વિઝા સસ્પેન્ડ, પણ વીજળી ચાલુ: ભારતથી બાંગ્લાદેશમાં વીજળીનો વેપાર ચાલુ
ભારત સાથેના તણાવપૂર્ણ રાજદ્વારી સંબંધો વચ્ચે, બાંગ્લાદેશે ફરી એકવાર ભારત પાસેથી મદદ માંગી છે. દેશની તીવ્ર કુદરતી ગેસની અછત અને સતત વધતી જતી વીજળીની માંગને કારણે, અદાણી ગ્રુપની કંપની અદાણી પાવરે બાંગ્લાદેશને વીજળી નિકાસમાં વધારો કર્યો છે. બંને દેશોના સરકારી ડેટામાં આ માહિતી બહાર આવી છે.
2023 થી પુરવઠો સતત વધી રહ્યો છે
ભારત અને બાંગ્લાદેશી સરકારી ડેટા અનુસાર, ઝારખંડના ગોડ્ડામાં અદાણીના કોલસા આધારિત પાવર પ્લાન્ટમાંથી બાંગ્લાદેશને મોકલવામાં આવતી વીજળીમાં નોંધપાત્ર વધારો થયો છે.
ડિસેમ્બર સુધીના ત્રણ મહિનામાં, વીજળીનો પુરવઠો વાર્ષિક ધોરણે આશરે 38% વધીને 2.25 અબજ કિલોવોટ-કલાક (kWh) થયો છે.
બાંગ્લાદેશ સરકારના જણાવ્યા અનુસાર, ભારતમાંથી આયાત કરાયેલી વીજળી હવે દેશના કુલ વીજળી મિશ્રણના રેકોર્ડ 15.6% હિસ્સો ધરાવે છે, જે 2024 માં આશરે 12% હતો.
અદાણી પાવરે 2023 માં બાંગ્લાદેશને વીજળી સપ્લાય કરવાનું શરૂ કર્યું અને અવિરત ચાલુ રાખ્યું છે. આ સ્પષ્ટપણે દર્શાવે છે કે રાજદ્વારી તણાવ હોવા છતાં, બંને દેશો વચ્ચે ઉર્જા વેપાર મજબૂત રીતે ચાલુ છે.
મોંઘી વીજળી અંગે પ્રશ્નો ઉઠાવાયા
જોકે, બાંગ્લાદેશ સરકાર દ્વારા નિયુક્ત કરાયેલી પેનલે ભારતમાંથી આયાત કરવામાં આવતી વીજળીને અતિશય મોંઘી જાહેર કરી છે.
તેનાથી વિપરીત, ઢાકા સ્થિત સ્વતંત્ર ઉર્જા નિષ્ણાત એજાઝ હુસૈન કહે છે,
“અદાણીની વીજળી હજુ પણ તેલથી ઉત્પન્ન થતી વીજળી કરતાં સસ્તી છે. ગેસની અછતને કારણે, બાંગ્લાદેશ તેલ આધારિત પાવર પ્લાન્ટ ચલાવવાની ફરજ પાડે છે.”
વધતા તણાવ વચ્ચે ઉર્જા નિર્ભરતા
બંને દેશો વચ્ચેનો વર્તમાન તણાવ એ હદ સુધી વધી ગયો છે કે ભારત અને બાંગ્લાદેશ બંનેએ અસ્થાયી રૂપે વિઝા સેવાઓ સ્થગિત કરી દીધી છે. તેમ છતાં, વીજળીની આયાત અને નિકાસ અવિરત ચાલુ રહે છે.
ગેસ કટોકટીનો સામનો કરી રહેલ બાંગ્લાદેશ
બાંગ્લાદેશ પાવર ડેવલપમેન્ટ બોર્ડ (BPDB) ના અધ્યક્ષ રેઝાઉલ કરીમે રોઇટર્સને જણાવ્યું હતું કે વીજળીની અછતને પહોંચી વળવા માટે વીજળીની આયાત મહત્વપૂર્ણ છે, ખાસ કરીને જ્યારે દેશનો મુખ્ય ઉર્જા સ્ત્રોત, કુદરતી ગેસ, અછતમાં હોય છે.
તેમણે જણાવ્યું હતું કે 2026 માં વીજળીની માંગ 6% થી 7% વધવાનો અંદાજ છે. ગેસની અછતને પહોંચી વળવા માટે, બાંગ્લાદેશ આ વર્ષે કોલસા આધારિત વીજ ઉત્પાદન વધારશે અને કોલસાની આયાત વધારશે.
એનાલિટિક્સ ફર્મ કેપ્લરના ડેટા અનુસાર, 2025 માં બાંગ્લાદેશની કોલસાની આયાત 35% વધીને રેકોર્ડ 17.34 મિલિયન મેટ્રિક ટન થવાનો અંદાજ છે.
