FDI: જાહેર ક્ષેત્રની બેંકોને મજબૂત બનાવવા માટે નવી વ્યૂહરચના, FDI મર્યાદા બમણી કરવાનું વિચારી રહ્યા છીએ
કેન્દ્ર સરકાર જાહેર ક્ષેત્રની બેંકો (PSBs) માં વિદેશી સીધા રોકાણ (FDI) મર્યાદા વધારવા તરફ એક મોટું પગલું ભરવાનું વિચારી રહી છે. નાણા મંત્રાલય FDI મર્યાદાને વર્તમાન 20% થી વધારીને 49% કરવાના પ્રસ્તાવ પર વિચાર કરી રહ્યું છે. સરકારનો ઉદ્દેશ જાહેર ક્ષેત્રની બેંકોની મૂડી સ્થિતિને મજબૂત બનાવવાનો, તેમને ભવિષ્યની નાણાકીય જરૂરિયાતો પૂરી કરવા સક્ષમ બનાવવાનો અને દેશમાં 3-4 મોટી અને મજબૂત બેંકો બનાવવાનો છે.
નાણા મંત્રાલયમાં ચાલી રહેલી ચર્ચાઓ
ટંકશાળના અહેવાલ મુજબ, નાણા મંત્રાલયમાં નાણાકીય સેવાઓ વિભાગ (DFS) ના સચિવ એમ. નાગરાજુએ જણાવ્યું હતું કે આ દરખાસ્ત અંગે આંતર-મંત્રાલયીય પરામર્શ ચાલી રહ્યો છે. તેમણે સ્પષ્ટતા કરી કે સરકારે PSBs માં ઓછામાં ઓછો 51% હિસ્સો જાળવી રાખવો જરૂરી છે, તેથી FDI મર્યાદા 49% થી વધુ ન હોઈ શકે.
સરકારી હિસ્સામાં કયા ફેરફારો થયા છે?
ડીએફએસ સચિવના જણાવ્યા મુજબ, 2020 થી 12 જાહેર ક્ષેત્રની બેંકોમાં સરકાર દ્વારા રાખવામાં આવેલા શેરની સંખ્યામાં કોઈ ઘટાડો કરવામાં આવ્યો નથી. જોકે, બેંકો દ્વારા મૂડી એકત્ર કરવા માટે નવા શેર જારી કરવામાં આવતાં કેટલીક બેંકોમાં સરકારનો હિસ્સો ઘટ્યો છે. તેમણે એમ પણ કહ્યું કે IDBI બેંકના વ્યૂહાત્મક વિનિવેશ માટે ટૂંક સમયમાં નાણાકીય બોલીઓ મંગાવવામાં આવી શકે છે.
વર્તમાન FDI મર્યાદા કેટલી છે?
હાલમાં, જાહેર ક્ષેત્રની બેંકોમાં મહત્તમ FDI મર્યાદા 20% છે, જ્યારે ખાનગી ક્ષેત્રની બેંકોમાં, મર્યાદા 74% પર નિર્ધારિત છે. ખાનગી બેંકોમાં 49% સુધીનું રોકાણ ઓટોમેટિક રૂટ દ્વારા કરી શકાય છે, જ્યારે આ મર્યાદાથી વધુ રોકાણ માટે સરકારની મંજૂરીની જરૂર પડે છે.
FDI મર્યાદા વધારવાનો અર્થ શું થશે?
FDI મર્યાદા વધારવાનો અર્થ એ છે કે વિદેશી રોકાણકારો – જેમ કે વિદેશી બેંકો, કંપનીઓ અથવા સંસ્થાકીય રોકાણકારો – જાહેર ક્ષેત્રની બેંકમાં મોટો હિસ્સો ખરીદી શકશે. ઉદાહરણ તરીકે, જો બેંકમાં FDI મર્યાદા 20% હોય, તો વિદેશી રોકાણકારો એકસાથે મહત્તમ 20% જ ખરીદી શકશે. જો આ મર્યાદા વધારીને 49% કરવામાં આવે, તો તેઓ લગભગ અડધા બેંક હસ્તગત કરી શકશે, જ્યારે સરકાર 51% હિસ્સા સાથે નિયંત્રણ જાળવી રાખશે.
મોટી બેંકો શા માટે મહત્વપૂર્ણ છે?
ડીએફએસ સચિવે જણાવ્યું હતું કે ભારત જેવી મોટી અર્થવ્યવસ્થા માટે, 3-4 મજબૂત, મોટી બેંકો હોવી ખૂબ જ મહત્વપૂર્ણ છે જે મોટી લોન, નોંધપાત્ર જોખમો અને મોટા માળખાગત પ્રોજેક્ટ્સને સંભાળી શકે. વર્તમાન વાતાવરણમાં, કોઈ પણ બેંક પાસે આટલી મોટી ભંડોળ ક્ષમતા નથી, તેથી બેંકોને મજબૂત બનાવવી અને તેમને સ્પર્ધાત્મક બનાવવી એ સમયની જરૂરિયાત છે.
