Air India: એર ઈન્ડિયાની ફ્લાઈટમાં આકાશમાં મચ્યો હોબાળો: ફુકેત-દિલ્હી ફ્લાઈટમાં અચાનક ભયાનક આંચકા, મુસાફરો ઘાયલ
એર ઈન્ડિયાની થાઈલેન્ડના ફુકેતથી નવી દિલ્હી આવી રહેલી ફ્લાઈટમાં અચાનક સર્જાયેલા ભયાનક ટર્બ્યુલન્સને કારણે ભારે અફડાતફડીનો માહોલ સર્જાયો હતો. મંગળવારે (૪ ઓગસ્ટ) ફુકેતથી ઉપડેલી ફ્લાઈટ નંબર AI-2379 જ્યારે દિલ્હી તરફ આગળ વધી રહી હતી, ત્યારે અચાનક જ વિમાને પોતાનું સંતુલન ગુમાવ્યું હતું અને વિમાન ઝડપથી નીચેની તરફ આવવા લાગ્યું હતું. આ અચાનક ઘટેલી ઘટનાને કારણે ફ્લાઈટમાં સવાર મુસાફરો અને ક્રૂ મેમ્બર્સ ભયભીત થઈ ગયા હતા. જોકે, પાઈલટે તાત્કાલિક સમયસૂચકતા વાપરીને વિમાન પર ફરીથી પૂર્ણ નિયંત્રણ મેળવી લીધું હતું.
આ ઘટના સમયે વિમાનમાં કુલ ૧૩૪ મુસાફરો સવાર હતા. અચાનક આવેલા આંચકાના કારણે સીટબેલ્ટ ન બાંધેલા કેટલાક મુસાફરો અને સેવા આપી રહેલા ક્રૂ મેમ્બર્સ પોતાની સીટ પરથી ઉછળ્યા હતા, જેના કારણે તેમને સામાન્ય ઈજાઓ પહોંચી હતી. વિમાને દિલ્હીના ઈન્દિરા ગાંધી ઈન્ટરનેશનલ એરપોર્ટ પર સુરક્ષિત ઉતરાણ કર્યું હતું. લેન્ડિંગ થતાં જ એર ઈન્ડિયાની મેડિકલ ટીમે તમામ ઈજાગ્રસ્તોને એરપોર્ટના મેડિકલ സെન્ટરમાં પ્રાથમિક સારવાર આપી હતી. એરલાઈને બાદમાં જાહેરાત કરી હતી કે તમામ મુસાફરો અને ક્રૂ સભ્યો સુરક્ષિત છે અને કોઈને ગંભીર ઈજા થઈ નથી.
સ્વચ્છ આકાશમાં અચાનક ‘ક્લિયર એર ટર્બ્યુલન્સ’નો શિકાર
વિમાન જ્યારે દિલ્હી એરપોર્ટ પર લેન્ડિંગની તૈયારી કરી રહ્યું હતું ત્યારે જ આ ઘટના બની હતી. એરલાઈન ક્ષેત્રના નિષ્ણાતો અને સૂત્રોના જણાવ્યા મુજબ, વિમાન “ક્લિયર એર ટર્બ્યુલન્સ” (Clear Air Turbulence – CAT) ની ઝપેટમાં આવી ગયું હતું. સામાન્ય રીતે ખરાબ હવામાન, વાદળો અથવા તોફાન દરમિયાન ટર્બ્યુલન્સ થતું હોય છે, પરંતુ ક્લિયર એર ટર્બ્યુલન્સ તદ્દન અલગ છે. આ પ્રકારનું ટર્બ્યુલન્સ એકદમ સ્વચ્છ અને નીલા આકાશમાં અચાનક થાય છે.
આકાશમાં કોઈ વાદળ કે તોફાન ન હોવાથી રડાર સિસ્ટમ પણ તેનો પહેલાથી સંકેત આપી શકતી નથી. આ જ કારણે પાઈલટ માટે પણ આગોતરી ચેતવણી આપવી કે સાવચેતી રાખવી લગભગ અશક્ય બની જાય છે. પવનની દિશા અને ગતિમાં અચાનક આવતા આ ફેરફારને કારણે વિમાન ક્ષણવાર માટે હવામાં ઝોલા ખાવા લાગે છે.
એર ઈન્ડિયાનું સત્તાવાર નિવેદન:
“ફ્લાઈટ AI-2379 સુરક્ષિત રીતે દિલ્હીમાં ઉતરી ગઈ છે. મુસાફરો અને ક્રૂ સભ્યોની સુરક્ષા અમારી પ્રાથમિકતા છે. ઈજાગ્રસ્તોને તાત્કાલિક તબીબી સહાય પૂરી પાડવામાં આવી છે અને વિમાનની ટેકનિકલ તપાસ કરવામાં આવી રહી છે.”
વિમાનને સામાન્ય નુકસાન અને ટર્બ્યુલન્સ પાછળનું વૈજ્ઞાનિક કારણ
મળતી માહિતી મુજબ, આ આંચકા એટલા તીવ્ર હતા કે વિમાનના અંદરના કેબિન ભાગને અને વિમાનની રચનાને પણ સામાન્ય નુકસાન પહોંચ્યું છે. જોકે, સદનસીબે મોટી દુર્ઘટના ટળી ગઈ હતી. હવામાન સામાન્ય હોવા છતાં પવનના ઝડપી અને અનિયમિત પ્રવાહને કારણે આ પરિસ્થિતિ સર્જાઈ હતી.
આકાશમાં વિમાન ટર્બ્યુલન્સનો શિકાર કેમ બને છે?
સામાન્ય સંજોગોમાં વિમાન આકાશમાં હવાના સ્થિર સ્તરો (Air Layers) પર સરળતાથી સરકે છે અને ઉડાન ભરે છે. પરંતુ જ્યારે આ હવાના પ્રવાહમાં અચાનક ગરબડ થાય છે, ત્યારે વિમાન પોતાનું સંતુલન ગુમાવે છે. આ ગરબડ પાછળ મુખ્યત્વે નીચે મુજબના કારણો જવાબદાર હોય છે:
જેટ સ્ટ્રીમ્સ (Jet Streams): આકાશમાં અત્યંત ઝડપે વહેતા પવનના પટ્ટા, જે અચાનક પોતાની ગતિ બદલે છે.
તાપમાનમાં ફેરફાર: ગરમ અને ઠંડી હવાની પટ્ટીઓ જ્યારે એકબીજા સાથે અથડાય છે.
પહાડી વિસ્તારની હવા: પર્વતો પરથી અથડાઈને ઉપર આવતી હવાની લહેરો.
વાતાવરણીય દબાણ: હવામાં દબાણના તફાવતને કારણે થતી અનિયમિતતા.
