શું ૫૦૦% ટેરિફનો ખતરો ટળી ગયો? ભારત-અમેરિકા વેપાર સોદાની આશા જાગી છે
તાજેતરમાં, યુએસ પ્રમુખ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે રશિયા પાસેથી ક્રૂડ ઓઇલ ખરીદનારા દેશો પર 500 ટકા સુધીના ટેરિફ લાદવાની ધમકી આપીને વૈશ્વિક બજારોમાં ખળભળાટ મચાવ્યો હતો. ભારત રશિયા પાસેથી ડિસ્કાઉન્ટેડ દરે ક્રૂડ ઓઇલનો મુખ્ય ખરીદદાર રહ્યો છે, તેથી આ નિવેદનથી સ્વાભાવિક રીતે નવી દિલ્હીમાં ચિંતા વધી ગઈ છે.
જોકે, વર્તમાન પરિસ્થિતિમાં, ભારતને એ હકીકતથી નોંધપાત્ર રાહત મળી છે કે તેણે રશિયા પાસેથી ક્રૂડ ઓઇલ ખરીદીમાં નોંધપાત્ર ઘટાડો કર્યો છે. વધુમાં, એવા સંકેતો છે કે લાંબા સમયથી વિલંબિત ભારત-અમેરિકા વેપાર સોદો ટૂંક સમયમાં અંતિમ સ્વરૂપ આપવાની શક્યતા છે. આ બે પરિબળોને કારણે, ભારત પર 500 ટકા ટેરિફનો ભય વર્ચ્યુઅલ રીતે દૂર થઈ ગયો હોય તેવું લાગે છે.
શું ભારત-અમેરિકા વેપાર સોદો ટૂંક સમયમાં અંતિમ સ્વરૂપ આપવામાં આવશે?
વાણિજ્ય સચિવ રાજેશ અગ્રવાલે ગુરુવારે સંકેત આપ્યો હતો કે ભારત અને અમેરિકા વચ્ચે વેપાર કરાર માટે વાટાઘાટો ચાલી રહી છે. તેમણે એ પણ સ્પષ્ટ કર્યું કે ઊંચા ટેરિફ હોવા છતાં, ભારતની અમેરિકામાં નિકાસમાં સકારાત્મક વૃદ્ધિ જોવા મળી રહી છે.
પ્રેસને સંબોધતા, અગ્રવાલે કહ્યું કે બંને દેશો વેપાર કરાર અંગે વાતચીત કરી રહ્યા છે અને સંમત થાય છે કે કોઈ પ્રકારનું સમાધાન શક્ય છે. તેમણે એ પણ ઉલ્લેખ કર્યો કે ગયા વર્ષે ડિસેમ્બરમાં વાણિજ્ય અને ઉદ્યોગ મંત્રી પીયૂષ ગોયલ અને યુએસ ટ્રેડ રિપ્રેઝન્ટેટિવ જેમીસન ગ્રીરે મહત્વપૂર્ણ વર્ચ્યુઅલ વાટાઘાટો કરી હતી.
વેપાર કરાર અટકી જવાના કારણો શું છે?
ભારત અને યુએસ વચ્ચે વેપાર કરાર પર વાટાઘાટો લાંબા સમયથી ચાલી રહી છે, પરંતુ હજુ સુધી કોઈ નક્કર નિષ્કર્ષ પર પહોંચી નથી. તેનું સૌથી મોટું કારણ કૃષિ અને ડેરી ક્ષેત્રોને લગતા મતભેદો છે.
ભારત આ સંવેદનશીલ ક્ષેત્રોને વિદેશી સ્પર્ધા માટે ખોલવાના પક્ષમાં નથી, જ્યારે યુએસ તેમને કરારનો મુખ્ય ભાગ બનાવવા માંગે છે. હાલમાં, યુએસે ભારત પર કુલ 50 ટકા ટેરિફ લાદ્યો છે.
- 25 ટકા બેઝ ટેરિફ
- રશિયા પાસેથી સસ્તું ક્રૂડ ઓઇલ ખરીદવાને કારણે 25 ટકા વધારાનો ટેરિફ શામેલ છે. વધુમાં, યુએસે ઈરાન સાથે વેપાર કરતા દેશો પર 25 ટકા વધારાનો ટેરિફ લાદવાની જાહેરાત કરી હતી, જેનાથી ભારતની વ્યૂહાત્મક ચિંતાઓમાં વધુ વધારો થયો છે.
તાજેતરનું નિવેદન આશા જગાડે છે
વાણિજ્ય સચિવના તાજેતરના નિવેદનથી સ્પષ્ટપણે સંકેત મળે છે કે બંને દેશો વચ્ચેનો બરફ પીગળી રહ્યો છે. જો વેપાર કરાર પર સહમતિ બને છે, તો તે ભારત પર વધારાના ટેરિફના ભયને ટાળશે જ, પરંતુ દ્વિપક્ષીય વેપાર અને રોકાણ સંબંધોને પણ મજબૂત બનાવશે.
નિષ્ણાતો માને છે કે વર્તમાન વૈશ્વિક ભૂરાજકીય વાતાવરણમાં, ભારત અને અમેરિકા બંને એકબીજાને વ્યૂહાત્મક અને આર્થિક ભાગીદારો તરીકે ગુમાવવા માંગતા નથી. તેથી, વેપાર કરારને અંતિમ સ્વરૂપ આપવું હવે ફક્ત સમયની બાબત માનવામાં આવે છે.
