હોર્મુઝ સંકટ વચ્ચે LPG સપ્લાયને લઈને મોટી અપડેટ
પશ્ચિમ એશિયામાં વધતા તણાવ વચ્ચે ભારતમાં LPG, CNG અને PNGના ભાવોને લઈને ચિંતાનો માહોલ જોવા મળી રહ્યો છે. ખાસ કરીને Iran અને Israel વચ્ચે ચાલી રહેલા સંઘર્ષના કારણે Strait of Hormuz જેવા મહત્વપૂર્ણ તેલ માર્ગમાં અવરોધ સર્જાતા ઊર્જા સુરક્ષા પર અસર પડી રહી છે. ભારત પોતાના ક્રૂડ ઓઇલનો 40 ટકા કરતાં વધુ અને LPGનો લગભગ 90 ટકા ભાગ Saudi Arabia અને Qatar જેવા દેશોમાંથી આયાત કરે છે, તેથી વૈશ્વિક પરિસ્થિતિનો સીધો અસર સ્થાનિક બજાર પર પડે છે.
તાજેતરમાં 19 કિલોના કોમર્શિયલ LPG સિલિન્ડરના ભાવમાં વધારો નોંધાયો છે. Delhiમાં તેનો ભાવ વધીને 2,078.50 રૂપિયા થયો છે, જ્યારે ઘરેલુ 14.2 કિલો LPG સિલિન્ડરનો ભાવ 913 રૂપિયા પર સ્થિર રહ્યો છે. આ વધારાનું મુખ્ય કારણ સાઉદી કોન્ટ્રાક્ટ પ્રાઇસમાં થયેલો મોટો ઉછાળો છે, જે માર્ચમાં 542 ડોલર પ્રતિ ટનથી વધીને એપ્રિલમાં 780 ડોલર પ્રતિ ટન સુધી પહોંચી ગયો છે.
મોટા શહેરોમાં ઘરેલુ LPGના ભાવમાં થોડો ફેરફાર જોવા મળે છે. Kolkataમાં ભાવ 939 રૂપિયા છે, Mumbaiમાં 912.50 રૂપિયા, Chennaiમાં 928.50 રૂપિયા, Bengaluruમાં 915.50 રૂપિયા અને Hyderabadમાં 965 રૂપિયા સુધી છે. બીજી તરફ કોમર્શિયલ સિલિન્ડરના ભાવો દરેક શહેરમાં વધુ ઊંચા છે.
CNG અને PNGના ભાવ પણ શહેર મુજબ બદલાય છે. CNG માટે દિલ્હી અને મુંબઈમાં ભાવ તુલનાત્મક રીતે ઓછા છે, જ્યારે કોલકાતા અને હૈદરાબાદમાં તે વધુ જોવા મળે છે. PNGના ભાવમાં પણ રાજ્ય મુજબ થોડો ફેરફાર છે, જે સ્થાનિક ટેક્સ અને સપ્લાય પર આધારિત છે.
સરકારી તેલ કંપનીઓ હાલમાં સબસિડીયુક્ત LPG સિલિન્ડર પર પ્રતિ સિલિન્ડર લગભગ 380 રૂપિયાનું નુકસાન સહન કરી રહી છે. તેમ છતાં, ભારતના LPGના ભાવ પડોશી દેશો જેમ કે Pakistan, Sri Lanka અને Nepalની સરખામણીમાં હજુ પણ ઓછા છે.
સરકારએ પરિસ્થિતિને ધ્યાનમાં રાખીને 5 કિલોના LPG સિલિન્ડરની ઉપલબ્ધતા વધારી છે, જે બજાર દરે મળે છે અને દિલ્હીમાં તેનો ભાવ લગભગ 549 રૂપિયા છે. આ સિલિન્ડર સરળ ઓળખ પુરાવા સાથે ખરીદી શકાય છે, જ્યારે સામાન્ય LPG કનેક્શન માટે સંપૂર્ણ KYC જરૂરી હોય છે.
આ વચ્ચે Jawaharlal Nehru Port Authority પર “Green Asha” નામનું ભારતનું LPG વહન કરતું જહાજ સફળતાપૂર્વક પહોંચ્યું છે, જે તણાવ વચ્ચે હોર્મુઝ માર્ગ પાર કરીને આવ્યું છે. આ જહાજ દ્વારા લગભગ 15,400 ટન LPG લાવવામાં આવ્યું છે, જે સપ્લાય માટે મહત્વપૂર્ણ સિદ્ધિ માનવામાં આવે છે.
