WhatsApp: વોટ્સએપ ડેટા શેરિંગ કેસ: સુપ્રીમ કોર્ટે મોટો વળાંક લીધો, કંપની CCIના નિર્દેશ સાથે સંમત થઈ
2021 ની ગોપનીયતા નીતિને લગતો વિવાદ ફરી એકવાર સુપ્રીમ કોર્ટમાં પહોંચ્યો છે. મેસેજિંગ પ્લેટફોર્મ વોટ્સએપે સર્વોચ્ચ અદાલતને ખાતરી આપી છે કે તે ડેટા શેરિંગ અંગેના કોમ્પિટિશન કમિશન ઓફ ઈન્ડિયાના નિર્દેશોનું સંપૂર્ણ પાલન કરશે. કંપનીએ જણાવ્યું છે કે જરૂરી ફેરફારો 16 માર્ચ સુધીમાં લાગુ કરવામાં આવશે. આ મામલો ખાસ મહત્વનો છે કારણ કે તે લાખો વપરાશકર્તાઓની ગોપનીયતા અને ડેટા સુરક્ષાને લગતો છે.
સુપ્રીમ કોર્ટમાં શું થયું
વરિષ્ઠ વકીલ કપિલ સિબ્બલે મુખ્ય ન્યાયાધીશ સૂર્યકાંત, ન્યાયાધીશ જોયમલ્યા બાગચી અને ન્યાયાધીશ વિપુલ પંચોલીની બનેલી સુપ્રીમ કોર્ટની બેંચ સમક્ષ વોટ્સએપ વતી દલીલો રજૂ કરી. તેમણે જણાવ્યું હતું કે કંપની નેશનલ કંપની લો એપેલેટ ટ્રિબ્યુનલના ડિસેમ્બર 2025 ના આદેશ અનુસાર CCI દ્વારા નિર્ધારિત તમામ સલામતીના પગલાં લાગુ કરશે. NCLAT એ Meta ને ત્રણ મહિનાની અંદર નિયમનકારી શરતો લાગુ કરવાનો નિર્દેશ આપ્યો હતો.
ડેટા શેરિંગ પર નવી શરતો
CCI અને NCLAT ના નિર્દેશો હેઠળ, WhatsApp હવે બિન-મુખ્ય સેવાઓ માટે Meta સાથે વપરાશકર્તા ડેટા ફરજિયાતપણે શેર કરી શકશે નહીં. કંપનીએ સ્પષ્ટ અને પારદર્શક ઓપ્ટ-આઉટ વિકલ્પ પણ પૂરો પાડવાનો રહેશે, જેનાથી વપરાશકર્તાઓ કોઈપણ સમયે તેમની સંમતિ પાછી ખેંચી શકે. આ જોગવાઈ જાહેરાત અને બિન-જાહેરાત ડેટા શેરિંગ બંને પર લાગુ થશે.
CCI ની સ્થિતિ
CCI એ કોર્ટને જણાવ્યું હતું કે WhatsApp ની ડેટા શેરિંગ નીતિ બહુ-સ્તરીય છે અને તેની તપાસમાં જાણવા મળ્યું છે કે Meta ના વિવિધ પ્લેટફોર્મ વચ્ચે ડેટા એકીકરણથી તેની બજાર સ્થિતિ મજબૂત થઈ છે. નિયમનકારનો આરોપ છે કે આનાથી સ્પર્ધા પર પ્રતિકૂળ અસર પડી છે. કોર્ટે બંને પક્ષોની દલીલો સાંભળ્યા પછી, WhatsApp ને અનુપાલન સોગંદનામું દાખલ કરવાનો નિર્દેશ આપ્યો અને સુનાવણી મુલતવી રાખી.
આ વિવાદ 2021 ની નીતિથી ઉદ્ભવ્યો.
આ વિવાદ 2021 માં લાગુ કરાયેલી ગોપનીયતા નીતિથી ઉદ્ભવ્યો છે, જેમાં વપરાશકર્તાઓના ફોન નંબર, ઉપકરણ માહિતી અને વ્યવસાય એકાઉન્ટ ડેટા Meta કંપનીઓ સાથે શેર કરવાનું ફરજિયાત હતું. ટીકાકારોએ આને બળજબરીપૂર્વકની શરત તરીકે ટીકા કરી હતી.
તપાસ બાદ, CCI એ નવેમ્બર 2024 માં Meta અને WhatsApp પર ₹213.14 કરોડનો દંડ ફટકાર્યો. કંપનીઓએ આની સામે નેશનલ કંપની લો એપેલેટ ટ્રિબ્યુનલમાં અપીલ કરી. ટ્રિબ્યુનલે દંડ અને મોટાભાગના તારણોને સમર્થન આપ્યું, પરંતુ જાહેરાત માટે ડેટા શેરિંગ પરનો પાંચ વર્ષનો પ્રતિબંધ હટાવી લીધો.
હવે, CCI અને મેટા બંનેએ આ નિર્ણય અંગે સુપ્રીમ કોર્ટનો સંપર્ક કર્યો છે. આ કેસ ફક્ત કોર્પોરેટ ડેટા પ્રેક્ટિસ માટે જ નહીં, પરંતુ ડિજિટલ પ્લેટફોર્મ પર વપરાશકર્તા સંમતિ અને સ્પર્ધા કાયદાના અર્થઘટન માટે પણ મહત્વપૂર્ણ બની ગયો છે. આગામી અઠવાડિયામાં આગામી કોર્ટ સુનાવણી આ વિવાદનો માર્ગ નક્કી કરી શકે છે.
