ટ્રમ્પ ટેરિફ વોર: ૫૭૫% ટેરિફના ભય વચ્ચે ભારતે વેપાર યોજનામાં ફેરફાર કર્યો
યુએસ પ્રમુખ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પના બીજા કાર્યકાળને એક વર્ષ પૂર્ણ થવા જઈ રહ્યું છે. સત્તામાં પાછા ફર્યા પછી, ટ્રમ્પ સતત ટેરિફનો ઉપયોગ તેમના સૌથી શક્તિશાળી હથિયાર તરીકે કરે છે. લગભગ દર બીજા દિવસે, એક યા બીજા દેશ પર નવા ટેરિફ જાહેર કરવામાં આવે છે, જેમાં ભારત જેવા મુખ્ય વેપારી ભાગીદારોનો પણ સમાવેશ થાય છે.
ભારત પર 575% ટેરિફનો ભય
હાલમાં, યુએસએ ભારતમાંથી આયાત થતી ઘણી વસ્તુઓ પર 50% સુધીના ટેરિફ લાદ્યા છે. જો કે, ટ્રમ્પ વહીવટીતંત્રે સ્પષ્ટ સંકેત આપ્યો છે કે જો ભારત રશિયા પાસેથી ક્રૂડ ઓઇલ ખરીદવાનું ચાલુ રાખે છે, તો ટેરિફ 500% સુધી વધારી શકાય છે.
વધુમાં, જો ભારત ઈરાન સાથે વેપાર સંબંધો જાળવી રાખે છે, તો વધારાના 25% ટેરિફ લાદવામાં આવી શકે છે. આમ, ભારત 575% ટેરિફના જોખમનો સામનો કરી રહ્યું છે.
આ નિર્ણયોથી ભારત-અમેરિકા વેપાર અને રાજદ્વારી સંબંધોમાં ચોક્કસપણે તણાવ વધ્યો છે, પરંતુ આ દબાણથી ભારતને તેની વેપાર નીતિ પર પુનર્વિચાર કરવાની પણ ફરજ પડી છે.
ભારતે નવો વેપાર માર્ગ અપનાવ્યો
ભારતના તાજેતરના વેપાર ડેટા દર્શાવે છે કે આ પડકારો છતાં, દેશની અર્થવ્યવસ્થા અપેક્ષા કરતાં વધુ સારી કામગીરી કરી રહી છે. ડિસેમ્બરના વેપાર ડેટામાં મજબૂત નિકાસ દર્શાવવામાં આવી છે.
યુએસ ટેરિફ બાદ, ભારતે પશ્ચિમ એશિયા, આફ્રિકા, યુરોપ અને ચીન જેવા બિન-અમેરિકન બજારોમાં નવી તકો શોધવાનું શરૂ કર્યું. તેની અસર સ્પષ્ટપણે દેખાઈ રહી હતી – ડિસેમ્બરમાં ભારતની ચીનમાં નિકાસ 67 ટકા વધીને $2 બિલિયન થઈ.
તે જ સમયે, ભારતના સૌથી મોટા નિકાસ બજાર, યુએસમાં શિપમેન્ટ 1.8 ટકા ઘટીને $6.8 બિલિયન થયું.
દબાણ હેઠળ ભારતની વ્યૂહરચના બદલાઈ ગઈ
યુએસના વધતા દબાણ વચ્ચે, ભારતે અન્ય દેશો સાથે વેપાર સંબંધો મજબૂત કરવા પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કર્યું છે. ભારતે યુએઈ, ઓસ્ટ્રેલિયા, ઓમાન અને યુકે જેવા દેશો સાથે મુક્ત વેપાર કરારો અને આર્થિક ભાગીદારી કરારો પર હસ્તાક્ષર કર્યા છે.
યુરોપિયન યુનિયન સાથે લાંબા સમયથી અટકેલો વેપાર કરાર પણ હવે તેના અંતિમ તબક્કામાં છે. દરમિયાન, ભારત-યુકે વેપાર કરાર હેઠળ, 99% ભારતીય ઉત્પાદનો યુકે બજારમાં ડ્યુટી-મુક્ત પ્રવેશ મેળવશે. બદલામાં, 99% યુકે ઉત્પાદનો ભારતમાં માત્ર 3% ના ટેરિફ પર આયાત કરવામાં આવશે.
વૈશ્વિક પુરવઠા શૃંખલામાં ભારતની નવી ભૂમિકા
ભારતે લેટિન અમેરિકા અને આફ્રિકા સાથે પણ તેના વેપાર સંબંધો મજબૂત કર્યા છે. વૈશ્વિક પુરવઠા શૃંખલામાં થઈ રહેલા ફેરફારો વચ્ચે, ભારત પોતાને વૈકલ્પિક ઉત્પાદન અને સોર્સિંગ હબ તરીકે સ્થાન આપી રહ્યું છે.
નિષ્ણાતો માને છે કે ટ્રમ્પની આક્રમક ટેરિફ નીતિ ટૂંકા ગાળામાં પડકાર ઉભો કરી શકે છે, પરંતુ લાંબા ગાળે તે ભારતને વધુ સંતુલિત, વૈવિધ્યસભર અને આત્મનિર્ભર વેપાર મોડેલ તરફ દોરી શકે છે.
