ટ્રમ્પના સ્વરમાં ફેરફારથી ઈરાન યુદ્ધમાં યુએસ-ઇઝરાયલ વ્યૂહરચના પર પ્રશ્નો ઉભા થાય છે
ઈરાન વિરુદ્ધ કડક નિવેદનો આપનારા ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પના વલણમાં તાજેતરમાં ફેરફાર જોવા મળ્યો છે. તેઓ હવે સતત વાતચીત પર ભાર મૂકી રહ્યા છે, જ્યારે ઈરાન તેમની પ્રગતિને નકારી રહ્યું છે. આનાથી એ પ્રશ્ન ઉભો થાય છે કે શું યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સ અને ઇઝરાયલ આ સંઘર્ષમાં ધીમે ધીમે અલગ પડી રહ્યા છે.
28 ફેબ્રુઆરી, 2026 ના રોજ શરૂ થયેલા આ યુદ્ધમાં શરૂઆતમાં આક્રમક યુએસ-ઇઝરાયલ વ્યૂહરચના દર્શાવવામાં આવી હતી, પરંતુ સમય જતાં પરિસ્થિતિઓ બદલાતી દેખાય છે. ઘણા પરંપરાગત સાથીઓએ ખુલ્લેઆમ સંઘર્ષને ટેકો આપ્યો ન હતો, જેના કારણે યુદ્ધની ગતિશીલતા પર અસર પડી હતી.
સાથીઓના અલગ થવાથી સમીકરણ બદલાઈ ગયું
આ સંઘર્ષમાં સૌથી મહત્વપૂર્ણ ફેરફાર એ હતો કે અમેરિકાના પરંપરાગત સાથીઓએ સીધા લશ્કરી સમર્થનથી દૂર રહ્યા. ઘણા યુરોપિયન દેશોએ હસ્તક્ષેપ કરવાનું ટાળ્યું, જ્યારે ગલ્ફ દેશોનો ટેકો મર્યાદિત રહ્યો. નિષ્ણાતો આને “વધુ વિસ્તૃત સંઘર્ષ” માને છે, જ્યાં યુએસ એકસાથે અનેક મોરચે પડકારોનો સામનો કરી રહ્યું છે.
ઇઝરાયલ પર વધતો દબાણ
ઇઝરાયલ આ યુદ્ધમાં સક્રિય છે, પરંતુ તેને સતત પ્રાદેશિક હુમલાઓનો સામનો કરવો પડી રહ્યો છે, ખાસ કરીને યમન અને લેબનોનથી ડ્રોન અને મિસાઇલ હુમલાના સ્વરૂપમાં. દરમિયાન, યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સે મધ્ય પૂર્વમાં તેની લશ્કરી હાજરી વધારી છે, પરંતુ આ હોવા છતાં, સંઘર્ષ લાંબો સમય ચાલે તેવું લાગે છે.
યુરોપ કેમ દૂર રહ્યો
આ વખતે યુરોપનું વલણ અલગ દેખાયું. યુદ્ધ શરૂ થયા પછી યુરોપિયન દેશોએ ચિંતા વ્યક્ત કરી, પરંતુ લશ્કરી હસ્તક્ષેપથી દૂર રહ્યા. આના ઘણા કારણો હતા:
- યુદ્ધ વધવાનો ભય,
- હાલના કટોકટીઓનું દબાણ,
- ઊર્જા જરૂરિયાતો પર અસર થવાનો ભય,
- અને સ્થાનિક રાજકીય દબાણ.
ફ્રાન્સ અને જર્મની જેવા દેશોએ સીધા હસ્તક્ષેપને બદલે રાજદ્વારી ઉકેલો અને તણાવ ઓછો કરવા પર ભાર મૂક્યો.
યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સમાં વધતા વિરોધ
યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સમાં પણ યુદ્ધ સામે વિરોધ તીવ્ર બન્યો છે. લોકો યુદ્ધનો વિરોધ કરવા માટે ન્યૂ યોર્ક, વોશિંગ્ટન ડી.સી. અને લોસ એન્જલસ જેવા શહેરોમાં રસ્તાઓ પર ઉતરી આવ્યા હતા. વિરોધીઓ કહે છે કે સંઘર્ષ યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સને લાંબા અને ખર્ચાળ યુદ્ધમાં ધકેલી શકે છે.
રાજકીય સ્તરે, ડેમોક્રેટિક પાર્ટીના નેતાઓએ પણ સરકારની વ્યૂહરચના પર પ્રશ્ન ઉઠાવ્યા છે અને વ્યાપક સર્વસંમતિ વિના લશ્કરી કાર્યવાહીની ટીકા કરી છે.
ઇઝરાયલમાં વધી રહેલું દબાણ
ઇઝરાયલની અંદરનું વાતાવરણ સંપૂર્ણપણે એકતરફી નથી. તેલ અવીવ, હાઇફા અને જેરુસલેમમાં યુદ્ધ વિરોધી વિરોધ પ્રદર્શનો વધી રહ્યા છે. અનેક સ્થળોએ વિરોધીઓની અટકાયત કરવામાં આવી છે, જે સ્પષ્ટ કરે છે કે યુદ્ધની સાથે સાથે ઘરેલું દબાણ પણ વધી રહ્યું છે.
બદલાતું વૈશ્વિક સંતુલન
આ સંઘર્ષ હવે ફક્ત પ્રાદેશિક નથી પરંતુ વૈશ્વિક રાજકારણને પણ અસર કરી રહ્યો છે. ચીન અને રશિયા જેવા દેશો, જે ઇરાનની નજીકના માનવામાં આવે છે, તેમણે પણ સીધા લશ્કરી સમર્થનથી અંતર જાળવી રાખ્યું છે.
બંને દેશોએ રાજદ્વારી ઉકેલ પર ભાર મૂક્યો છે પરંતુ જમીન પર સક્રિય હસ્તક્ષેપ ટાળ્યો છે. આનું એક મુખ્ય કારણ એ છે કે કોઈ પણ મોટો દેશ યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સ અને ઇઝરાયલ સાથે સીધો મુકાબલો કરવાનું જોખમ લેવા માંગતો નથી.
