Priyanka Gandhi: IIT મદ્રાસના ડિરેક્ટર પર સંસદમાં કટાક્ષ કે વૈજ્ઞાનિકોનું અપમાન? પ્રિયંકા ગાંધી સામે શૈક્ષણિક જગતમાં ભારે રોષ
ભારતીય રાજકારણ અને શૈક્ષણિક જગત વચ્ચે તાજેતરમાં એક નવો વિવાદ સર્જાયો છે. કૉંગ્રેસ સાંસદ પ્રિયંકા ગાંધી દ્વારા સંસદમાં આઈઆઈટી મદ્રાસના ડિરેક્ટર પ્રોફેસર વી. કામકોટી વિરૂદ્ધ કરવામાં આવેલી એક ટિપ્પણી બાદ દેશના અગ્રણી વિજ્ઞાનીઓ અને શિક્ષણશાસ્ત્રીઓમાં ભારે રોષ જોવા મળી રહ્યો છે. દેશના ૨૧૫ થી વધુ વાઈસ ચાન્સલરો, પૂર્વ વાઈસ ચાન્સલરો અને અગ્રણી શિક્ષાવિદોએ એકજૂથ થઈને પ્રિયંકા ગાંધીને એક ખુલ્લો પત્ર લખી તેમની આ ટિપ્પણી સામે ગંભીર નિરાશા અને વિરોધ વ્યક્ત કર્યો છે.
વિવાદનું મુખ્ય કારણ અને પ્રિયંકા ગાંધીનું નિવેદન
આ સમગ્ર વિવાદ જુલાઈ ૨૦૨૬ના અંતમાં સંસદમાં પરીક્ષા સુધારણા (Exam Reforms) સંબંધિત એક બિલ પર ચર્ચા દરમિયાન શરૂ થયો હતો. ચર્ચા દરમિયાન કૉંગ્રેસ સાંસદ પ્રિયંકા ગાંધીએ સરકાર દ્વારા રચવામાં આવેલી હાઈ-પાવર ટાસ્ક ફોર્સની માળખાકીય રચના સામે સવાલો ઉઠાવ્યા હતા.
આ દરમિયાન તેમણે આઈઆઈટી મદ્રાસના ડિરેક્ટર પ્રોફેસર વી. કામકોટી પર કટાક્ષ કરતા તેમને ‘ગોમૂત્ર એક્સપર્ટ’ કહીને સંબોધ્યા હતા. વિરોધ પક્ષના સાંસદ દ્વારા સંસદના પટલ પરથી આ પ્રકારની ટિપ્પણી કરવામાં આવતા શૈક્ષણિક ક્ષેત્રમાં તેની ઘેરી પ્રતિક્રિયા પડી છે.
સંસદીય મર્યાદા અને વૈજ્ઞાનિક દ્રષ્ટિકોણ પર પત્રમાં ભાર
શિક્ષાવિદો દ્વારા લખવામાં આવેલા ખુલ્લા પત્રમાં ભારતીય સંસદની ગરિમાનો ઉલ્લેખ કરવામાં આવ્યો છે. પત્રમાં લખવામાં આવ્યું છે કે:
સંસદીય ગરિમા: ભારતની સંસદ પાસેથી હંમેશા એવી અપેક્ષા રાખવામાં આવે છે કે તે વિચારોની ગંભીર ચર્ચાનું મંચ બને, જ્યાં અસંમતિ પણ સંપૂર્ણ સન્માન સાથે વ્યક્ત કરવામાં આવે.
તર્ક વિરૂદ્ધ લેબલ: વ્યક્તિગત મજાક કે ખોટી છબી ઊભી કરવાને બદલે વ્યક્તિના તર્કો અને વિદ્વત્તાને પ્રાધાન્ય મળવું જોઈએ.
ગંભીર ચિંતા: ભલે આ ટિપ્પણી વ્યંગ્ય કે રાજકીય નિવેદનબાજીના ભાગરૂપે કરવામાં આવી હોય, પરંતુ આવી ટિપ્પણીઓ વૈજ્ઞાનિક સમુદાયના મનોબળને તોડે છે.
પ્રોફેસર વી. કામકોટીનું શૈક્ષણિક અને વૈજ્ઞાનિક પ્રદાન
ઓપન લેટરમાં પ્રોફેસર વી. કામકોટીના દેશ પ્રત્યેના અદ્ભુત શૈક્ષણિક અને ટેકનોલોજીકલ પ્રદાનનો વિગતવાર ઉલ્લેખ કરવામાં આવ્યો છે:
ઉચ્ચ શિક્ષણ: તેમણે આઈઆઈટી મદ્રાસમાંથી જ કમ્પ્યુટર સાયન્સ અને એન્જિનિયરિંગમાં એમએસ (MS) અને પીએચડી (PhD) ની ડિગ્રી મેળવેલી છે.
સંશોધન પત્રો: તેમના ૧૫૦ થી વધુ રિસર્ચ પેપર્સ આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે પ્રસિદ્ધ થયા છે અને તેઓ પચાસથી વધુ રિસર્ચ એન્ડ ડેવલપમેન્ટ (R&D) પ્રોજેક્ટ્સ સાથે સીધા જોડાયેલા રહ્યા છે.
દેશનો પ્રથમ પ્રોસેસર: ભારતનો પ્રથમ ઇન્ડસ્ટ્રી-ગ્રેડ માઇક્રોપ્રોસેસર (શક્તિ પ્રોસેસર) બનાવવામાં પ્રોફેસર કામકોટીએ મુખ્ય ભૂમિકા ભજવી છે.
એવોર્ડ્સ અને સન્માન: તેમને ડીઆરડીઓ (DRDO) એકેડેમિક એક્સેલન્સ એવોર્ડ અને ઇન્ડિયન ઇલેક્ટ્રોનિક્સ એન્ડ સેમિકન્ડક્ટર એસોસિએશન દ્વારા ‘ટેક્નો વિઝનરી એવોર્ડ’ થી નવાજવામાં આવ્યા છે.
વૈજ્ઞાનિક સોચ (Scientific Temperament) ને નુકસાન
લેટરમાં સ્પષ્ટ કરવામાં આવ્યું છે કે બંધારણ દરેક નાગરિકમાં વૈજ્ઞાનિક દ્રષ્ટિકોણ કેળવવાની વાત કરે છે. કોઈ વિદ્વાનના જ્ઞાન અને સંશોધનના સારને સમજવાને બદલે તેને કોઈ એક રાજકીય કે નકારાત્મક ‘લેબલ’ લગાવીને ફગાવી દેવો એ દેશમાં વૈજ્ઞાનિક વિચારસરણીને નબળી પાડવા સમાન છે.
પત્રમાં જણાવાયું છે કે વૈજ્ઞાનિક સોચનો અર્થ માત્ર બિન-પરંપરાગત વિચારો પર શંકા કરવાનો નથી, પરંતુ કોઈપણ દાવાને સ્વીકારતા કે નકારતા પહેલા તેની તટસ્થ તપાસ કરવાની ક્ષમતા રાખવાનો છે.
