Anil Ambani: RCom લોન કૌભાંડ: અનિલ અંબાણીની કંપની સામે સીબીઆઈ આકરા પાણીએ, ૧૯ હજાર કરોડથી વધુનું બેંક નુકસાન
ઉદ્યોગપતિ અનિલ અંબાણી અને તેમની માલિકીની કંપની રિલાયન્સ કોમ્યુનિકેશન્સ (RCom) બેંક ફ્રોડ અને મની લોન્ડરિંગના કેસમાં વધુ ઊંડા આર્થિક સંકટમાં ફસાતા જઈ રહ્યા છે. દેશની અગ્રણી તપાસ સંસ્થા સેન્ટ્રલ બ્યુરો ઓફ ઇન્વેસ્ટિગેશન (CBI) એ રિલાયન્સ એડીએ ગ્રુપ (Reliance ADA Group) વિરૂદ્ધ કરોડો રૂપિયાના લોન ફ્રોડ કેસમાં અત્યાર સુધીની સૌથી મોટી કાનૂની કાર્યવાહી કરી છે.
આ અંતર્ગત, સીબીઆઈએ મુંબઈની વિશેષ અદાલતમાં (Special CBI Court) આ હાઈ-પ્રોફાઈલ કેસની પ્રથમ ચાર્જશીટ (આરોપનામું) દાખલ કરી દીધી છે. આ પ્રથમ ચાર્જશીટમાં કુલ ૧૬ વગદાર ઓથોરિટીઝ અને સંસ્થાઓને આરોપી તરીકે નામજોગ દર્શાવવામાં આવ્યા છે. આ આરોપીઓમાં રિલાયન્સ કોમ્યુનિકેશન્સ લિમિટેડ, કંપનીના પાંચ વરિષ્ઠ અધિકારીઓ (Senior Executives) ઉપરાંત દેશની પ્રતિષ્ઠિત બેંકો જેવી કે સ્ટેટ બેંક ઓફ ઈન્ડિયા (SBI), બેંક ઓફ મહારાષ્ટ્ર અને તત્કાલીન સિન્ડિકેટ બેંકના ૧૦ ઉચ્ચ બેંક અધિકારીઓનો સમાવેશ થાય છે, જેમણે કથિત રીતે નિયમો નેવે મૂકીને લોન મંજૂર કરી હતી.
₹૨,૦૫૦ કરોડના ફંડની હેરાફેરી અને ડાયવર્ઝનની તપાસ
સીબીઆઈ દ્વારા દાખલ કરવામાં આવેલી પ્રાથમિક ચાર્જશીટમાં મુખ્યત્વે ૨,૦૫૦ કરોડ રૂપિયા ના સરકારી અને જાહેર ક્ષેત્રના ફંડના દુરુપયોગ તેમજ તેને અન્ય શેલ કંપનીઓમાં ડાયવર્ટ (બીજી જગ્યાએ ટ્રાન્સફર) કરવા પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરવામાં આવ્યું છે. તપાસ એજન્સીના સત્તાવાર અહેવાલ મુજબ, આ કેસમાં નીચે મુજબના બેંક વ્યવહારો શંકાના દાયરામાં છે અને તેની ગહન તપાસ થઈ છે:
સ્ટેટ બેંક ઓફ ઈન્ડિયા (SBI): બેંક દ્વારા કંપનીના વ્યાપારી વિકાસ માટે મંજૂર કરવામાં આવેલી ૧,૨૦૦ કરોડ રૂપિયાની ટર્મ લોન.
બેંક ઓફ મહારાષ્ટ્ર: બેંક દ્વારા વ્યાપારિક આયાત-નિકાસ માટે ઈશ્યુ કરવામાં આવેલી ૫ ૦૦ કરોડ રૂપિયાની લેટર ઓફ ક્રેડિટ (LoC) ની સુવિધાઓ.
સિન્ડિકેટ બેંક (તત્કાલીન): બેંક દ્વારા કંપનીને આપવામાં આવેલી ૩૫૦ કરોડ રૂપિયાની લેટર ઓફ ક્રેડિટ ફાઇનાન્સિંગ.
આરોપ છે કે આ તમામ ફંડ્સ જે ચોક્કસ વ્યવસાયિક હેતુઓ અને ટેલિકોમ ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચરના વિકાસ માટે લેવામાં આવ્યા હતા, તેના બદલે કથિત રીતે ગેરકાયદેસર રીતે અન્ય હેતુઓ માટે વાપરી નાખવામાં આવ્યા અથવા વિદેશી ખાતાઓ તરફ વાળી દેવાયા હતા. દેશની સૌથી મોટી સરકારી બેંક SBI ની સત્તાવાર ફરિયાદ અનુસાર, રિલાયન્સ કોમ્યુનિકેશન્સે એકલી સ્ટેટ બેંકને ૨,૯૨૯.૦૫ કરોડ રૂપિયાનું સીધું નાણાકીય નુકસાન પહોંચાડ્યું છે. જો કે, તમામ સરકારી અને ખાનગી બેંકોના સંયુક્ત કન્સોર્ટિયમ (Consortium of Banks) ની ગણતરી કરવામાં આવે તો આ કુલ બેંકિંગ નુકસાન આશરે ૧૯,૬૯૪.૩૩ કરોડ રૂપિયા જેવું વિરાટ થાય છે.
સુપ્રિમ કોર્ટની કડક દેખરેખ: આગળ શું થશે?
આ કેસમાં દેશની જનતાના ટેક્સના અને બેંકોના હજારો કરોડ રૂપિયા સંકળાયેલા હોવાથી ભારતની સર્વોચ્ચ અદાલત (Supreme Court) આ સમગ્ર તપાસ પર સીધી અને કડક નજર રાખી રહી છે. સીબીઆઈએ અત્યાર સુધીમાં અનિલ અંબાણીની આગેવાની હેઠળની વિવિધ કંપનીઓ જેવી કે રિલાયન્સ ટેલિકોમ, રિલાયન્સ હોમ ફાઇનાન્સ અને રિલાયન્સ કોમર્શિયલ ફાઇનાન્સ વિરૂદ્ધ અલગ-અલગ કાયદાકીય કલમો હેઠળ કુલ ૭ એફઆઈઆર (FIR) નોંધી છે.
કાયદાકીય નિષ્ણાતોના જણાવ્યા અનુસાર, સીબીઆઈની આ તપાસ હજુ પ્રાથમિક તબક્કામાં છે અને ફોરેન્સિક ઓડિટ રિપોર્ટ આવ્યા બાદ આગામી દિવસોમાં અનિલ અંબાણી અને અન્યો સામે પૂરક ચાર્જશીટ (Supplementary Chargesheets) પણ દાખલ કરવામાં આવી શકે છે, જે તેમની મુશ્કેલીઓમાં અભૂતપૂર્વ વધારો કરશે.
