ધમનીમાં અવરોધનો ડર? ઘરે શરૂઆતના સંકેતો કેવી રીતે ઓળખવા તે અહીં છે
જો તમે વારંવાર તમારી ધમનીઓમાં અવરોધો વિશે ચિંતિત હોવ, તો કેટલાક સરળ પરીક્ષણો અને શારીરિક સંકેતો પ્રારંભિક જોખમ પરિબળોને ઓળખવામાં મદદ કરી શકે છે. જ્યારે ઘરે તમારી ધમનીઓમાં પ્લેક જમા થવાનું સીધું જોવાનું અશક્ય છે, તો તમારું શરીર કેટલાક ચેતવણી ચિહ્નો પ્રદાન કરે છે.
એ નોંધવું મહત્વપૂર્ણ છે કે આ પરીક્ષણો ફક્ત પ્રારંભિક સંકેતો આપી શકે છે. જો તમને કોઈ અસામાન્ય લક્ષણોનો અનુભવ થાય તો ડૉક્ટરની સલાહ લેવી જરૂરી છે.
1. નિયમિત બ્લડ પ્રેશર તપાસ
હાઈ બ્લડ પ્રેશર ધમનીઓ પર દબાણ વધારે છે અને સમય જતાં બ્લોકેજનું જોખમ વધારી શકે છે.
- ઉપલા હાથ સાથે ઓટોમેટિક ડિજિટલ બ્લડ પ્રેશર મોનિટર વધુ વિશ્વસનીય માનવામાં આવે છે.
- માપતા પહેલા ઓછામાં ઓછા 5 મિનિટ આરામ કરો.
- તમારા પગ ફ્લોર પર સપાટ રાખો અને તમારી પીઠને ટેકો આપો.
- સવારે અને રાત્રે બે રીડિંગ્સ લો.
- એક અઠવાડિયા માટે આ કરો અને સરેરાશની ગણતરી કરો.
સામાન્ય રીતે, 120/80 mmHg ની આસપાસ બ્લડ પ્રેશર સામાન્ય માનવામાં આવે છે. જો વારંવાર રીડિંગ્સ આના કરતા વધારે હોય, તો તે હૃદય રોગનું જોખમ સૂચવી શકે છે.
2. પગની ઘૂંટી-બ્રેકિયલ ઇન્ડેક્સ (ABI)
પગની ઘૂંટી-બ્રેકિયલ ઇન્ડેક્સ (ABI) એ એક સ્ક્રીનીંગ ટેસ્ટ છે જે હાથ અને પગની ઘૂંટીમાં બ્લડ પ્રેશરની તુલના કરે છે.
તબીબી સંસ્થાઓ અનુસાર, પગની ઘૂંટી અને હાથના દબાણનો ગુણોત્તર 0.90 કરતા ઓછો હોય તો પેરિફેરલ ધમની રોગ (PAD) નું જોખમ સૂચવી શકે છે. PAD હૃદય અને રક્ત વાહિનીઓના રોગોનું જોખમ વધારી શકે છે.
જ્યારે આ પરીક્ષણ ઘરે શક્ય છે, ત્યારે સચોટ પરિણામો માટે તાલીમ પામેલા આરોગ્ય વ્યાવસાયિકની દેખરેખ હેઠળ તે કરવું શ્રેષ્ઠ છે.
3. લિપિડ પ્રોફાઇલ ટેસ્ટ
ઉચ્ચ કોલેસ્ટ્રોલ ધમનીઓમાં પ્લેક બિલ્ડઅપનું મુખ્ય કારણ છે. લિપિડ પ્રોફાઇલ ટેસ્ટમાં નીચેના પરીક્ષણો શામેલ છે:
- કુલ કોલેસ્ટ્રોલ
- LDL (ખરાબ કોલેસ્ટ્રોલ)
- HDL (સારું કોલેસ્ટ્રોલ)
- ટ્રાઇગ્લિસરાઇડ્સ
LDL નું ઊંચું સ્તર ધમનીઓમાં પ્લેક બિલ્ડઅપનું જોખમ વધારે છે. આ પરીક્ષણ પહેલાં સામાન્ય રીતે 9-12 કલાકનો ઉપવાસ કરવાની ભલામણ કરવામાં આવે છે (તમારા ડૉક્ટરની સલાહ મુજબ). નિયમિત તપાસ જોખમ પરિબળોને વહેલા શોધવામાં મદદ કરી શકે છે.
૪. શ્વાસ લેવામાં તકલીફ અને છાતીમાં દબાણ
શ્રમ દરમિયાન અસામાન્ય શ્વાસ લેવામાં તકલીફ હૃદય રોગની નિશાની હોઈ શકે છે. ઉદાહરણ તરીકે:
જો તમે સતત ચાર માળની સીડી ચઢો છો અને અનુભવ કરો છો:
- છાતીનું દબાણ અથવા દુખાવો
- અતિશય શ્વાસ લેવામાં તકલીફ
- જડબા, ખભા અથવા હાથમાં દુખાવો
- ચક્કર અથવા નબળાઈ
આ હૃદયની ધમનીઓમાં અવરોધનું લક્ષણ હોઈ શકે છે. જો તમને આ લક્ષણોનો અનુભવ થાય છે, તો તરત જ આરામ કરો અને તબીબી સલાહ લો.
શું શ્વાસ લેવામાં તકલીફ હંમેશા હૃદય રોગની નિશાની છે?
શ્વાસ લેવામાં તકલીફ હંમેશા હૃદય રોગ સૂચવતી નથી. તે અસ્થમા, એનિમિયા, ફેફસાના રોગ, સ્થૂળતા અથવા ચિંતાને કારણે પણ થઈ શકે છે.
જોકે, જો શ્વાસ લેવામાં તકલીફ એક નવું લક્ષણ હોય, અચાનક વધી ગયું હોય, અથવા છાતીમાં દુખાવો સાથે હોય, તો તેને અવગણવું જોઈએ નહીં.
મહત્વપૂર્ણ સલાહ
- નિયમિત આરોગ્ય તપાસ કરાવો
- હાઈ બ્લડ પ્રેશર, ડાયાબિટીસ અને કોલેસ્ટ્રોલને નિયંત્રિત કરો
- ધુમ્રપાન ટાળો
- સંતુલિત આહાર લો અને નિયમિત કસરત કરો
સમયસર તપાસ અને જીવનશૈલીમાં ફેરફાર હૃદય રોગનું જોખમ નોંધપાત્ર રીતે ઘટાડી શકે છે.
