મહિલાઓના ધિરાણમાં વૃદ્ધિ: મહિલાઓ માત્ર લોન લેવામાં જ નહીં પરંતુ તેને ચૂકવવામાં પણ આગળ છે.
ભારતીય અર્થતંત્રને આગળ વધારવામાં મહિલાઓ વધુને વધુ મહત્વપૂર્ણ ભૂમિકા ભજવી રહી છે. પોતાના ઘરના બંધનો છોડીને, મહિલાઓ માત્ર નોકરીઓમાં જ નહીં પરંતુ વ્યવસાય અને ઉદ્યોગસાહસિકતામાં પણ નવી ઓળખ બનાવી રહી છે.
નીતિ આયોગના તાજેતરના અહેવાલ મુજબ, ભારતમાં મહિલા ઉધાર લેનારાઓનો કુલ ક્રેડિટ પોર્ટફોલિયો ₹76 લાખ કરોડ સુધી પહોંચવાનો અંદાજ છે. આ 2025 સુધીમાં કુલ સિસ્ટમ ક્રેડિટના આશરે 26 ટકાનું પ્રતિનિધિત્વ કરે છે. નોંધપાત્ર રીતે, 2017 થી આમાં આશરે 4.8 ગણો વધારો થયો છે.
વ્યાપાર વૃદ્ધિમાં મહિલાઓની ભાગીદારી
‘ઋણ લેનારાઓથી બિલ્ડરો સુધી: મહિલાઓ અને ભારતનું વિકસિત ક્રેડિટ માર્કેટ’ શીર્ષક ધરાવતા અહેવાલમાં જણાવાયું છે કે ડિસેમ્બર 2017 અને ડિસેમ્બર 2025 વચ્ચે સક્રિય મહિલા ઉધાર લેનારાઓની સંખ્યા 9 ટકાના CAGR થી વધી છે. આ સમયગાળા દરમિયાન, મહિલાઓની ધિરાણની પહોંચ 19 ટકાથી વધીને 36 ટકા થઈ છે.
અહેવાલ મુજબ, આ વૃદ્ધિમાં વાણિજ્યિક ધિરાણનો સૌથી મોટો ફાળો રહ્યો છે. ૨૦૨૨ અને ૨૦૨૫ ની વચ્ચે, મહિલા ઉદ્યોગસાહસિકોને આપવામાં આવતી વ્યવસાયિક લોન ૩૧ ટકાના સીએજીઆરથી વધી, જ્યારે એકંદરે વાણિજ્યિક ધિરાણ ૧૭ ટકાના દરે વધ્યું.
કયા ક્ષેત્રોમાં મહિલાઓ અગ્રણી છે?
અહેવાલમાં એ પણ પ્રકાશિત કરવામાં આવ્યું છે કે મહિલાઓની ધિરાણની પહોંચ હવે મોટા શહેરો સુધી મર્યાદિત નથી. દક્ષિણ અને પશ્ચિમ ભારત ઉપરાંત, બિહાર અને ઉત્તર પ્રદેશ જેવા રાજ્યોમાં મહિલાઓ વધુને વધુ લોન લઈ રહી છે.
મહિલાઓમાં વ્યક્તિગત લોન અને ગોલ્ડ લોન સૌથી લોકપ્રિય વિકલ્પો રહ્યા છે, જ્યારે હાઉસિંગ લોનમાં પણ નોંધપાત્ર વૃદ્ધિ જોવા મળી છે. આને મહિલાઓમાં સંપત્તિ માલિકી વધવાના સંકેત તરીકે જોવામાં આવે છે.
વધુમાં, વ્યક્તિગત લોન લેતી મહિલાઓની સંખ્યામાં ૨૫ ટકાથી વધુનો વધારો થયો છે. શિક્ષણ લોનમાં મહિલાઓની ભાગીદારી પણ ઝડપથી વધી રહી છે.
વધુ સારી લોન ચુકવણી કામગીરી
અહેવાલ મુજબ, મહિલાઓનું ધિરાણ વર્તન પણ મજબૂત દેખાય છે. મહિલાઓનો CIBIL સ્કોર પુરુષો કરતાં વધુ સારો છે અને લોન ડિફોલ્ટ (NPA) દર ઓછો છે. આ જ કારણ છે કે બેંકો અને નાણાકીય સંસ્થાઓ મહિલાઓને ઓછા જોખમવાળા ઉધાર લેનારા તરીકે જુએ છે.
