Rajat Sharma’s Blog: હરિયાણામાં ભાજપે કર્યો મોટો અપસેટ, સરકારનો ચહેરો બદલાયો, મનોહર લાલ ખટ્ટરની જગ્યાએ નાયબ સિંહ સૈની નવા મુખ્યમંત્રી બન્યા. નાયબ સિંહ સૈનીની કેબિનેટમાં પાંચ મંત્રીઓએ લીધા શપથ, પાંચેય એ જ ચહેરા છે જે ખટ્ટરની સરકારમાં મંત્રી હતા. એટલે કે હરિયાણામાં માત્ર સરકારના મુખ્યમંત્રી બદલાયા છે. બુધવારે સૈનીએ વિધાનસભામાં વિશ્વાસ પ્રસ્તાવ રજૂ કર્યો હતો, જેને અવાજ મતથી પસાર કરવામાં આવ્યો હતો. મંગળવારે ચંદીગઢમાં જે બન્યું તે અણધાર્યું હતું, કોઈને તેની કોઈ કલ્પના નહોતી, દૂરથી પણ કોઈ અપેક્ષા નહોતી. સોમવારે જ મનોહર લાલ ખટ્ટર દ્વારકા એક્સપ્રેસ વેના ઉદ્ઘાટન સમયે વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદી સાથે મંચ પર હતા. મોદીએ ખટ્ટરના ખૂબ વખાણ કર્યા હતા. તે સમયે કોઈએ વિચાર્યું ન હતું કે ખટ્ટર માટે આ વિદાયનું ભાષણ હોઈ શકે છે. એટલા માટે જ્યારે મંગળવારે સવારે આ સમાચાર આવ્યા તો બધા આશ્ચર્યચકિત થઈ ગયા.
સવારે હંગામો થયો, બપોર સુધીમાં ખટ્ટર રાજીનામું આપવા રાજભવન પહોંચ્યા. દિલ્હીથી બે નિરીક્ષકો ચંદીગઢ પહોંચ્યા. ધારાસભ્ય પક્ષની બેઠક યોજાઈ હતી. નાયબ સિંહ સૈનીને વિધાયક દળના નેતા તરીકે પસંદ કરવામાં આવ્યા હતા પરંતુ અનિલ વિજ આ નિર્ણયથી નારાજ થઈ ગયા હતા. મીટિંગ અધવચ્ચે છોડીને અંબાલામાં પોતાના ઘરે પાછા ગયા. સાંજે નવી સરકારના શપથ ગ્રહણ કરવામાં આવ્યા હતા, પરંતુ અનિલ વિજ સમારોહમાં હાજર રહ્યા ન હતા. પરંતુ મોટી વાત એ છે કે શપથ સમારોહમાં જનનાયક જનતા પાર્ટીના દસમાંથી ત્રણ ધારાસભ્યો હાજર રહ્યા હતા. હવે સવાલ એ છે કે શું નેતૃત્વ પરિવર્તન સાથે હરિયાણામાં દુષ્યંત ચૌટાલાની પાર્ટી તૂટી જશે? આખરે ભાજપે અચાનક ખટ્ટરને કેમ હટાવ્યા? નાયબ સૈનીને મુખ્યમંત્રી બનાવીને વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીએ શું સંકેત આપ્યો છે?
હરિયાણામાં ચૂંટણી પહેલા ભાજપે જે રીતે નેતૃત્વ બદલવાનો નિર્ણય લીધો હતો તેવા પ્રયોગો અગાઉ પણ ભાજપે કર્યા છે. ઉત્તરાખંડમાં તીરથ સિંહ રાવતને પુષ્કર સિંહ ધામીને કમાન સોંપવામાં આવી હતી, ગુજરાતમાં વિજય રૂપાણીના સ્થાને ભૂપેન્દ્ર પટેલને મુખ્યમંત્રી બનાવવામાં આવ્યા હતા, ત્રિપુરામાં વિપ્લવ દેવને હટાવીને માણિક સાહાને મુખ્યમંત્રી બનાવવામાં આવ્યા હતા અને કર્ણાટકમાં બસવરાજ બોમાઈને મુખ્યમંત્રી બનાવવામાં આવ્યા હતા. યેદિયુરપ્પાની જગ્યાએ સીએમ બનાવ્યા. કર્ણાટકને છોડીને બીજેપીની રણનીતિ બીજે દરેક જગ્યાએ સફળ રહી. આથી ખટ્ટરને બદલવા પાછળ દસ વર્ષની એન્ટી ઇન્કમ્બન્સી ટાળવાની રણનીતિ હોઈ શકે છે. પરંતુ આ એકમાત્ર કારણ નથી, કારણ કે લોકસભાની ચૂંટણી નરેન્દ્ર મોદી અને તેમના કામના નામે થવાની છે. તેથી તેની પાછળ અન્ય કારણો પણ છે.
નાયબ સિંહ સૈની એક નવો ચહેરો છે, યુવાન છે, તેમની પાસે કોઈ પણ પ્રકારનો સામાન નથી, સંગઠનના માણસ છે અને જાતિના સમીકરણોમાં બંધબેસે છે. નાયબ સિંહ સૈની પછાત વર્ગમાંથી આવે છે, જે હરિયાણામાં લગભગ 25 ટકા મત ધરાવે છે. આ ઉપરાંત બ્રાહ્મણ, પંજાબી અને બનીયા મતો પણ લગભગ સમાન છે જ્યારે જાટ મતો 30 ટકાની આસપાસ છે. છેલ્લી ચૂંટણીમાં ભાજપને જાટોનું સમર્થન ન મળવાથી કેપ્ટન અભિમન્યુ, ઓમપ્રકાશ ધનકર અને સુભાષ બરાલા જેવા તમામ જાટ નેતાઓ ચૂંટણી હારી ગયા હતા, હવે વીરેન્દ્ર સિંહના પુત્ર બ્રજેન્દ્ર સિંહ પણ ભાજપ છોડીને કોંગ્રેસમાં જોડાયા છે, તેથી ભાજપનું ધ્યાન ભાજપ પર છે. બિન-જાટ મતો પર.
હવે હરિયાણામાં ચાર પક્ષો હશે – ભાજપ, કોંગ્રેસ, ઓમપ્રકાશ ચૌટાલાની આઈએનએલડી અને દુષ્યંત ચૌટાલાની જેજેપી, એટલે કે જો ભાજપને જાટોના મત નહીં મળે તો તે ત્રણ પક્ષોમાં વહેંચાઈ જશે, અને જો ભાજપ જીતશે તો બિન- જાટ જાતિઓ તેની તરફેણમાં છે.લોકસભાની તમામ દસ બેઠકો જીતવાનો લક્ષ્યાંક હાંસલ કરી શકાય છે અને આ ફોર્મ્યુલા વિધાનસભાની ચૂંટણીમાં પણ કામ કરી શકે છે. મને લાગે છે કે તેથી જ ભાજપે આ પગલું ભર્યું છે. જો કે હવે મનોહર લાલ ખટ્ટરનું શું થશે, તેઓ કુરુક્ષેત્રથી લોકસભાની ચૂંટણી લડશે કે સંગઠનમાં કામ કરશે તે ભાજપની ચૂંટણી સમિતિ નક્કી કરશે.
