામાં આવશે. કમિટી આ સૂચનોનો ગહન અભ્યાસ કરીને આગામી બે દાયકા (20 વર્ષ) માટે દેશની નાણાકીય અને આર્થિક જરૂરિયાતોને પૂરી કરી શકે તેવી બેંકિંગ વ્યવસ્થાનું માળખું તૈયાર કરશે.
નાણામંત્રીએ સ્પષ્ટ કર્યું કે હાલમાં બેંકોની નોન-પરફોર્મિંગ એસેટ્સ (NPA – ફસાયેલી લોન) ઐતિહાસિક નીચલી સપાટીએ પહોંચી ગઈ છે. બેંકોની નાણાકીય સ્થિતિ હવે અત્યંત મજબૂત છે, જેથી આ યોગ્ય સમય છે જ્યારે બેંકિંગ ક્ષેત્ર પોતાના ભવિષ્યના વિકાસ, આધુનિકીકરણ અને ગ્રાહક સેવાઓમાં સુધારા પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરી શકે.
બેંકિંગ સુધારા માટેના 7 મુખ્ય કેન્દ્રીય મુદ્દાઓ (Key Focus Areas)
નાણા મંત્રાલયના નાણાકીય સેવાઓ વિભાગ (DFS) દ્વારા બેંકિંગ અને નાણાકીય ક્ષેત્રના ભવિષ્યને ધ્યાનમાં રાખીને સાત મહત્વપૂર્ણ વિષયો નક્કી કરવામાં આવ્યા છે. આ મુદ્દાઓ પર પ્રથમ વખત વિગતવાર સંશોધન દસ્તાવેજો (Research Papers) પણ તૈયાર કરવામાં આવ્યા છે:
યુવા પેઢી માટે આધુનિક બેંકિંગ સુવિધાઓ: દેશના યુવાનોની જરૂરિયાતો મુજબ ડિજિટલ સેવાઓ.
રોકાણને પ્રોત્સાહન: દેશમાં મૂડી રોકાણ વધારવા માટે સરળ ધિરાણ વ્યવસ્થા.
ગ્લોબલ કેપેબિલિટી સેન્ટર્સ (GCC): વૈશ્વિક કેન્દ્રોને નાણાકીય ટેકો આપવો.
કૃષિ અને બાગાયત ક્ષેત્ર: ખેતી અને બાગાયતી પ્રવૃત્તિઓ માટે સમયસર ધિરાણ.
પ્રાધાન્યતા ક્ષેત્રો (Priority Sector) ને લોન: નાના ઉદ્યોગો અને વંચિત વર્ગોને નાણાકીય સહાય.
ક્રેડિટ કાર્ડ બિઝનેસમાં સુધારા: ક્રેડિટ કાર્ડ વ્યવહારો અને નિયમોને વધુ પારદર્શક બનાવવા.
ગ્રાહક સંતોષ અને સુરક્ષા: ગ્રાહકોની બદલાતી જરૂરિયાતો મુજબ સુરક્ષિત ડિજિટલ બેંકિંગ.
યુવાનોની જરૂરિયાતોને ધ્યાનમાં રાખીને ઘડાશે ખાસ વ્યૂહરચના
ભારતની કુલ વસ્તીના લગભગ 29 ટકા હિસ્સો 15 થી 29 વર્ષની વયજૂથના યુવાનોનો છે. આ બહોળી યુવા વસ્તીને ધ્યાનમાં રાખીને સરકારે પોતાની આર્થિક વ્યૂહરચનામાં યુવાનો પર વિશેષ ધ્યાન આપ્યું છે.
બેંકોએ યુવાનોના જીવનના અલગ-અલગ તબક્કાઓ (જેમ કે શિક્ષણ, સ્ટાર્ટઅપ, સ્વરોજગાર અને ઘર ખરીદી) અનુસાર પોતાની નાણાકીય યોજનાઓ, એપ્લિકેશન્સ અને પ્રોડક્ટ્સ ડિઝાઇન કરવાની રહેશે. આ પગલાંથી ભવિષ્યનું ભારતીય બેંકિંગ ક્ષેત્ર માત્ર વધુ સક્ષમ જ નહીં, પરંતુ વૈશ્વિક સ્તરે સ્પર્ધાત્મક પણ બનશે.
