PCSK9 અવરોધકો હૃદય રોગનું જોખમ ઘટાડી શકે છે
કોલેસ્ટ્રોલ એ આપણા લોહીમાં જોવા મળતો એક પ્રકારનો ચરબીયુક્ત પદાર્થ છે. લોકો ઘણીવાર તેને સંપૂર્ણપણે હાનિકારક માને છે, પરંતુ તે વાસ્તવમાં શરીરમાં મહત્વપૂર્ણ ભૂમિકા ભજવે છે. કોલેસ્ટ્રોલ કોષોના બાહ્ય સ્તરને બનાવવામાં મદદ કરે છે અને ઘણા આવશ્યક હોર્મોન્સ અને વિટામિન ડીના ઉત્પાદન માટે પણ જરૂરી છે. શરીર તેનો ઉપયોગ પિત્ત એસિડ ઉત્પન્ન કરવા માટે પણ કરે છે, જે ખોરાકમાં ચરબીને પચાવવામાં મદદ કરે છે.
જોકે, જ્યારે લોહીમાં કોલેસ્ટ્રોલનું સ્તર સામાન્ય મર્યાદા કરતાં વધી જાય છે ત્યારે સમસ્યાઓ શરૂ થાય છે.
વધતું કોલેસ્ટ્રોલ શું નુકસાન પહોંચાડી શકે છે?
જ્યારે લોહીમાં ખરાબ કોલેસ્ટ્રોલ, અથવા LDL, નું પ્રમાણ વધે છે, ત્યારે તે ધીમે ધીમે રક્ત વાહિનીઓની આંતરિક દિવાલો પર એકઠું થવા લાગે છે. સમય જતાં, તે પ્લેક નામનું જાડું, ચીકણું સ્તર બનાવે છે. આ પ્રક્રિયાને એથરોસ્ક્લેરોસિસ કહેવામાં આવે છે.
જેમ જેમ પ્લેક બને છે, રક્ત વાહિનીઓ સાંકડી થાય છે, રક્ત પ્રવાહમાં ખલેલ પહોંચે છે. જો સ્થિતિ ગંભીર બને છે, તો તે સંપૂર્ણ અવરોધ અથવા લોહીના ગંઠાવાનું કારણ બની શકે છે, જે હાર્ટ એટેક અથવા સ્ટ્રોક જેવી ગંભીર ગૂંચવણો તરફ દોરી જાય છે.
કોલેસ્ટ્રોલ ઘટાડતી દવાઓ શા માટે સૂચવવામાં આવે છે?
ડોક્ટરો ઘણીવાર ઉચ્ચ કોલેસ્ટ્રોલ સ્તર માટે દવાઓ લખી આપે છે. આ દવાઓ લોહીમાં ખરાબ કોલેસ્ટ્રોલ ઘટાડવા અને રક્ત વાહિનીઓમાં પ્લેકની રચના ધીમી કરવાનો હેતુ ધરાવે છે.
સૌથી વધુ ઉપયોગમાં લેવાતી દવાઓમાં સ્ટેટિન્સનો સમાવેશ થાય છે. વધુમાં, તાજેતરના વર્ષોમાં દવાઓની એક નવી શ્રેણી, PCSK9 અવરોધકો, ઉભરી આવી છે. આ દવાઓ ખાસ કરીને ખૂબ ઊંચા કોલેસ્ટ્રોલ સ્તર ધરાવતા દર્દીઓ માટે સૂચવવામાં આવે છે અથવા જેઓ સ્ટેટિન્સ પ્રત્યે પૂરતો પ્રતિસાદ આપતા નથી.
PCSK9 અવરોધકો શરીરમાં ચોક્કસ પ્રોટીનની પ્રવૃત્તિ ઘટાડે છે, જેનાથી લીવર લોહીમાંથી ખરાબ કોલેસ્ટ્રોલને વધુ અસરકારક રીતે દૂર કરી શકે છે અને LDL સ્તર ઝડપથી ઘટાડે છે.
સંશોધનમાં શું બહાર આવ્યું?
ઓસ્ટ્રેલિયામાં યુનિવર્સિટી ઓફ સાઉથ ઓસ્ટ્રેલિયાના સંશોધકોએ તાજેતરમાં સ્ટેટિન્સ અને PCSK9 અવરોધકો શરીર પર કેવી અસર કરે છે તે સમજવા માટે એક અભ્યાસ હાથ ધર્યો હતો.
સંશોધનમાં જાણવા મળ્યું છે કે બંને પ્રકારની દવાઓ કોલેસ્ટ્રોલ ઘટાડવામાં ખૂબ અસરકારક છે અને કાર્ડિયોવેસ્ક્યુલર રોગનું જોખમ ઘટાડવામાં મદદ કરી શકે છે.
જો કે, અભ્યાસમાં કેટલાક રસપ્રદ તારણો પણ બહાર આવ્યા છે. સ્ટેટિન્સ લેતા કેટલાક લોકોએ મગજના હિપ્પોકેમ્પસ નામના ભાગમાં નાના ફેરફારોનો અનુભવ કર્યો હતો. હિપ્પોકેમ્પસ એ મગજનો ભાગ છે જે યાદશક્તિ અને શીખવા સાથે સંકળાયેલ છે. કેટલાક કિસ્સાઓમાં, તે થોડું મોટું હોવાનું જાણવા મળ્યું હતું. જો કે, વૈજ્ઞાનિકો કહે છે કે આ ફેરફારોના સાચા કારણ અને અસરને સમજવા માટે વધુ સંશોધનની જરૂર છે.
વજન અને હોર્મોન્સને પણ અસર કરી શકે છે
અભ્યાસમાં એવું પણ જાણવા મળ્યું છે કે સ્ટેટિન્સ લીધા પછી કેટલાક લોકો વજન અને શરીરની ચરબીમાં વધારો અનુભવી શકે છે. વધુમાં, કેટલાક પુરુષોમાં ટેસ્ટોસ્ટેરોનના સ્તરમાં થોડો ઘટાડો પણ થયો હતો.
ટેસ્ટોસ્ટેરોન એ ઊર્જા, સ્નાયુઓની શક્તિ અને મૂડમાં સામેલ એક મહત્વપૂર્ણ હોર્મોન છે, તેથી તેના સ્તરમાં થતા ફેરફારોને અવગણી શકાય નહીં.
PCSK9 અવરોધકોને લગતા અભ્યાસોએ ફેફસાના કાર્યમાં કેટલાક ફેરફારો સૂચવ્યા છે. જો કે, વૈજ્ઞાનિકો કહે છે કે હજુ સુધી તે સ્પષ્ટ નથી કે આ દવાઓ સીધા આ ફેરફારોનું કારણ બને છે કે નહીં. તેથી, આ વિષય પર વધુ વિગતવાર સંશોધનની જરૂર છે.
