હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ કટોકટી: ઈરાને ભારત અને સાથી દેશોને સલામત માર્ગની મંજૂરી આપી
અબ્બાસ અરાઘચીએ ગુરુવારે જણાવ્યું હતું કે ઈરાને ભારત, પાકિસ્તાન, ઈરાક, ચીન અને રશિયા જેવા “મિત્ર રાષ્ટ્રો” ને હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ દ્વારા પરિવહનની પરવાનગી આપી છે. ઈરાન અને યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સ વચ્ચે વધતા તણાવને કારણે આ મહત્વપૂર્ણ દરિયાઈ માર્ગ હાલમાં વૈશ્વિક ચર્ચાના કેન્દ્રમાં છે.
મુંબઈમાં ઈરાની કોન્સ્યુલેટે પણ એક નિવેદનમાં આ વાતની પુષ્ટિ કરી છે, જેમાં નોંધ્યું છે કે આ દેશોના જહાજોને સુરક્ષિત માર્ગ પૂરો પાડવામાં આવી રહ્યો છે.
#Iran FM Abbas #Araghchi: We permitted passage through the Strait of #Hormuz for friendly nations including China, Russia, India, Iraq, and Pakistan. pic.twitter.com/RvLtiwYB4v
— Consulate General of the I.R. Iran in Mumbai (@IRANinMumbai) March 25, 2026
વૈશ્વિક ઉર્જા પુરવઠા પર અસર
હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ વિશ્વના સૌથી મહત્વપૂર્ણ તેલ પરિવહન માર્ગોમાંનો એક છે. જો તેને સંપૂર્ણપણે બંધ કરવામાં આવે તો, વૈશ્વિક ઉર્જા સંકટ નોંધપાત્ર રીતે વધી શકે છે. ઘણા દેશોમાં તેલના ભાવ પહેલાથી જ વધી રહ્યા છે, અને પુરવઠા સુરક્ષા અંગે ચિંતાઓ તીવ્ર બની છે.
ઈરાને યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સ સાથે ચાલી રહેલા તણાવને ઓછો કરવા માટે તેની શરતોમાં આ મુદ્દાનો પણ સમાવેશ કર્યો છે. ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પ દ્વારા રજૂ કરાયેલા 15-મુદ્દાના શાંતિ પ્રસ્તાવના જવાબમાં આ માંગણી કરવામાં આવી હતી. તેહરાને હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ પર તેની સાર્વભૌમત્વની આંતરરાષ્ટ્રીય માન્યતાની માંગ કરી છે. ઈરાને ટ્રમ્પના એ દાવાને પણ નકારી કાઢ્યો હતો કે બંને રાષ્ટ્રો આ જળમાર્ગને સંયુક્ત રીતે નિયંત્રિત કરશે.
ભારતીય જહાજો સુરક્ષિત
ભારત સરકારે જણાવ્યું છે કે હાલમાં ગલ્ફ ક્ષેત્રમાં હાજર તમામ ભારતીય જહાજો અને ખલાસીઓ સુરક્ષિત છે. શિપિંગ મંત્રાલયના જણાવ્યા અનુસાર, બે ભારતીય ધ્વજવાળા LPG કેરિયર્સ – *પાઈન ગેસ* અને *જગ વસંત* – હોર્મુઝની સામુદ્રધુનીમાંથી સુરક્ષિત રીતે પસાર થઈ ગયા છે અને હાલમાં ભારત તરફ જઈ રહ્યા છે.
અધિકારીઓના જણાવ્યા અનુસાર, તાજેતરના કલાકોમાં કોઈપણ પ્રકારની દરિયાઈ ઘટના નોંધાઈ નથી; પરિણામે, પરિસ્થિતિ હાલમાં નિયંત્રણમાં હોવાનું વર્ણવવામાં આવ્યું છે.
હોર્મુઝને ખુલ્લું રાખવા માટે વૈશ્વિક અપીલ
સંયુક્ત રાષ્ટ્ર સહિત અનેક આંતરરાષ્ટ્રીય સંગઠનોએ હોર્મુઝની સામુદ્રધુનીને ખુલ્લું રાખવાની અપીલ કરી છે. યુએન સેક્રેટરી-જનરલ એન્ટોનિયો ગુટેરેસે નોંધ્યું હતું કે આ માર્ગ લાંબા સમય સુધી બંધ રહેવાથી તેલ, ગેસ અને ખાતરોનો પુરવઠો ખોરવાઈ જશે – વૈશ્વિક કૃષિ મોસમ માટે મહત્વપૂર્ણ ચીજવસ્તુઓ.
તેમણે તેના દૂરગામી પરિણામોને ઘટાડવા માટે સંઘર્ષનો તાત્કાલિક અંત લાવવાની તાત્કાલિક જરૂરિયાત પર ભાર મૂક્યો. ઈરાનની નવી શરતો
ઈરાને સ્પષ્ટતા કરી છે કે ફક્ત “બિન-પ્રતિકૂળ” જહાજોને જ હોર્મુઝ સ્ટ્રેટમાંથી પસાર થવાની મંજૂરી આપવામાં આવશે. આમ કરવા માટે, જહાજોએ ઈરાની અધિકારીઓ સાથે સંકલન કરવું પડશે અને સુરક્ષા નિયમોનું પાલન કરવું પડશે.
The prolonged closure of the Strait of Hormuz is choking the movement of oil, gas & fertilizer at a critical moment in the global planting season.
Across the region & beyond, civilians are enduring serious harm & living under profound insecurity.
The @UN is working to minimize…
— António Guterres (@antonioguterres) March 25, 2026
ટોલ વસૂલવાની તૈયારીઓ
અહેવાલો અનુસાર, ઈરાની સંસદ એક પ્રસ્તાવ પર કામ કરી રહી છે જેના હેઠળ હોર્મુઝ સ્ટ્રેટમાંથી પસાર થતા જહાજો પાસેથી સુરક્ષા સેવાઓના બદલામાં ફી વસૂલવામાં આવી શકે છે. આ યોજનાનો ઉદ્દેશ્ય માત્ર સુરક્ષા સુનિશ્ચિત કરવાનો જ નથી પરંતુ દેશ માટે આવકનો એક નવો સ્ત્રોત પણ ઉત્પન્ન કરવાનો છે.
આ પ્રસ્તાવને આગામી દિવસોમાં અંતિમ સ્વરૂપ આપવામાં આવી શકે છે, જે આ મહત્વપૂર્ણ જળમાર્ગના વૈશ્વિક વ્યૂહાત્મક મહત્વને વધુ વધારશે.
