સસ્તા ડ્રોન મોટી શક્તિઓ માટે ખતરો, ભારતે તૈયારીઓ વધારી
પશ્ચિમ એશિયામાં ચાલી રહેલા સંઘર્ષોએ આધુનિક યુદ્ધની એક નવી વાસ્તવિકતા ઉજાગર કરી છે – ઓછી કિંમતના ડ્રોન પણ મોટી લશ્કરી શક્તિઓને પડકાર આપી શકે છે. ઈરાન જેવા દેશોના સસ્તા ડ્રોન યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સ અને ઇઝરાયલ જેવી શક્તિઓ માટે ગંભીર ખતરો ઉભો કરી રહ્યા છે.
ડ્રોન સ્વોર્મ હુમલાઓએ પરંપરાગત યુદ્ધ વ્યૂહરચનાઓ બદલી નાખી છે. આ ખતરાને ધ્યાનમાં રાખીને, ભારત ઝડપથી તેની સંરક્ષણ તૈયારીઓને મજબૂત બનાવી રહ્યું છે.
લેસર શસ્ત્રો પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરો
સંરક્ષણ સંશોધન અને વિકાસ સંગઠન (DRDO) હવે પરંપરાગત શસ્ત્રોથી આગળ વધીને ડાયરેક્ટેડ એનર્જી વેપન્સ (DEWs), અથવા લેસર-આધારિત સિસ્ટમ્સ પર ઝડપથી કામ કરી રહ્યું છે.
પ્રાથમિક ઉદ્દેશ્ય ડ્રોન સ્વોર્મ જેવા જોખમોને ખર્ચ-અસરકારક અને વધુ અસરકારક રીતે નિષ્ક્રિય કરવાનો છે.
નવો ઉકેલ શા માટે જરૂરી છે?
અત્યાર સુધી, ડ્રોનને તોડી પાડવા માટે મિસાઇલોનો ઉપયોગ કરવામાં આવતો હતો, પરંતુ આ પદ્ધતિ ખર્ચાળ સાબિત થાય છે. જ્યારે ડ્રોન સસ્તા હોય છે, ત્યારે તેમને તોડી પાડવા માટે વપરાતી મિસાઇલો અત્યંત ખર્ચાળ હોય છે.
આ અસંતુલનને કારણે, વિશ્વ એવા વિકલ્પો શોધી રહ્યું છે જે વધુ ખર્ચ-અસરકારક અને ખર્ચ-અસરકારક હોય.
લેસર શસ્ત્રો કેવી રીતે કાર્ય કરે છે?
લેસર આધારિત શસ્ત્રો પરંપરાગત દારૂગોળાને બદલે ઉચ્ચ-ઊર્જા બીમનો ઉપયોગ કરે છે. આ બીમ લક્ષ્ય પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરે છે, ડ્રોનના મહત્વપૂર્ણ ભાગોને ગરમ કરે છે, તેને નિષ્ક્રિય કરે છે.
તેમને વારંવાર દારૂગોળાની જરૂર નથી, પરંતુ સતત વીજ પુરવઠા સાથે કાર્ય કરી શકે છે. આ જ કારણ છે કે તેમને ભવિષ્યના યુદ્ધનો મહત્વપૂર્ણ ભાગ માનવામાં આવે છે.
ભારતના મુખ્ય પ્રોજેક્ટ્સ
ભારત આ ક્ષેત્રમાં ઝડપી પ્રગતિ કરી રહ્યું છે. દુર્ગા-II એ એક ઉચ્ચ-શક્તિવાળી લેસર સિસ્ટમ છે જે મોટા અને જટિલ જોખમોને સંબોધવા માટે વિકસાવવામાં આવી રહી છે. તેને ત્રણેય પ્લેટફોર્મ પર તૈનાત કરવાની યોજના છે: જમીન, સમુદ્ર અને હવા.
વધુમાં, Mk-II(A) લેસર સિસ્ટમ ખાસ કરીને નાના ડ્રોન અને ટોળાના હુમલાઓને અટકાવવા માટે બનાવવામાં આવી છે. તાજેતરના પરીક્ષણોએ બહુવિધ ડ્રોનને ટ્રેક કરવાની અને સફળતાપૂર્વક નિષ્ક્રિય કરવાની તેની ક્ષમતા દર્શાવી છે.
ભારતને શું લાભ થશે?
જો આ લેસર સિસ્ટમો સંપૂર્ણપણે સફળ થાય છે, તો તે ભારત માટે એક મોટી વ્યૂહાત્મક સિદ્ધિ હશે. તેઓ સંરક્ષણ ખર્ચ ઘટાડશે અને સુરક્ષા ક્ષમતાઓને મજબૂત બનાવશે.
ડ્રોન યુદ્ધના વધતા જોખમ સાથે, આ ટેકનોલોજી ભારતને ભવિષ્યની લડાઈઓમાં પગ મુકી શકે છે.
