ગામડાં અને નાના શહેરોમાં ઘર બનાવવું બનશે સરળ: સહકારી બેંકોની હોમ લોન મર્યાદામાં થશે જંગી વધારો
પોતાનું ઘર હોવાનું સ્વપ્ન દરેક નાગરિકનું હોય છે, ખાસ કરીને નાના શહેરો અને ગ્રામીણ વિસ્તારોમાં રહેતા લોકો માટે ઘર બનાવવું કે ખરીદવું એ જીવનની સૌથી મોટી સિદ્ધિ ગણાય છે. ભારતીય રિઝર્વ બેંક (RBI) એ હવે આ સ્વપ્નને સાકાર કરવા માટે એક મહત્વપૂર્ણ પ્રસ્તાવ રજૂ કર્યો છે. RBI એ નવા ડ્રાફ્ટ નિયમો સૂચવ્યા છે, જેના હેઠળ ગ્રામીણ સહકારી બેંકો (Rural Cooperative Banks) પોતાના ગ્રાહકોને પહેલા કરતાં ખૂબ મોટી હોમ લોન આપી શકશે અને સાથે જ લોન પરત ચૂકવણીના નિયમો પણ વધુ સરળ બનાવશે.
હવે કેટલી હોમ લોન મળી શકશે?
RBI એ સહકારી બેંકોની થાપણો (Deposits) ના કદના આધારે લોનની નવી મર્યાદા નક્કી કરવાનો પ્રસ્તાવ મૂક્યો છે:
₹10,000 કરોડથી વધુ થાપણો ધરાવતી બેંકો: આ બેંકો હવે વ્યક્તિગત રીતે ₹3 કરોડ સુધીની હોમ લોન આપી શકશે.
₹1,000 કરોડથી ₹10,000 કરોડની થાપણો: આ બેંકો ગ્રાહકને ₹2 કરોડ સુધીની હોમ લોન મંજૂર કરી શકશે.
₹100 કરોડથી ₹1,000 કરોડની થાપણો: આ ક્ષમતા ધરાવતી બેંકો ₹1.4 કરોડ સુધીની ધિરાણ સુવિધા આપી શકશે.
₹100 કરોડથી ઓછી થાપણો ધરાવતી બેંકો: આ નાની બેંકો પણ પોતાના ગ્રાહકોને ₹60 લાખ સુધીની હોમ લોન આપી શકશે.
આ ઊંચી ધિરાણ મર્યાદાથી ગ્રામીણ અને અર્ધ-શહેરી વિસ્તારોના પરિવાર એક જ જગ્યાએથી પૂરતું ફંડ મેળવી શકશે.
પુનઃચુકવણી (Repayment) ના નિયમોમાં શું ફેરફાર થશે?
ગ્રાહકો પર આર્થિક બોજ ઘટાડવા માટે રિઝર્વ બેંકે લોન ચુકવણીના સમયગાળામાં પણ વધુ ફ્લેક્સિબિલિટી આપવાનો પ્રસ્તાવ મૂક્યો છે:
મોટી બેંકો માટે મુક્ત નીતિ: ₹1,000 કરોડથી વધુ ડિપોઝિટ ધરાવતી બેંકો પોતે જ બોર્ડની મંજૂરીથી લોનની સમયમર્યાદા નક્કી કરી શકશે.
20 વર્ષની મુદત: અન્ય સહકારી બેંકો મોરેટોરિયમ પીરિયડ સહિત 20 વર્ષ સુધીની મુદત માટે હોમ લોન ઓફર કરી શકશે.
બાંધકામ હેઠળના મકાનો માટે મોરેટોરિયમ: જે ગ્રાહકો અંડર-કન્સ્ટ્રક્શન (બાંધકામ હેઠળના) મકાન ખરીદી રહ્યા છે, તેમને ઈએમઆઈ (EMI) શરુ થાય તે પહેલાં 24 મહિના સુધીનો મોરેટોરિયમ (રહત) ગાળો મળી શકે છે.
અન્ય કોને મળી શકશે ધિરાણનો લાભ?
આ ડ્રાફ્ટ નિયમોમાં સહકારી બેંકોના નોમિનલ મેમ્બર્સ (Nominal Members) માટે પણ ધિરાણની તકો વિસ્તારવામાં આવી છે. જો સ્થાનિક સહકારી કાયદા મંજૂરી આપે, તો નોમિનલ મેમ્બર્સ પણ લોન મેળવી શકશે.
આ ઉપરાંત, ગ્રાહકો પોતાની ફિક્સ ડિપોઝિટ (FD), સોના કે ચાંદીના દાગીના, લાઈફ ઈન્સ્યોરન્સ પોલિસી અથવા સરકારી જામીનગીરીઓ (Government Securities) સામે પણ સરળતાથી લોન લઈ શકશે. આનાથી ઈમરજન્સીના સમયે નાણાં મેળવવા વધુ સરળ બનશે.
RBI એ ધિરાણના નિયમો કેમ કડક કર્યા?
લોન મર્યાદા વધારવાની સાથે સાથે બેંકોની આર્થિક સ્થિતિ મજબૂત રાખવા માટે RBI એ રિસ્ક મેનેજમેન્ટના કડક નિયમો પણ પ્રસ્તાવિત કર્યા છે:
કોઈપણ એક વ્યક્તિ કે સંસ્થાને બેંકની ટાયર-1 કેપિટલના 20% થી વધુ ધિરાણ આપી શકાશે નહીં.
અનસિક્યોર્ડ લોન (વિના જામીનગીરીની લોન) ને બેંકના કુલ લોન પોર્ટફોલિયોના 15% સુધી મર્યાદિત રાખવામાં આવશે.
રિયલ એસ્ટેટ સેક્ટર માટેનું કુલ ધિરાણ એડવાન્સિસના 15% થી વધુ નહીં હોય, જેમાં બિન-રહેણાંક રિયલ એસ્ટેટ માટે માત્ર 5% ની મર્યાદા રહેશે. જોકે, વ્યક્તિગત હોમ લોનને આ મર્યાદામાંથી બહાર રાખવામાં આવી છે.
