Crude Oil: તેલ કંપનીઓને રોજનું ₹૧૦૦૦ કરોડનું નુકસાન: મંત્રી હરદીપ સિંહ પુરીનો ખુલાસો, ઇંધણના ભાવમાં હજુ થશે મોટો વધારો?
પશ્ચિમ એશિયામાં સર્જાયેલી યુદ્ધ જેવી સ્થિતિ અને અમેરિકી રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પ દ્વારા ઈરાનને આપવામાં આવેલી ખુલ્લી ધમકીના કારણે આંતરરાષ્ટ્રીય બજારમાં કાચા તેલ (Crude Oil) ની કિંમતો બે અઠવાડિયાની સર્વોચ્ચ સપાટીએ પહોંચી ગઈ છે. વૈશ્વિક રોકાણકારો અને માર્કેટ એક્સપર્ટ્સને ડર છે કે જો આ સંઘર્ષ લાંબો ચાલશે અથવા વધુ વણસશે, તો દુનિયાભરમાં તેલનો સપ્લાય ચેઈન સંપૂર્ણપણે ખોરવાઈ શકે છે.
કાચા તેલની કિંમતોમાં ભારે ઉછાળો
સોમવારે આંતરરાષ્ટ્રીય માર્કેટ ખુલતાની સાથે જ ક્રૂડ ઓઈલની કિંમતો ૧૧૦ ડોલર પ્રતિ બેરલની સપાટીને પાર કરી ગઈ છે.
વૈશ્વિક બેન્ચમાર્ક બ્રન્ટ ક્રૂડ (Brent Crude) આશરે ૧.૩% ના ઉછાળા સાથે $૧૧૦.૭૦ પ્રતિ બેરલ પર ટ્રેડ કરી રહ્યું છે.
બીજી તરફ, અમેરિકી મિડલ માર્કેટ રેટ WTI ક્રૂડ (WTI Crude) પણ ૧.૭% ની તેજી સાથે $૧૦૭.૨૬ પ્રતિ બેરલ પર પહોંચી ગયું છે.
ઈરાન અને અમેરિકા વચ્ચેના આ ટકરાવની સીધી અસર ભારતીય બજારો પર પડવાની શરૂ થઈ ગઈ છે. કેન્દ્ર સરકારે તાજેતરમાં જ દેશભરમાં ઈંધણના ભાવ વધાર્યા છે. નિષ્ણાતોના મતે ભારતીય અર્થતંત્ર પર આની કેટલી ગંભીર અસર થશે તેનો ચોક્કસ અંદાજ લગાવવો અત્યારે મુશ્કેલ છે, કારણ કે તે ઘણી બાબતો પર નિર્ભર કરે છે — જેમ કે પશ્ચિમ એશિયામાં તણાવ કેટલો સમય ચાલશે, ક્રૂડ ઓઈલ ક્યાં જઈને અટકશે અને ભારત સરકાર આ વૈશ્વિક વધારાનો કેટલો બોજ સામાન્ય જનતા પર નાખે છે.
શું ભારતમાં પેટ્રોલ-ડીઝલ ફરી મોંઘું થશે?
ગઈ ૧૫ મેના રોજ જ સરકારી તેલ કંપનીઓએ પેટ્રોલ અને ડીઝલના ભાવમાં પ્રતિ લીટર ૩ રૂપિયાનો વધારો ઝીંક્યો હતો. પરંતુ કોટક ઇન્સ્ટિટ્યુશનલ ઇક્વિટીઝ (Kotak Institutional Equities) ના તાજેતરના વિશ્લેષણ મુજબ, તેલ કંપનીઓની વાસ્તવિક ખોટને સંપૂર્ણપણે ભરપાઈ કરવા માટે દેશમાં પેટ્રોલ-ડીઝલના ભાવમાં હજુ પણ ૧૫% થી ૨૦% સુધીના વધારાની જરૂર પડી શકે છે. ઓઇલ માર્કેટિંગ કંપનીઓ આ વધારો આગામી દિવસોમાં ટુકડે-ટુકડે (હપ્તાવાર) લાગુ કરી શકે છે.
પેટ્રોલિયમ મંત્રી હરદીપ સિંહ પુરીના જણાવ્યા અનુસાર, અત્યાર સુધી આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે કિંમતો વધવા છતાં ભારતમાં ભાવ સ્થિર રાખવાના કારણે સરકારી તેલ કંપનીઓને રોજના આશરે ૧૦૦૦ કરોડ રૂપિયાનું મોટું નુકસાન થઈ રહ્યું હતું. હાલમાં કરાયેલા ૩ રૂપિયાના વધારાથી આ નુકસાનમાં થોડી રાહત મળશે, પરંતુ તે પૂરતી નથી.
રિપોર્ટમાં ચેતવણી આપવામાં આવી છે કે જો કાચા તેલની કિંમત લાંબા સમય સુધી $૧૦૦ થી $૧૨૦ પ્રતિ બેરલ ની વચ્ચે સ્થિર રહેશે, તો સરકારી ઓઇલ કંપનીઓની ખોટ પૂરી કરવા માટે રિટેલ માર્કેટમાં પેટ્રોલ અને ડીઝલની કિંમતોમાં ૧૫ થી ૨૦ રૂપિયા પ્રતિ લીટર સુધીનો મોટો તોતિંગ વધારો કરવો પડી શકે છે.
