New Drug Prices: દવાઓની મનમાની કિંમતો પર લગામ: સરકારે નક્કી કર્યા 39 દવાઓના મહત્તમ ભાવ, મેડિકલ સ્ટોર્સ માટે પ્રાઇસ લિસ્ટ ફરજિયાત
નેશનલ ફાર્માસ્યુટિકલ પ્રાઇસિંગ ઓથોરિટી (NPPA) એ દેશના કરોડો દર્દીઓને મોંઘી દવાઓના બોજમાંથી મુક્તિ અપાવવા માટે એક મોટો અને આવકારદાયક નિર્ણય લીધો છે. ઓથોરિટીએ ડ્રગ્સ (પ્રાઇસીસ કંટ્રોલ) ઓર્ડર એટલે કે DPCO 2013 અંતર્ગત ૩૯ નવી દવાઓની મહત્તમ છૂટક કિંમતો (Retail Prices) નક્કી કરી દીધી છે. આ યાદીમાં હાઈ બ્લડ પ્રેશર, ડાયાબિટીસ, હૃદય રોગ, એચઆઈવી (HIV), આંખના ઇન્ફેક્શન અને કેન્સર જેવી ગંભીર બીમારીઓની સારવારમાં વપરાતી અતિ મહત્વની દવાઓ સામેલ છે. સરકારના આ પગલાનો મુખ્ય હેતુ સામાન્ય અને મધ્યમ વર્ગના દર્દીઓ માટે જીવનરક્ષક દવાઓને વધુ સસ્તી અને સુલભ બનાવવાનો છે.

8 જુલાઈએ જાહેરનામું બહાર પડાયું: નવી દવાઓના ફોર્મ્યુલેશન પર નિયંત્રણ
કેન્દ્રીય ફાર્માસ્યુટિકલ્સ વિભાગ દ્વારા ૮ જુલાઈ ૨૦૨૬ ના રોજ આ નવી ભાવ માર્ગદર્શિકા સત્તાવાર રીતે બહાર પાડવામાં આવી છે. તેને DPCO 2013 ના પેરેગ્રાફ ૫, ૧૧ અને ૧૫ હેઠળ સૂચિત (Notify) કરવામાં આવી છે. અહીં એ સ્પષ્ટ કરવું જરૂરી છે કે આ આદેશ બજારમાં પહેલેથી જ વેચાઈ રહેલી જૂની દવાઓના ભાવ ઘટાડવા માટે નથી, પરંતુ ફાર્મા કંપનીઓ દ્વારા બજારમાં લવાઈ રહેલા દવાઓના નવા ફોર્મ્યુલેશન (નવા મિશ્રણો) ની મહત્તમ કિંમત મર્યાદિત કરવા માટે છે. સરકારે સ્પષ્ટ કર્યું છે કે આ નિર્ધારિત કિંમતો પર લાગુ પડતો જીએસટી (GST) નિયમ મુજબ અલગથી વસૂલવાનો રહેશે.
જીવનરક્ષક દવાઓના નવા ભાવો: સામાન્ય ક્રોસિનથી લઈને કેન્સરની દવા સુધી
એનપીપીએ (NPPA) દ્વારા જાહેર કરાયેલી સત્તાવાર યાદીમાં ઘણી બધી રોજિંદી અને ગંભીર બીમારીઓની દવાઓનો સમાવેશ થાય છે.
હાઈ બ્લડ પ્રેશર: બ્લડ પ્રેશરના દર્દીઓ માટે અકસીર ગણાતી Amlodipine+Bisoprolo+Telmisartan ટેબ્લેટની કિંમત હવે પ્રતિ ટેબ્લેટ ૧૪.૭૪ રૂપિયા નક્કી કરાઈ છે.
આંખનું ઇન્ફેક્શન: આંખની સર્જરી પછી બેક્ટેરિયલ ઇન્ફેક્શન અટકાવવા માટે વપરાતા Nepafenac+Moxifloxacin ઓપ્થેલ્મિક સોલ્યુશનની કિંમત ૬૮.૬૪ રૂપિયા પ્રતિ મિલીલીટર નક્કી થઈ છે.
હાર્ટ એટેક અને સ્ટ્રોક: હૃદયના દર્દીઓમાં સ્ટ્રોકનું જોખમ ઘટાડતી Clopidogrel+ Aspirin+Atorvastatin કેપ્સુલની કિંમત માત્ર ૬.૩૭ રૂપિયા પ્રતિ કેપ્સુલ રાખવામાં આવી છે.
ડાયાબિટીસ: સુગર નિયંત્રિત કરવા માટેના અનેક ફિક્સ ડોઝ કોમ્બિનેશન (FDC) જેવા કે Dapagliflozin, Empagliflozin, Sitagliptin અને Metformin આધારિત દવાઓના ભાવો પર પણ અંકુશ લગાવાયો છે.
આ સિવાય સામાન્ય ઈન્ફેક્શન માટે વપરાતી એન્ટીબાયોટીક Amoxicilline+Clavulanate, ગ્લુકોમાની આઈ ડ્રોપ્સ, એચઆઈવી થેરાપી કીટ, વિટામિન D3 ઓરલ સોલ્યુશન અને કેન્સરમાં અત્યંત ઉપયોગી Imatinib ઓરલ સોલ્યુશનના ભાવો પણ મર્યાદિત કરવામાં આવ્યા છે.

લિસ્ટનું સૌથી મોંઘું ઈન્જેક્શન: હૃદયરોગના દર્દીઓ માટે મોટી રાહત
NPPA ની આ યાદીમાં સૌથી મોંઘી અને જટિલ દવાનો પણ સમાવેશ થાય છે, જે હાર્ટ એટેક દરમિયાન દર્દીનો જીવ બચાવવા માટે બહુ કિંમતી સાબિત થાય છે. હાર્ટ એટેકની ઈમરજન્સી સારવારમાં વપરાતા Tenecteplase (TNK-tpa) ઈન્જેક્શન (50mg) ની મહત્તમ છૂટક કિંમત ૬૦,૨૩૮.૨૭ રૂપિયા પ્રતિ વાયલ (શીશી) નક્કી કરવામાં આવી છે. અગાઉ ફાર્મા કંપનીઓ આવા ઈમરજન્સી ઈન્જેક્શનો પર મનફાવે તેવા ભાવો વસૂલતી હતી, જેના પર હવે સરકારે કાયદાકીય મર્યાદા લાદી દીધી છે.
મેડિકલ સ્ટોર્સ માટે નવો કડક નિયમ: પ્રાઇસ લિસ્ટ ડિસ્પ્લે કરવું ફરજિયાત
દવાઓના કાળાબજાર અને ગ્રાહકો સાથે થતી છેતરપિંડી રોકવા માટે ઓથોરિટીએ મેડિકલ સ્ટોરના સંચાલકો માટે કડક આદેશ જાહેર કર્યો છે. એનપીપીએ એ સ્પષ્ટ કર્યું છે કે દેશના તમામ રિટેલર્સ, કેમિસ્ટ અને ડીલરો માટે મેન્યુફેક્ચરિંગ કંપનીઓ દ્વારા જારી કરાયેલું અધિકૃત પ્રાઇસ લિસ્ટ પોતાની દુકાનમાં પ્રદર્શિત કરવું કાનૂની રીતે અનિવાર્ય રહેશે. DPCO 2013 ના પેરા ૨૪(૪) નો હવાલો આપીને જણાવાયું છે કે, દરેક દુકાનદારે આ ભાવપત્રક (Price List) અને પૂરક ભાવપત્રક દુકાનના એવા મોખરાના ભાગમાં લગાવવું પડશે જ્યાંથી ખરીદી કરવા આવતો કોઈ પણ સામાન્ય ગ્રાહક તેને સરળતાથી જોઈ શકે અને દવાઓની સાચી કિંમત જાણી શકે. ભવિષ્યમાં આ નિયમનો ભંગ કરનાર સ્ટોર્સ સામે કાયદાકીય પગલાં લેવામાં આવશે.
