વાઇબ સ્કેમિંગ: એઆઈ દ્વારા જન્મેલો નવો સાયબર ખતરો, તેનાથી કેવી રીતે બચવું તે જાણો
આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સ (AI) ના આગમન સાથે, ઘણા કાર્યો સરળ અને ઝડપી બન્યા છે. ઘણા કાર્યોમાં માનવ હસ્તક્ષેપ ઓછો થયો છે, જેના કારણે નોકરીઓ ગુમાવવી પડી છે અને સાયબર ક્રાઇમમાં પણ વધારો થયો છે. ડીપફેક, હેકિંગ અને ફિશિંગ પછી, વાઇબ સ્કેમિંગ નામનો એક નવો ખતરો ઉભરી આવ્યો છે.
ટેક જગતમાં વાઇબ કોડિંગને એક સકારાત્મક નવીનતા માનવામાં આવે છે, વાઇબ સ્કેમિંગે સાયબર સુરક્ષા નિષ્ણાતોમાં ચિંતા ઉભી કરી છે. આ સમજૂતીમાં, ચાલો સમજીએ કે વાઇબ સ્કેમિંગ શું છે, તે વાઇબ કોડિંગથી કેવી રીતે અલગ છે અને તેને કેવી રીતે અટકાવવું.
વાઇબ સ્કેમિંગ શું છે?
સરળ શબ્દોમાં કહીએ તો, વાઇબ સ્કેમિંગ એ કૌભાંડો કરવા માટે AI નો ઉપયોગ કરવાની પ્રથા છે. સાયબર ગુનેગારો નકલી વેબ પેજ, ફિશિંગ ઇમેઇલ, સંદેશાઓ અને વેબસાઇટ્સ બનાવવા માટે અદ્યતન AI ટૂલ્સનો ઉપયોગ કરે છે જે વાસ્તવિક વસ્તુ જેવી જ દેખાય છે.
વપરાશકર્તાઓ, આ પૃષ્ઠો અને સંદેશાઓને વાસ્તવિક માનીને, લોગ ઇન કરે છે અથવા તેમની વ્યક્તિગત માહિતી દાખલ કરે છે, જેનાથી બેંક વિગતો, પાસવર્ડ અને અન્ય સંવેદનશીલ ડેટા સીધા સ્કેમર્સ સાથે એક્સચેન્જ થાય છે. વધુમાં, માલવેર, ફિશિંગ ઝુંબેશ અને મોટા પાયે સાયબર હુમલાઓ ડિઝાઇન કરવા માટે AI નો ઉપયોગ થઈ રહ્યો છે.
આ કૌભાંડનું સૌથી ખતરનાક પાસું એ છે કે સ્કેમરને ટેકનિકલ નિષ્ણાત હોવાની જરૂર નથી. ફક્ત યોગ્ય પ્રોમ્પ્ટ સાથે, AI આપમેળે નકલી વેબસાઇટ્સ, ઇમેઇલ્સ અને સંદેશાઓ બનાવે છે.
વાઇબ કોડિંગ અને વાઇબ સ્કેમિંગ વચ્ચે શું તફાવત છે?
વાઇબ કોડિંગ એક કાયદેસર અને વધુને વધુ લોકપ્રિય ટેકનોલોજી છે. આમાં, વપરાશકર્તાઓ AI મોડેલને તેમની સમસ્યા લખી દે છે, અને AI તેના આધારે કોડ, એપ્લિકેશન્સ અથવા સોફ્ટવેર જનરેટ કરે છે. આનાથી કોડિંગના ઊંડાણપૂર્વકના જ્ઞાન વિના પણ સોફ્ટવેર ડેવલપમેન્ટ શક્ય બને છે.
વાઇબ સ્કેમિંગ આ ખ્યાલનો દુરુપયોગ છે. સાયબર ગુનેગારો નકલી વેબસાઇટ્સ, સ્કેમ પેજીસ અને સાયબર એટેક સ્ટ્રક્ચર્સ ડિઝાઇન કરવા માટે AI નો ઉપયોગ કરે છે જે સંપૂર્ણપણે અધિકૃત દેખાય છે, જેનાથી વપરાશકર્તાઓ સરળતાથી છેતરાઈ જાય છે.
વાઇબ સ્કેમિંગ કેવી રીતે કાર્ય કરે છે?
વાઇબ સ્કેમિંગ એક સરળ AI પ્રોમ્પ્ટથી શરૂ થાય છે. ઉદાહરણ તરીકે, એક સ્કેમર AI ટૂલને પૂછી શકે છે કે ચોક્કસ સિસ્ટમ પર સાયબર એટેક કેવી રીતે શરૂ કરવો અથવા ઉપકરણની સંરક્ષણ સિસ્ટમ કેવી રીતે કાર્ય કરે છે.
AI નો પ્રતિભાવ સ્કેમરને સમજવામાં મદદ કરે છે કે સુરક્ષાને બાયપાસ કરવા માટે શું કરવાની જરૂર છે. પછી, તેઓ ફિશિંગ પેજ, નકલી લોગિન વેબસાઇટ્સ અને માલવેર બનાવવા માટે AI નો ઉપયોગ કરે છે.
ગયા વર્ષે ઓગસ્ટમાં આવી જ એક ઘટના બની હતી, જ્યારે AI ટૂલનો ઉપયોગ કરીને બનાવેલી ફુલ-સ્ટેક ફિશિંગ વેબસાઇટ લાંબા સમય સુધી શોધાયેલ ન હતી.
AI ટૂલ્સ આને કેમ મંજૂરી આપે છે?
ChatGPT અને Gemini જેવા AI ચેટબોટ્સ પાસે દુરુપયોગ અટકાવવા માટે સુરક્ષા પગલાં છે, પરંતુ તે ફૂલપ્રૂફ નથી. સંશોધન દર્શાવે છે કે સાયબર ગુનેગારો આ ટૂલ્સનો ઉપયોગ માલવેર વિકસાવવા, કૌભાંડ સામગ્રી બનાવવા અને ફિશિંગ સંદેશાઓ બનાવવા માટે કરી રહ્યા છે.
DeepSeek જેવા AI મોડેલ્સને જેલબ્રોક કરી શકાય છે અને ફિશિંગ ઇમેઇલ્સ, રેન્સમવેર નમૂનાઓ અને અન્ય ગેરકાયદેસર સામગ્રી બનાવવા માટે ઉપયોગમાં લઈ શકાય છે. તેવી જ રીતે, AI એજન્ટોનો ઉપયોગ વ્યક્તિગત માહિતી કાઢવા માટે પણ થઈ રહ્યો છે.
Vibe સ્કેમિંગ કેટલું ખતરનાક છે?
AI-આધારિત સાયબર ગુનાઓ ઝડપથી વધી રહ્યા છે. ક્લાઉડ એક્સડ્રોસિશન ઝુંબેશ જેવા કિસ્સાઓમાં, AI નો ઉપયોગ માલવેર બનાવવા માટે કરવામાં આવ્યો છે જે શોધવામાં અત્યંત મુશ્કેલ છે અને પરંપરાગત સુરક્ષા સિસ્ટમોને સરળતાથી બાયપાસ કરે છે.
અહેવાલો અનુસાર, ગયા વર્ષે વિશ્વભરમાં સાયબર ક્રાઇમમાં આશરે $8 ટ્રિલિયનનું નુકસાન થયું હતું, જેમાં AI-આધારિત કૌભાંડો મહત્વપૂર્ણ ભૂમિકા ભજવી રહ્યા હતા. જેમ જેમ AI મોડેલો વધુ અદ્યતન બનશે, તેમ તેમ ખતરો વધવાની ધારણા છે.
વાઇબ સ્કેમિંગથી કેવી રીતે બચવું?
- ઇન્ટરનેટ બ્રાઉઝ કરતી વખતે, URL અને વેબસાઇટ ડોમેન કાળજીપૂર્વક તપાસો.
- શક્ય હોય ત્યાં મલ્ટી-ફેક્ટર ઓથેન્ટિકેશન (MFA) સક્ષમ કરો.
- જો કોઈ કૉલ, સંદેશ અથવા ઇમેઇલ ધમકી આપતો દેખાય અથવા તાત્કાલિક પગલાં લેવા માટે વિનંતી કરતો દેખાય તો સાવચેત રહો.
- વિશ્વસનીય એન્ટીવાયરસ સોફ્ટવેરનો ઉપયોગ કરો.
- હંમેશા તમારા ઉપકરણો અને એપ્લિકેશનોને અપડેટ રાખો.
