ITR Filing: ITR ફાઇલ કરવાનો સમય પૂરો થયો: હવે લેટ ફી સાથે કેવી રીતે ભરશો રિટર્ન? જાણો કલમ ૨૩૪F ની વિગતો
દરેક કરદાતા (Taxpayer) માટે ૩૧ જુલાઈનો દિવસ અત્યંત મહત્વપૂર્ણ હોય છે, કારણ કે આવકવેરા રિટર્ન (ITR) ફાઇલ કરવાની આ છેલ્લી તારીખ હોય છે. મોટાભાગના કરદાતાઓએ સમયસર પોતાનું રિટર્ન દાખલ કરી દીધું હશે, પરંતુ તેમ છતાં કેટલાક લોકો કોઈ કારણોસર અથવા તો છેલ્લી ઘડીએ ઇનકમ ટેક્સ પોર્ટલ પર સર્વર ડાઉન કે ટેકનિકલ ખામીઓના કારણે રિટર્ન ભરવાનું ચૂકી ગયા હોય તેવું બને છે.
આવી સ્થિતિમાં, જે કરદાતાઓનું રિટર્ન હજુ સુધી ફાઇલ થયું નથી, તેમના મનમાં એક મોટો પ્રશ્ન ઊભો થાય છે કે શું હવે ડેડલાઇન પૂરી થયા પછી આઇટીઆર દાખલ કરી શકાય? અને તેના માટે શું નિયમો છે? જો તમે પણ ૩૧ જુલાઈ સુધીમાં ITR ફાઇલ કરી શક્યા નથી, તો આ માહિતી તમારા માટે ખૂબ જ મહત્વપૂર્ણ છે.
૩૧ જુલાઈ પછી રિટર્ન કેવી રીતે ભરવું? જાણો ‘બિલેટેડ રિટર્ન’ નો નિયમ
આવકવેરા વિભાગના નિયમો અનુસાર, જે લોકો નિયત સમયમર્યાદા (૩૧ જુલાઈ) સુધીમાં આઇટીઆર દાખલ નથી કરી શક્યા, તેઓ ડેડલાઇન પૂરી થયા પછી પણ પોતાનું રિટર્ન ફાઇલ કરી શકે છે. આ પ્રક્રિયાને બિલેટેડ રિટર્ન (Belated Return) કહેવામાં આવે છે.
આવકવેરા અધિનિયમ (Income Tax Act) ની કલમ ૧૩૯(૪) હેઠળ કરદાતાઓને આ કાનૂની સુવિધા આપવામાં આવે છે. આકારણી વર્ષ (Assessment Year) ૨૦૨૬-૨૭ માટે કરદાતાઓ ૩૧ ડિસેમ્બર ૨૦૨૬ સુધી પોતાનું બિલેટેડ રિટર્ન ભરી શકે છે. જોકે, ધ્યાનમાં રાખવા જેવી બાબત એ છે કે જો ૩૧ ડિસેમ્બર પહેલાં આવકવેરા વિભાગ દ્વારા તમારી આકારણી (Assessment) પ્રક્રિયા પૂર્ણ કરી દેવામાં આવે, તો તે પછી રિટર્ન ભરી શકાશે નહીં.
બિલેટેડ રિટર્ન ફાઇલ કરતી વખતે ધ્યાનમાં રાખવાના મહત્વના દસ્તાવેજો
જો તમે વિલંબથી રિટર્ન ફાઇલ કરી રહ્યા છો, તો કેટલીક બાબતોની ચકાસણી કરવી ખૂબ જ જરૂરી છે જેથી ભવિષ્યમાં નોટિસનો સામનો ન કરવો પડે:
દસ્તાવેજોનું ક્રોસ-વેરિફિકેશન: ITR ફાઇલ કરતા પહેલાં ફોર્મ ૧૬ (Form 16), ફોર્મ ૨૬એએસ (Form 26AS), TIS (Taxpayer Information Summary) અને AIS (Annual Information Statement) ને સારી રીતે ચકાસી લો.
બેંક વ્યાજ અને આવકની વિગતો: તમારી બેંક બચત ખાતાનું વ્યાજ, એફડી (FD) વ્યાજ અને શેરબજારની આવકની યોગ્ય ગણતરી કરો.
બકી ટેક્સનું ચુકવણું: જો વ્યાજ કે પેનલ્ટી બાદ કોઈ ટેક્સ બાકી નીકળતો હોય, તો રિટર્ન સબમિટ કરતા પહેલાં જ તેનું ચુકવણું કરી દો.
ઈ-વેરિફિકેશન: રિટર્ન સબમિટ કર્યા પછી તેને ૩૦ દિવસની અંદર ઈ-વેરિફાય (e-Verification) કરવું ફરજિયાત છે, નહિતર રિટર્ન અમાન્ય (Invalid) ગણાશે.
મોડા રિટર્ન પર કેટલો દંડ (Late Fee) લાગશે?
સમયસર રિટર્ન ન ભરવા બદલ આવકવેરા અધિનિયમની કલમ ૨૩૪એફ (Section 234F) હેઠળ લેટ ફાઇલિંગ ફી અને દંડની જોગવાઈ કરવામાં આવી છે:
રૂ. ૫ લાખથી વધુ આવક: જો તમારી વાર્ષિક કરપાત્ર આવક ૫ લાખ રૂપિયાથી વધુ છે, તો તમારે રૂ. ૫,૦૦૦ સુધીની લેટ ફી ચૂકવવી પડશે.
રૂ. ૫ લાખ સુધીની આવક: જો તમારી વાર્ષિક આવક ૫ લાખ રૂપિયા કે તેથી ઓછી છે, તો તમારે માત્ર રૂ. ૧,૦૦૦ ની લેટ ફી આપવી પડશે.
બાકી ટેક્સ પર વધારાનું વ્યાજ પણ ચૂકવવું પડશે
જો કોઈ કરદાતા પર ટેક્સની રકમ બાકી હોય અને તે ૩૧ જુલાઈ પછી રિટર્ન ફાઇલ કરે છે, તો તેને માત્ર લેટ ફી જ નહીં પરંતુ બાકી ટેક્સની રકમ પર વ્યાજ પણ ચૂકવવું પડશે.
આવકવેરા કાયદાની કલમ ૨૩૪A, ૨૩૪B અને ૨૩૪C હેઠળ દર મહિને ૧% લેખે વધારાનું વ્યાજ આકારવામાં આવે છે. તેથી, વધુ આર્થિક નુકસાન અને વ્યાજનો બોજ ટાળવા માટે કરદાતાઓએ ૩૧ ડિસેમ્બરની રાહ જોયા વગર વહેલી તકે પોતાનું બિલેટેડ ITR ફાઇલ કરી દેવું જોઈએ.
