Instagram: બાળકોની સુરક્ષા મામલે મેટા પર એક્શન: કંપનીએ પ્લેટફોર્મ પરથી હટાવ્યા ૪૦ લાખ શંકાસ્પદ એકાઉન્ટ્સ
તાજેતરમાં સોશિયલ મીડિયા પ્લેટફોર્મ ઇન્સ્ટાગ્રામ પર બાળકો સાથે જોડાયેલી આપત્તિજનક જાહેરાતો (CSAM – ચાઇલ્ડ સેક્સ્યુઅલ એબ્યુઝ મટિરિયલ) ને લઈને મોટો વિવાદ ઊભો થયો હતો. આ ગંભીર મામલે ભારત સરકારે કડક વલણ અપનાવીને મેટા (Meta) કંપનીને સત્તાવાર નોટિસ ફટકારી હતી અને તેના ઉચ્ચ અધિકારીઓને સમન્સ પાઠવીને જવાબ માંગ્યો હતો. સરકારની આ આકરી કાર્યવાહી બાદ, માર્ક ઝુકરબર્ગની માલિકીની કંપની મેટાએ હવે આ વિવાદ પર પોતાની સત્તાવાર સફાઈ રજૂ કરી છે. કંપનીએ દાવો કર્યો છે કે તેઓ બાળકોની સુરક્ષાને લઈને પહેલેથી જ અત્યંત સંવેદનશીલ છે અને તેમની સિસ્ટમ આવા કન્ટેન્ટને પ્લેટફોર્મ પરથી આપમેળે હટાવી દે છે.

ચાઇલ્ડ એક્સપ્લોઇટેશન વિરુદ્ધ મેટાનો પક્ષ અને ખુલાસો
મેટા કંપનીએ પોતાના બ્લોગ પોસ્ટ દ્વારા આ વિવાદ પર સ્પષ્ટતા કરી છે. કંપનીએ જણાવ્યું છે કે, “બાળકોનું શોષણ (Child Exploitation) એ એક અત્યંત ઘૃણાસ્પદ અને ગંભીર ગુનો છે. અમે દરરોજ આવા ગુનાહિત કન્ટેન્ટ સામે લડવા માટે અમારા બંને પ્રમુખ પ્લેટફોર્મ – ઇન્સ્ટાગ્રામ અને ફેસબુક પર આક્રમક રીતે કામ કરી રહ્યા છીએ.”
ભારતમાં ઇન્સ્ટાગ્રામની જાહેરાતોને લઈને જે મીડિયા અહેવાલો આવ્યા છે, જેમાં કંપની પર ચાઇલ્ડ પ્રોટેક્શન પોલિસીના ઉલ્લંઘનનો આરોપ મૂકવામાં આવ્યો હતો, તેને લઈને મેટાએ સ્પષ્ટ કર્યું છે કે તેઓ આ બાબતને ખૂબ જ ગંભીરતાથી લઈ રહ્યા છે. કંપનીએ જણાવ્યું કે સોશિયલ મીડિયા પર બાળકોની સુરક્ષા સુનિશ્ચિત કરવી એ તેમની સર્વોચ્ચ પ્રાથમિકતા છે.
અમારી એડવાન્સ્ડ ઓટોમેટેડ સિસ્ટમે પહેલા જ લીધું એક્શન
બ્લોગ પોસ્ટમાં કંપનીએ વધુમાં ઉમેર્યું હતું કે, તેઓ ક્યારેય એવું ઈચ્છશે નહીં કે આ પ્રકારનું આપત્તિજનક કન્ટેન્ટ તેમના પ્લેટફોર્મ પર ક્યાંય પણ જોવા મળે. આ પ્રકારની પ્રવૃત્તિઓને રોકવા માટે ટેકનિકલ સ્તરે સતત પ્રયાસો કરવામાં આવી રહ્યા છે.
મેટાએ દાવો કર્યો છે કે, “આ વિવાદ અને મીડિયા અહેવાલો અમારા ધ્યાનમાં આવ્યા તે પહેલા જ, અમારી ઇન્ટેલિજન્ટ એન્ફોર્સમેન્ટ સિસ્ટમે (Enforcement System) આવી શંકાસ્પદ જાહેરાતોની ઓળખ કરી લીધી હતી. અમારી સિસ્ટમે તાત્કાલિક પગલાં લઈને અનેક આપત્તિજનક જાહેરાતોને ડિસેબલ (બંધ) કરી દીધી હતી અને જે એકાઉન્ટ્સ પરથી આ સામગ્રી પોસ્ટ કરવામાં આવી હતી, તેમને કાયમી ધોરણે બ્લોક કરી દેવામાં આવ્યા છે.” કંપનીએ વધુમાં જણાવ્યું કે તેઓ આ મામલે ઊંડાણપૂર્વક તપાસ કરી રહ્યા છે અને આવા કન્ટેન્ટ સાથે જોડાયેલા તમામ યુઆરએલ (URLs) ને પણ ઈન્ટરનેટ પર પ્રતિબંધિત કરવામાં આવી રહ્યા છે.
“ખોટો પ્રચાર બંધ થાય”: મેટાએ ફગાવ્યા ગંભીર આરોપો
સોશિયલ મીડિયા જગતમાં એવી ચર્ચાઓ ચાલી રહી હતી કે કંપનીઓ કમાણી કરવા માટે જાણીજોઈને આવા કન્ટેન્ટ અથવા જાહેરાતોને પ્રોમોટ કરે છે. આ આરોપોને સખત શબ્દોમાં નકારતા મેટાએ કહ્યું કે, “આ વાત સંપૂર્ણપણે ખોટી અને પાયાવિહોણી છે કે અમે જાણીજોઈને બાળકોના શોષણ સાથે જોડાયેલી જાહેરાતોને પ્રોમોટ કરીએ છીએ અથવા તેનાથી નફો મેળવીએ છીએ. આનાથી વિપરીત, અમે એવી અદ્યતન આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સ (AI) ટેકનોલોજીનો ઉપયોગ કરીએ છીએ જે બાળકો સાથે જોડાયેલા અશ્લીલ કન્ટેન્ટ અને શંકાસ્પદ એકાઉન્ટ્સની આપમેળે ઓળખ કરે છે.”

આ વર્ષે ૪૦ લાખ (4 Million) એકાઉન્ટ્સ કર્યા ડિલીટ
પોતાની નીતિઓને યોગ્ય સાબિત કરવા માટે મેટાએ સત્તાવાર આંકડા પણ જાહેર કર્યા છે. કંપનીના જણાવ્યા અનુસાર, ચાઇલ્ડ સેફ્ટી પોલિસી અંતર્ગત ચાલુ વર્ષ દરમિયાન જ પ્લેટફોર્મ પરથી ૪૦ લાખ (4 Million) થી વધુ શંકાસ્પદ અને વિવાદાસ્પદ એકાઉન્ટ્સ ને હંમેશા માટે ડિલીટ કરી દેવામાં આવ્યા છે.
સરકાર અને ઓટોમેટેડ મોનિટરિંગ સિસ્ટમના સમન્વયથી આગામી દિવસોમાં સોશિયલ મીડિયા પ્લેટફોર્મ્સ પર યુઝર્સની સુરક્ષા, ખાસ કરીને સગીરોની સુરક્ષા માટે વધુ કડક ફિલ્ટર્સ લગાવવામાં આવશે. મેટાએ ખાતરી આપી છે કે તેઓ આ પ્રકારના ગુનાઓ રોકવા માટે વૈશ્વિક કાયદાકીય એજન્સીઓ અને ભારત સરકાર સાથે મળીને કામ કરવા માટે સંપૂર્ણ પ્રતિબદ્ધ છે.
