PLI scheme: સૌર ક્ષેત્રમાં તેજી: ગુજરાત સૌથી મોટું રોજગાર કેન્દ્ર બન્યું, 22,000 નોકરીઓનું સર્જન થયું
ભારત સરકારની મહત્વાકાંક્ષી પ્રોડક્શન લિંક્ડ ઇન્સેન્ટિવ (PLI) યોજના સોલાર મોડ્યુલ ઉત્પાદન ક્ષેત્રને નવી ગતિ આપી રહી છે. ઉચ્ચ-કાર્યક્ષમતાવાળા સોલાર પીવી મોડ્યુલના ઉત્પાદનને પ્રોત્સાહન આપવા માટે શરૂ કરાયેલી આ યોજનાએ ઓક્ટોબર 2025 સુધીમાં દેશમાં આશરે 43,000 નોકરીઓનું સર્જન કર્યું. આમાં 11,220 સીધી નોકરીઓનો સમાવેશ થાય છે, જ્યારે બાકીની નોકરીઓ પરોક્ષ રીતે વિવિધ રાજ્યોમાં બનાવવામાં આવી હતી. આ માહિતી લોકસભામાં રજૂ કરાયેલા સરકારી ડેટા પર આધારિત છે.
PLI યોજનાથી 9 રાજ્યોને સૌથી વધુ ફાયદો થાય છે
સરકારના જણાવ્યા અનુસાર, નવ મુખ્ય રાજ્યો – ગુજરાત, તમિલનાડુ, રાજસ્થાન, મહારાષ્ટ્ર, આંધ્રપ્રદેશ, મધ્યપ્રદેશ, ઉત્તરપ્રદેશ, જમ્મુ અને કાશ્મીર અને ઓડિશા – ને આ યોજનાનો સૌથી વધુ ફાયદો થયો છે.
ગુજરાત સૌથી મોટો લાભાર્થી હતો, જ્યાં રિલાયન્સ ઇન્ડસ્ટ્રીઝ અને અદાણી ન્યૂ ઇન્ડસ્ટ્રીઝ સહિતની કંપનીઓના મેગા પ્રોજેક્ટ્સે 22,400 થી વધુ નોકરીઓનું સર્જન કર્યું. તમિલનાડુ બીજા ક્રમે રહ્યું, જેણે FS ઇન્ડિયા સોલાર વેન્ચર્સ, VSL ગ્રીન પાવર અને TP સોલારના એકમો દ્વારા આશરે 6,800 નોકરીઓનું સર્જન કર્યું.
આંધ્રપ્રદેશે 1,620 નોકરીઓ ઉભી કરી, અને ઓડિશાએ AMPIN સોલાર દ્વારા 200 નોકરીઓ ઉભી કરી. ReNew Photovoltaics, Grew Energy અને Avaada Electro જેવી કંપનીઓ દ્વારા ચાલી રહેલા પ્રોજેક્ટ્સે પણ રાજ્યોમાં રોજગાર વૃદ્ધિમાં ફાળો આપ્યો.
ઉત્પાદન ક્ષમતામાં રેકોર્ડ વધારો
PLI યોજના હેઠળ, ₹24,000 કરોડના બજેટ સાથે, 48.3 GW ની ક્ષમતાવાળા સંપૂર્ણ અથવા આંશિક રીતે સંકલિત સૌર મોડ્યુલ એકમોને અત્યાર સુધીમાં મંજૂરી આપવામાં આવી છે.
સરકારની નવીનતમ ALMM (મૉડલ્સ અને ઉત્પાદકોની મંજૂર સૂચિ) યાદી અનુસાર, ભારતની સ્થાપિત સૌર મોડ્યુલ ઉત્પાદન ક્ષમતા 121.68 GW સુધી પહોંચી ગઈ છે.
જોકે, સ્થાનિક ક્ષમતામાં વધારો થવા છતાં, ભારતે 2025-26 ના પ્રથમ છ મહિનામાં 18.058 મિલિયન સૌર મોડ્યુલ આયાત કર્યા, જેની કિંમત આશરે $386 મિલિયન છે. ચીન હજુ પણ વૈશ્વિક બજારમાં પ્રભુત્વ ધરાવે છે – 90% થી વધુ પોલિસિલિકોન અને લગભગ 80% મોડ્યુલનું ઉત્પાદન કરે છે.
