Stock Market: ટ્રેડિંગમાં ખામી વેપારીને કરોડપતિ બનાવે છે: F&O વિશે ખતરનાક સત્ય
લગભગ દરેક રોકાણકાર શેરબજારમાં રાતોરાત ધનવાન બનવાનું સ્વપ્ન જુએ છે, પરંતુ વાસ્તવિકતા ઘણીવાર આ સ્વપ્ન કરતાં ઘણી વધુ જોખમી હોય છે. તાજેતરમાં, બજારમાં એક એવી ઘટના બની જેણે રોકાણકારો અને વેપારીઓ બંનેને આશ્ચર્યચકિત કરી દીધા. રાજગુરુ નામના એક વેપારીએ ફ્યુચર્સ અને ઓપ્શન્સ (F&O) ટ્રેડિંગથી માત્ર 20 મિનિટમાં ₹1.75 કરોડ (US$1.75 મિલિયન) નો ચોખ્ખો નફો કર્યો.
વાર્તા ત્યારે શરૂ થઈ જ્યારે બ્રોકરની સિસ્ટમમાં ટેકનિકલ ખામી સર્જાઈ. આ ખામીને કારણે, રાજગુરુના ટ્રેડિંગ એકાઉન્ટમાં અચાનક આશરે ₹40 કરોડ (US$1.4 મિલિયન) ની માર્જિન મર્યાદા દર્શાવવામાં આવી. આ રકમ તેમની ન હતી, પરંતુ સિસ્ટમ ભૂલને કારણે તેમના ખાતામાં પ્રતિબિંબિત થઈ. આ અસામાન્ય માર્જિનનો ઉપયોગ કરીને, તેમણે F&O ટ્રેડ લીધો.
ભયથી સાહસ સુધી
વાર્તાનો વાસ્તવિક રોમાંચ ત્યારે શરૂ થયો જ્યારે વેપાર કરવામાં આવ્યો. શરૂઆત અત્યંત ડરામણી હતી. બજારની ગતિવિધિ વેપારીની અપેક્ષાઓથી સંપૂર્ણપણે વિરુદ્ધ હતી, અને થોડીવારમાં, લગભગ ₹54 લાખનું નુકસાન સ્ક્રીન પર પ્રતિબિંબિત થયું. એક સામાન્ય રોકાણકાર માટે, આ પરિસ્થિતિ ભયાનક છે.
પરંતુ બજાર સ્વાભાવિક રીતે અણધાર્યું છે. અચાનક, વલણ બદલાયું, અને વેપારીએ ઝડપથી તેની વ્યૂહરચના ગોઠવી. ખોટ કરતો વેપાર થોડીવારમાં ₹2.38 કરોડના નફામાં ફેરવાઈ ગયો. બધા ખર્ચ અને કર બાદ કર્યા પછી, રાજગુરુએ આશરે ₹1.75 કરોડનો ચોખ્ખો નફો મેળવ્યો.
શું F&O ખરેખર તમને મિનિટોમાં કરોડપતિ બનાવી શકે છે?
આ ઘટનાએ એક મહત્વપૂર્ણ પ્રશ્ન ઉઠાવ્યો છે: શું F&O ટ્રેડિંગ ખરેખર તમને મિનિટોમાં કરોડપતિ બનાવી શકે છે? જવાબ હા છે, પરંતુ તે એક ગંભીર ચેતવણી સાથે આવે છે. પૈસા કમાઈ શકાય તેના કરતાં પણ વધુ ઝડપથી ગુમાવી શકાય છે.
રાજગુરુનું નસીબ આ વખતે તેમને અનુકૂળ હતું. જો બજાર ઉલટું ન થયું હોત, તો તે જ તકનીકી ખામીને કારણે કરોડો રૂપિયાનું નુકસાન થઈ શક્યું હોત. આ જ કારણ છે કે F&O ને ઘણીવાર રોકાણ નહીં પણ ઉચ્ચ જોખમી સટ્ટો માનવામાં આવે છે.
91% વેપારીઓને નુકસાન થયું
ડેટા આ સત્યનો પુરાવો આપે છે. જ્યારે છેલ્લા ત્રણથી ચાર વર્ષમાં F&O ટ્રેડિંગની લોકપ્રિયતા ઝડપથી વધી છે, ત્યારે 10 માંથી 9 વેપારીઓ તેમના મહેનતથી કમાયેલા પૈસા ગુમાવી રહ્યા છે.
બજાર નિયમનકાર સેબીએ આ અનિયંત્રિત સટ્ટાબાજી અંગે સતત ચિંતા વ્યક્ત કરી છે. નાણાકીય વર્ષ 2025 માટેના આંકડા આઘાતજનક છે. ઇક્વિટી ડેરિવેટિવ્ઝ સેગમેન્ટમાં, 91% વ્યક્તિગત વેપારીઓને કુલ ₹1.06 લાખ કરોડનું નુકસાન થયું છે. સરેરાશ, એક વેપારીએ આશરે ₹1.1 લાખ ગુમાવ્યા છે.
સેબીએ ઓક્ટોબર 2024 થી નિયમો કડક બનાવવાનું શરૂ કર્યું. નિયમનકાર માને છે કે F&O રોકાણનું સાધન ઓછું અને જુગારનું માધ્યમ વધુ બન્યું છે. NSE આ સેગમેન્ટ પર પ્રભુત્વ ધરાવે છે, જે ઓપ્શન પ્રીમિયમ ટ્રેડિંગનો 78% અને ફ્યુચર્સ પ્રીમિયમ ટ્રેડિંગનો 99% હિસ્સો ધરાવે છે.
શું F&O પણ ગેમિંગ જેવા જ પ્રતિબંધોનો સામનો કરશે?
બજાર નિષ્ણાતો માને છે કે જેમ સરકારે ઓનલાઈન ગેમિંગ પર પોતાની પકડ મજબૂત કરી છે, તેવી જ રીતે ભવિષ્યમાં F&O ટ્રેડિંગ અંગે પણ સમાન અભિગમ અપનાવવામાં આવી શકે છે. બજાર નિષ્ણાત સુદીપ બંદોપાધ્યાય કહે છે કે સરકાર અને નિયમનકારો હવે છૂટક રોકાણકારોની સલામતીને પ્રાથમિકતા આપી રહ્યા છે.
તાજેતરના ડેટા અનુસાર, NSE અને BSE બંને પર ટર્નઓવર સતત વધી રહ્યું છે. NSE પર સરેરાશ દૈનિક ટર્નઓવર ₹236 લાખ કરોડ સુધી પહોંચી ગયું છે. આશ્ચર્યજનક રીતે, ભારે નુકસાન છતાં, લોકો આ બજારથી દૂર નથી થઈ રહ્યા. આ વ્યસન સરકાર અને નિયમનકારો માટે એક મોટી ચિંતા બની ગયું છે.
તેથી, જો તમે પણ રાજગુરુની જેમ કમાણી કરવાનું સ્વપ્ન જોતા હો, તો એ યાદ રાખવું મહત્વપૂર્ણ છે કે 91% થી વધુ લોકો F&O ટ્રેડિંગમાં પૈસા ગુમાવે છે. જ્યારે નસીબ કેટલાકને સાથ આપી શકે છે, તો મોટાભાગના લોકો માટે, આ માર્ગ મોટા નુકસાન તરફ દોરી જાય છે.
