Cyber Fraud: શું તમે પણ આવી શકો છો ટાર્ગેટ? પૂર્વ સાંસદ નરેશ ગુજરાલ સાથે થયેલી કરોડોની ઓનલાઈન છેતરપિંડીથી શીખવા જેવું
આજના ડિજિટલ યુગમાં સાયબર ગુનાખોરી એક ગંભીર પડકાર બનીને ઉભરી આવી છે. સામાન્ય નાગરિકો જ નહીં, પરંતુ દેશના દિગ્ગજ નેતાઓ અને ઉચ્ચ હોદ્દા પર બેઠેલા લોકો પણ હવે આધુનિક ઠગબાજોના નિશાના પર છે. તાજેતરમાં પૂર્વ વડાપ્રધાન આઈ. કે. ગુજરાલના પુત્ર અને પૂર્વ સાંસદ નરેશ ગુજરાલ સાથે બનેલી સાયબર છેતરપિંડીની ઘટનાએ સમગ્ર દેશમાં ચકચાર મચાવી દીધી છે.

ઘટનાનો સિલસિલો: કેવી રીતે આચરવામાં આવી ઠગાઈ?
પ્રાપ્ત વિગતો અનુસાર, આ આખી ઘટના અત્યંત આયોજનબદ્ધ રીતે અંજામ આપવામાં આવી હતી. ઠગબાજોએ નરેશ ગુજરાલની પ્રોફાઇલ પિક્ચર અને નામનો દુરુપયોગ કરીને તેમના એક કર્મચારીને વોટ્સએપ પર સંદેશ મોકલ્યો હતો. આરોપીએ પોતાની ઓળખ નરેશ ગુજરાલ તરીકે જ આપી હતી.
સંદેશમાં ખૂબ જ ચાલાકીથી એવું દર્શાવવામાં આવ્યું હતું કે તેઓ હાલ એક અત્યંત મહત્વની મીટિંગમાં વ્યસ્ત છે, તેથી તેઓ ફોન પર વાત કરી શકે તેમ નથી. આ ભ્રમણા ઊભી કરી આરોપીએ કર્મચારીને તાત્કાલિક ધોરણે એક ચોક્કસ બેંક ખાતામાં RTGS દ્વારા મોટી રકમ ટ્રાન્સફર કરવા આદેશ આપ્યો. કર્મચારીને આ સંદેશ સાચો હોવાનો વિશ્વાસ બેસી ગયો અને તેણે કોઈ પણ પ્રકારની શંકા કર્યા વિના, નિર્દેશાનુસાર અલગ-અલગ હપ્તાઓમાં કુલ ૭.૮ કરોડ રૂપિયા ટ્રાન્સફર કરી દીધા.

પોલીસની ત્વરિત કાર્યવાહી અને તપાસ
આ ગંભીર છેતરપિંડીની જાણ થતા જ નરેશ ગુજરાલના પરિવારે તુરંત દિલ્હી પોલીસને જાણ કરી હતી. દિલ્હી પોલીસની સાયબર ક્રાઈમ સેલની ટીમે અત્યંત સક્રિયતા દર્શાવતા તાત્કાલિક અસરથી સંબંધિત બેંકો સાથે સંકલન સાધ્યું હતું. પોલીસની સમયસરની કાર્યવાહીને કારણે ઠગબાજોના ખાતામાં ટ્રાન્સફર થયેલી રકમમાંથી લગભગ ૪ કરોડ રૂપિયા ફ્રીઝ કરવામાં સફળતા મળી છે. આ મામલે મંગળવારે સત્તાવાર રીતે ઈ-એફઆઈઆર (e-FIR) દાખલ કરવામાં આવી છે અને હાલ તપાસ ચાલી રહી છે.
તપાસના વિવિધ પાસાઓ
પોલીસ હવે આ નેટવર્કના મૂળ સુધી પહોંચવા પ્રયત્ન કરી રહી છે. તપાસમાં મુખ્યત્વે નીચે મુજબના મુદ્દાઓ પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરવામાં આવ્યું છે:
ડિજિટલ આઈડેન્ટિટીનો દુરુપયોગ: આરોપીઓએ કેવી રીતે અને ક્યાંથી નરેશ ગુજરાલની માહિતી અને ફોટા મેળવ્યા?
મની ટ્રેઈલ: આ ૭.૮ કરોડની રકમ અંતે કયા બેંક ખાતાઓમાં ગઈ અને તે ખાતાધારકો કોણ છે?
નેટવર્કનું કદ: શું આ કોઈ આંતરરાષ્ટ્રીય ગેંગ છે કે સ્થાનિક સ્તરે સક્રિય ઠગબાજોનું જૂથ?
અધિકારીઓનું માનવું છે કે આવી ઘટનાઓમાં સામાન્ય રીતે નકલી દસ્તાવેજોના આધારે ખોલાવેલા બેંક ખાતાઓ (Mule Accounts) નો ઉપયોગ કરવામાં આવે છે, જેથી મૂળ ગુનેગારો સુધી પહોંચવું મુશ્કેલ બને છે.
