Brain Health: સવારે થતો માથાનો દુખાવો ગણશો નહીં સામાન્ય તણાવ: જાણો બ્રેન કેન્સરના પ્રાથમિક લક્ષણો અને બચાવના ઉપાયો
બ્રેન કેન્સર એ એક અત્યંત ગંભીર અને જીવલેણ બીમારી છે. જો તેના પ્રાથમિક લક્ષણોની વાત કરીએ, તો સતત માથાનો દુખાવો રહેવો, વધુ પડતો થાક લાગવો અને કોઈ પણ કામમાં એકાગ્રતા (Focus) જાળવવામાં મુશ્કેલી પડવી જેવી સમસ્યાઓ જોવા મળે છે. મોટાભાગના લોકો આ તબક્કે જ મોટી ભૂલ કરી બેસે છે.
ગુરુગ્રામસ્થિત આર્ટેમિસ હોસ્પિટલ્સના ન્યુરોસર્જરી અને સીએનએસ રેડિયોસર્જરી વિભાગના ચેરપર્સન તેમજ સાયબરનાઈફ સેન્ટરના કો-હેડ ડૉ. આદિત્ય ગુપ્તાના જણાવ્યા મુજબ, મોટાભાગના લોકો આ લક્ષણોને રોજિંદા માનસિક તણાવ, માનસિક સ્ટ્રેસ કે કામના અતિશય બોજનું પરિણામ માની લે છે; કારણ કે સ્ટ્રેસના કારણે પણ માથાનો દુખાવો અને થાક જેવી સમસ્યાઓ થતી હોય છે. પરંતુ ઘણીવાર આ જ સામાન્ય લાગતા લક્ષણો બ્રેન કેન્સર જેવી ગંભીર બીમારીનો પ્રારંભિક સંકેત હોઈ શકે છે. તેથી જો આ તકલીફો સતત જળવાઈ રહે અથવા વધતી જાય, તો તેને જરાય હળવાશથી ન લેવી જોઈએ.
બ્રેન કેન્સરના મુખ્ય પ્રાથમિક લક્ષણો
ડૉ. આદિત્ય ગુપ્તા વધુમાં જણાવે છે કે બ્રેન કેન્સરના પ્રારંભિક તબક્કામાં નીચે મુજબના લક્ષણો જોવા મળી શકે છે:
સવારે થતો માથાનો દુખાવો: ખાસ કરીને સવારે ઉઠતી વખતે તીવ્ર માથાનો દુખાવો થવો અને સમય જતાં તે વધતો જવો.
ઉલટી અને ઉબકા: માથાના દુખાવાની સાથે વારંવાર ઉબકા આવવા કે ઉલટી થવી.
દ્રષ્ટિમાં ફેરફાર: આંખે ધૂંધળું દેખાવું અથવા એકની બે વસ્તુઓ દેખાવી (Double vision).
શરીરમાં નબળાઈ કે સુન્નતા: શરીરના કોઈ એક ભાગ કે અંગમાં અચાનક નબળાઈ આવવી અથવા તે ભાગ સુન્ન થઈ જવો.
સંતુલન ગુમાવવું: ચાલતી વખતે શરીરનું સંતુલન બગડવું કે ચાલવામાં તકલીફ પડવી.
અન્ય લક્ષણો: કેટલાક દર્દીઓમાં યાદશક્તિ નબળી પડવી, બોલવામાં અચકાટ કે અસ્પષ્ટતા થવી અને અચાનક ખેંચ કે આંચકી (Seizures/Dora) આવવી જેવા સંકેતો પણ દેખાઈ શકે છે.
ન્યુરોલોજીસ્ટનો સંપર્ક ક્યારે કરવો?
આ તમામ લક્ષણો સામાન્ય તણાવ, માઈગ્રેન (Migraine) કે પૂરતી ઊંઘ ન મળવાના કારણે થતી સમસ્યાઓ જેવા જ લાગે છે. આ જ કારણ છે કે લોકો તેને ગંભીરતાથી લેતા નથી અને ડૉક્ટર પાસે જવામાં વિલંબ કરે છે.
પરંતુ ધ્યાનમાં રાખવા જેવી બાબત એ છે કે જો માથાનો દુખાવો વારંવાર થતો હોય, સામાન્ય મેડિકલ સ્ટોર પર મળતી પેઈનકીલર દવાઓથી પણ મટતો ન હોય, અને દિવસો જતાં દબાણ વધતું જાય તેમજ સાથે ઉલટી કે ધૂંધળું દેખાવાના લક્ષણો ઉમેરાય, તો સમય બગાડ્યા વિના તુરંત ન્યુરોલોજીસ્ટ (Neurologist) ની સલાહ લેવી જોઈએ.
સમયસર નિદાન અને સારવારથી બચી શકે છે જીવ
જોકે, ડૉક્ટર એ પણ સ્પષ્ટ કરે છે કે દરેક માથાનો દુખાવો કે થાક એ બ્રેન કેન્સરનો જ સંકેત હોતો નથી. મોટાભાગના કિસ્સાઓમાં આ લક્ષણો સામાન્ય શારીરિક કારણોસર હોય છે. છતાં પણ, શરીરમાં સતત જળવાઈ રહેતા અસામાન્ય બદલાવોની અનદેખી કરવી યોગ્ય નથી.
અનેક કેસોમાં જોવા મળ્યું છે કે યોગ્ય સમયે કરાયેલા સચોટ નિદાન અને તાત્કાલિક સારવારથી દર્દીનો જીવ બચાવી શકાયો છે. તેથી, કોઈપણ અસામાન્ય શારીરિક ફેરફારને અવગણવાને બદલે નિષ્ણાત ડૉક્ટરની સલાહ લેવી એ જ બુદ્ધિમાની છે.
