નાની ઉંમરમાં વધી રહ્યું છે હાઈ કોલેસ્ટ્રોલ, નવી માર્ગદર્શિકામાં ચેતવણી કેમ આપવામાં આવી?
આજકાલ યુવાનોમાં કોલેસ્ટ્રોલનું સ્તર વધુ પડતું વધી રહ્યું છે. એક સમયે તેને વૃદ્ધત્વ સાથે સંકળાયેલી સમસ્યા માનવામાં આવતી હતી, પરંતુ હવે નાની ઉંમરે પણ આના કેસ વધી રહ્યા છે. નિષ્ણાતો કહે છે કે હૃદય રોગને રોકવા માટે નાની ઉંમરથી જ કોલેસ્ટ્રોલને નિયંત્રિત કરવું જરૂરી છે.
તાજેતરમાં, અમેરિકન હાર્ટ એસોસિએશન, અમેરિકન કોલેજ ઓફ કાર્ડિયોલોજી અને અન્ય સંસ્થાઓએ સંયુક્ત રીતે નવી માર્ગદર્શિકા બહાર પાડી છે. તેમનો ઉદ્દેશ્ય હૃદય રોગથી થતા મૃત્યુ ઘટાડવાનો છે, જે વૈશ્વિક સ્તરે મૃત્યુનું મુખ્ય કારણ છે. નિષ્ણાતોના મતે, સમયસર નિવારણ પગલાં અપનાવીને લગભગ 80 ટકા હૃદય રોગને અટકાવી શકાય છે.
નવી માર્ગદર્શિકા શું કહે છે?
નવી માર્ગદર્શિકા અનુસાર, કોલેસ્ટ્રોલ પરીક્ષણ બાળપણમાં શરૂ થવું જોઈએ. આનુવંશિક પરિબળોને કારણે ઉચ્ચ કોલેસ્ટ્રોલ સ્તર ધરાવતા લોકોને ઓળખવા માટે 10 વર્ષની આસપાસ પ્રથમ સ્ક્રીનીંગ કરવાની ભલામણ કરવામાં આવે છે.
આ પછી, 18-20 વર્ષની ઉંમરે પુનરાવર્તિત પરીક્ષણ કરાવવાની ભલામણ કરવામાં આવે છે, અને પછી દર પાંચ વર્ષે નિયમિત પરીક્ષણ કરાવવાની ભલામણ કરવામાં આવે છે. ડાયાબિટીસ, ઉચ્ચ LDL અથવા અન્ય જોખમ પરિબળો ધરાવતા લોકોને વધુ વારંવાર પરીક્ષણ કરવાની જરૂર પડી શકે છે.
LDL કેટલું જાળવવું જોઈએ?
LDL કોલેસ્ટ્રોલ, અથવા “ખરાબ કોલેસ્ટ્રોલ” નું સ્તર વ્યક્તિના જોખમ પર આધાર રાખે છે. સામાન્ય રીતે, તેને 100 mg/dL થી નીચે રાખવું શ્રેષ્ઠ માનવામાં આવે છે.
ઉચ્ચ જોખમ ધરાવતા વ્યક્તિઓ માટે લક્ષ્ય 70 mg/dL કરતા ઓછું છે.
જેમને અગાઉ હૃદયરોગનો હુમલો અથવા સ્ટ્રોકનો અનુભવ થયો છે, તેમના માટે તે 55 mg/dL કરતા ઓછું છે.
નિષ્ણાતો માને છે કે શરીરમાં LDL નું સ્તર જેટલું લાંબું રહેશે, હૃદય રોગનું જોખમ તેટલું વધારે રહેશે. તેથી, “જેટલું ઓછું તેટલું સારું, અને જેટલું લાંબું સ્તર ઓછું તેટલું સુરક્ષિત” ના સિદ્ધાંતને અપનાવવા પર ભાર મૂકવામાં આવે છે.
યુવાનોમાં કોલેસ્ટ્રોલ કેમ વધી રહ્યું છે?
આજની બદલાતી જીવનશૈલીને આનું સૌથી મોટું કારણ માનવામાં આવે છે. જંક ફૂડ, પ્રોસેસ્ડ ફૂડ, વધુ પડતી ખાંડ અને ટ્રાન્સ ચરબીનું સેવન શરીરમાં ખરાબ કોલેસ્ટ્રોલ વધારે છે. લાંબા સમય સુધી બેસી રહેવાથી, શારીરિક પ્રવૃત્તિનો અભાવ અને તણાવમાં વધારો પણ જોખમ વધારે છે.
આનુવંશિક પરિબળો પણ ભૂમિકા ભજવે છે. કેટલાક લોકો ઉચ્ચ કોલેસ્ટ્રોલ સ્તર સાથે જન્મે છે, જેને ફેમિલીઅલ હાઇપરકોલેસ્ટેરોલેમિયા કહેવાય છે. આવા કિસ્સાઓમાં, વહેલાસર નિદાન અને સારવાર ખૂબ જ મહત્વપૂર્ણ છે.
તેને કેવી રીતે નિયંત્રિત કરવું?
કોલેસ્ટ્રોલને નિયંત્રિત કરવા માટેનું પ્રથમ પગલું જીવનશૈલીમાં ફેરફાર છે. સંતુલિત આહાર, નિયમિત કસરત અને વજન નિયંત્રણ જરૂરી છે. ધૂમ્રપાન ટાળવું અને તણાવ ઓછો કરવો પણ મદદરૂપ છે.
જો જરૂર પડે તો, ડોકટરો સ્ટેટિન્સ જેવી દવાઓની ભલામણ કરી શકે છે, જે LDL ઘટાડવામાં અસરકારક છે.
માર્ગદર્શિકામાં એમ પણ જણાવાયું છે કે માત્ર LDL માટે જ નહીં, પરંતુ Lp(a) નામના ચોક્કસ પ્રોટીન માટે પણ પરીક્ષણ કરવું મહત્વપૂર્ણ છે, કારણ કે તે હૃદય રોગનું જોખમ વધારી શકે છે.
