US Fed Rate
વ્યાજ દરમાં ઘટાડો: લોકો લાંબા સમયથી વ્યાજદરમાં ઘટાડા માટે રાહ જોઈ રહ્યા હતા, પરંતુ આ મહિને યોજાયેલી રિઝર્વ બેંકની બેઠકમાં તેઓ ફરી નિરાશ થયા હતા…
મોંઘા વ્યાજ દરો અને ઊંચા ઈએમઆઈથી પરેશાન લોકો માટે રાહતની રાહ લાંબી થઈ રહી છે. વ્યાજ દરો લગભગ દોઢ વર્ષથી ઊંચા સ્તરે સ્થિર રહ્યા છે. આરબીઆઈએ આ મહિને યોજાયેલી બેઠકમાં પણ દરો સ્થિર રાખ્યા છે. જો કે, હવે એવી સ્થિતિ ઉભી થવા લાગી છે કે મોંઘા વ્યાજમાંથી રાહત ટૂંક સમયમાં શરૂ થઈ શકે છે.
ફુગાવાએ વ્યાજ મોંઘું કર્યું
કોરોના મહામારી બાદ વિશ્વના અન્ય દેશોની સાથે ભારતમાં પણ વ્યાજ દરો નીચા સ્તરે આવી ગયા હતા. જો કે, તે પછી અનિયંત્રિત ફુગાવાએ કેન્દ્રીય બેંકોને તેમની વ્યૂહરચના બદલવાની ફરજ પાડી હતી. યુએસ સેન્ટ્રલ બેંક ફેડરલ રિઝર્વ દ્વારા વ્યાજ દરોમાં વધારો કર્યા પછી, રિઝર્વ બેંકે મે 2022 માં MPCની ઇમરજન્સી મીટિંગ બોલાવી અને રેપો રેટ વધારવાનો નિર્ણય કર્યો. જે બાદ રેપો રેટમાં સતત વધારો કરવામાં આવ્યો હતો.
દોઢ વર્ષ પહેલા ફેરફાર થયો હતો
રિઝર્વ બેંકે છેલ્લે ફેબ્રુઆરી 2023માં તેની મીટિંગમાં રેપો રેટમાં ફેરફાર કર્યો હતો. તે બેઠકમાં રિઝર્વ બેંકે રેપો રેટ વધારીને 6.5 ટકા કર્યો હતો. ત્યારથી અત્યાર સુધી રેપો રેટ 6.5 ટકા પર સ્થિર છે. રેપો રેટમાં વધારા સાથે, ફ્લોટિંગ વ્યાજ દર સાથેની લોનની EMI જેમ કે હોમ લોન વગેરે વધવા લાગી. બીજી તરફ કાર લોન અને પર્સનલ લોન સહિતની તમામ નવી લોન મોંઘી બની છે. લોકો લાંબા સમયથી આનાથી રાહતની અપેક્ષા રાખી રહ્યા છે, પરંતુ રિઝર્વ બેંક મોંઘવારીનું કારણ આપીને રેપો રેટમાં ઘટાડો કરી રહી નથી.
આ બે કારણો અસર કરે છે
રિઝર્વ બેંક બે કારણોસર રેપો રેટ પર નિર્ણય લે છે. સૌથી મહત્ત્વનું કારણ દેશમાં ફુગાવાની સ્થિતિ છે અને બીજું મોટું પરિબળ અમેરિકન સેન્ટ્રલ બેન્ક એટલે કે ફેડરલ રિઝર્વનું વલણ છે. સારી વાત એ છે કે રિઝર્વ બેન્કના નિર્ણયને પ્રભાવિત કરતા બંને પરિબળો હવે ધીમે ધીમે વ્યાજદરમાં ઘટાડા માટે અનુકૂળ બનવા લાગ્યા છે.
એક વર્ષમાં સૌથી ઓછો ફુગાવો
તાજેતરના મહિનાઓ ફુગાવાના મોરચે સારા સાબિત થયા છે. આ અઠવાડિયે મે મહિનાના છૂટક ફુગાવાના આંકડા બહાર આવ્યા છે. સરકારી આંકડા મુજબ મે મહિનામાં છૂટક ફુગાવાનો દર ઘટીને 4.75 ટકા પર આવી ગયો છે. આ એક વર્ષમાં સૌથી નીચો ફુગાવો છે. તે પહેલા એપ્રિલ મહિનામાં રિટેલ મોંઘવારી દર ઘટીને 4.83 ટકા પર આવી ગયો હતો. રિટેલ ફુગાવાનો દર હજુ પણ રિઝર્વ બેન્કના 4 ટકાના લક્ષ્યાંકની બહાર છે, પરંતુ સારી વાત એ છે કે તે સતત ઘટી રહી છે, જે રેપો રેટમાં ઘટાડા માટે અનુકૂળ છે.
4 થી 6 મહિનામાં રાહત મળવા લાગશે
મહિનાની શરૂઆતમાં રિઝર્વ બેન્કની બેઠક બાદ યુએસ ફેડરલ રિઝર્વે પણ આ સપ્તાહે પોલિસી બેઠક યોજી હતી. યુએસ ફેડએ પણ આ બેઠકમાં વ્યાજ દરોમાં કોઈ ફેરફાર કર્યો નથી, પરંતુ તે ચોક્કસપણે આવનારા દિવસો માટે સારા સંકેત આપે છે. ફેડરલ રિઝર્વે સ્પષ્ટ સંકેત આપ્યો છે કે આ વર્ષના અંત સુધીમાં વ્યાજદરમાં ઘટાડો કરવાનો અવકાશ છે. આ વર્ષે ફેડરલ રિઝર્વ વ્યાજ દરોમાં 1 થી 2 વખત ઘટાડો કરી શકે છે. આનો અર્થ એ છે કે ઓક્ટોબરથી ડિસેમ્બર સુધીમાં વ્યાજ દરો ઘટવાનું શરૂ થઈ શકે છે. જો ફેડરલ રિઝર્વ દર ઘટાડવાનું શરૂ કરે છે, તો રિઝર્વ બેંક પણ તેની આગેવાનીનું પાલન કરી શકે છે.
