મધ્ય પૂર્વના તણાવની અસર: ભારતમાં LPG પુરવઠો કેમ મર્યાદિત છે?
ભારતમાં LPG ઉત્પાદન અને પુરવઠો: મધ્ય પૂર્વમાં વધતા તણાવને કારણે વૈશ્વિક ઉર્જા બજારમાં અનિશ્ચિતતા વધી છે. ઈરાનની ચેતવણી બાદ, હોર્મુઝના મહત્વપૂર્ણ સ્ટ્રેટ દ્વારા તેલ અને ગેસ સપ્લાય પર અસર થવાની આશંકા છે.
ભારતમાં પણ આ સ્થિતિ અનુભવાઈ રહી છે, જ્યાં વાણિજ્યિક LPG સિલિન્ડરોનો પુરવઠો પ્રતિબંધિત કરવામાં આવ્યો છે. મુંબઈમાં ગેસની અછતને કારણે આશરે 20 ટકા હોટલો કામચલાઉ બંધ કરવાની ફરજ પડી છે.
ભારત LPGનો કેટલો મોટો ગ્રાહક છે?
એ સમજવું મહત્વપૂર્ણ છે કે ભારત LPGનો કેટલો મોટો ગ્રાહક છે અને વર્તમાન કટોકટીને પહોંચી વળવા માટે કયા પગલાં લેવામાં આવી રહ્યા છે.
ભારત વાર્ષિક આશરે 31.2 મિલિયન ટન (લગભગ 31.3 મિલિયન ટન) LPGનો વપરાશ કરે છે. આ કુલ વપરાશમાંથી, આશરે 60 ટકા આયાત કરવામાં આવે છે, જ્યારે આશરે 40 ટકા, અથવા આશરે 12.4 મિલિયન ટન, સ્થાનિક સ્તરે ઉત્પન્ન થાય છે.
14.2 કિલો સિલિન્ડર સ્થાનિક ઉપયોગના આશરે 87 ટકા હિસ્સો ધરાવે છે, જ્યારે 19 કિલો સિલિન્ડર વ્યાપારી ઉપયોગના આશરે 13 ટકા હિસ્સો ધરાવે છે.
LPG કયા દેશોમાંથી આવે છે?
ભારતનો મોટાભાગનો LPG પુરવઠો પશ્ચિમ એશિયામાંથી આવે છે. આ પ્રદેશ કુલ આયાતનો આશરે 80 ટકા હિસ્સો ધરાવે છે.
- સંયુક્ત આરબ અમીરાતમાંથી લગભગ 26 ટકા
- કતારમાંથી લગભગ 22 ટકા
- ભારતના LPGનો આશરે 22 ટકા સાઉદી અરેબિયામાંથી આવે છે.
બાકીનો આશરે 33 ટકા અન્ય દેશોમાંથી આયાત કરવામાં આવે છે.
ભારતમાં LPG ગ્રાહકોની સંખ્યા કેટલી છે?
માર્ચ 2026 ના ડેટા અનુસાર, ભારતમાં આશરે 330.8 મિલિયન સક્રિય LPG ગ્રાહકો છે.
7 માર્ચે, સરકારે ઘરેલુ LPG સિલિન્ડરના ભાવમાં પ્રતિ સિલિન્ડર ₹60 નો વધારો કરવાનો નિર્ણય લીધો. આ પછી, નવી દિલ્હીમાં ઘરેલુ LPG સિલિન્ડરનો ભાવ આશરે ₹913 થયો છે.
ઉજ્જવલા યોજનાના લાભાર્થીઓ
હાલમાં, દેશમાં આશરે 105 મિલિયન લોકો પ્રધાનમંત્રી ઉજ્જવલા યોજનાના લાભાર્થી છે. આ યોજના હેઠળ, પાત્ર પરિવારોને પ્રતિ સિલિન્ડર ₹300 ની સબસિડી મળે છે.
સબસિડી મેળવ્યા પછી, ઉજ્જવલા યોજનાના લાભાર્થીઓ LPG સિલિન્ડર માટે આશરે ₹613 ચૂકવે છે.
જો તમે ઈચ્છો, તો હું આ લેખ વિશે વધુ માહિતી શેર કરી શકું છું.
