NSE IPO: લગભગ એક દાયકા પછી, NSE એ IPO માટે માર્ગ મોકળો કર્યો, અનલિસ્ટેડ શેરમાં ઉછાળો
લગભગ એક દાયકાના વિલંબ અને અસંખ્ય નિયમનકારી અવરોધો પછી, નેશનલ સ્ટોક એક્સચેન્જ (NSE) હવે તેની પ્રથમ જાહેર સૂચિની નજીક હોય તેવું લાગે છે. હવે પ્રશ્ન એ નથી કે NSE IPO લોન્ચ કરશે કે નહીં, પરંતુ ક્યારે.
6 ફેબ્રુઆરીના રોજ, NSE બોર્ડે લાંબા સમયથી વિલંબિત IPO યોજનાને મંજૂરી આપી. પ્રસ્તાવિત ઇશ્યૂ ઓફર ફોર સેલ (OFS) ના રૂપમાં હશે, જેનો અર્થ એ છે કે હાલના શેરધારકો તેમના હિસ્સાનો એક ભાગ વેચવા તૈયાર છે. જ્યારે ઇશ્યૂના કદ અને સમયરેખા અંગે કોઈ સત્તાવાર જાહેરાત કરવામાં આવી નથી, આ મંજૂરીને એક મહત્વપૂર્ણ સંકેત તરીકે જોવામાં આવી રહી છે.
અનલિસ્ટેડ શેરમાં નોંધપાત્ર વધારો
IPO ને લગતી વધેલી અપેક્ષાઓ અનલિસ્ટેડ શેરબજારમાં સ્પષ્ટપણે દેખાય છે. NSEના શેરમાં ઉછાળો આવ્યો છે, જે તાજેતરના વ્યવહારોમાં પ્રતિ શેર લગભગ ₹2,075 સુધી પહોંચી ગયો છે. આ ₹1,624 ના નીચા સ્તરથી લગભગ 180% નો ઉછાળો દર્શાવે છે.
જો કે, અનલિસ્ટેડ બજારમાં વેપાર ખૂબ જ અસ્થિર રહ્યો છે, અને તાજેતરના મહિનાઓમાં ભાવ પ્રતિ શેર ₹1,625 અને ₹2,400 ની વચ્ચે વધઘટ થયા છે. વર્તમાન સ્તરે, NSE નું ગર્ભિત બજાર મૂડીકરણ આશરે ₹5.13 લાખ કરોડ હોવાનો અંદાજ છે.
NSE એ એક નિવેદનમાં જણાવ્યું હતું કે, “ઓફર ફોર સેલ (OFS) દ્વારા ₹1 ની ફેસ વેલ્યુવાળા ઇક્વિટી શેરના લિસ્ટિંગ માટે કંપનીના હાલના શેરધારકો દ્વારા IPO પર વિચારણા કરવામાં આવી છે અને તેને મંજૂરી આપવામાં આવી છે.”
IPO માં વિલંબ શા માટે?
NSE IPO ના મહત્વને સમજવા માટે, તેની લાંબી નિયમનકારી યાત્રાની સમીક્ષા કરવી મહત્વપૂર્ણ છે. એક્સચેન્જે સૌપ્રથમ 2016 માં આશરે ₹10,000 કરોડ એકત્ર કરવાની યોજના સાથે ડ્રાફ્ટ પેપર્સ ફાઇલ કર્યા હતા. જોકે, ગવર્નન્સ ચિંતાઓ અને વિવાદાસ્પદ કો-લોકેશન કૌભાંડને કારણે મંજૂરી રોકી દેવામાં આવી હતી, જેમાં કેટલાક બ્રોકરોને ટ્રેડિંગ સિસ્ટમમાં વિશેષ ઍક્સેસ હોવાના આરોપો સામેલ હતા.
ત્યારબાદ નિયમનકારી તપાસ, કાનૂની પડકારો અને દિલ્હી હાઈકોર્ટ સુધી પહોંચેલા મામલો વર્ષો સુધી IPO પ્રક્રિયાને રોકી રહ્યો હતો.
સમાધાન રસ્તો સાફ કરે છે
NSE IPO માટે એક મુખ્ય વળાંક 2025 માં આવ્યો જ્યારે એક્સચેન્જે બજાર નિયમનકાર SEBI સાથે લાંબા સમયથી પડતર બાબતોનું સમાધાન કર્યું. આ કરાર હેઠળ, NSE એ આશરે ₹1,400 કરોડ ચૂકવવા સંમતિ આપી.
તેના નાણાકીય ખુલાસામાં, NSE એ જણાવ્યું હતું કે સિક્યોરિટીઝ એપેલેટ ટ્રિબ્યુનલના આદેશ પછી અગાઉ જમા કરાયેલા ₹100 કરોડ ઉપરાંત, તેણે ₹1,297 કરોડની જોગવાઈઓ પણ કરી હતી. આ સમાધાનથી નિયમનકારી દબાણ હળવું થયું, અને અંતે SEBI તરફથી જરૂરી નો-ઓબ્જેક્શન સર્ટિફિકેટ મળ્યું, જેને હવે બોર્ડની મંજૂરીમાં રૂપાંતરિત કરવામાં આવ્યું છે.
