Gujarat
વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીના વિકસિત ભારત@2047ના મહત્વાકાંક્ષી વિઝનને અનુરૂપ, મુખ્યમંત્રી ભૂપેન્દ્ર પટેલની આગેવાની હેઠળની ગુજરાત સરકારે દેશની પ્રથમ ‘ગુજરાત સેમિકન્ડક્ટર પોલીસી 2022-2027’ લોન્ચ કરી છે. આ સીમાચિહ્નરૂપ નીતિના અસરકારક અમલીકરણને સુનિશ્ચિત કરવા માટે, ગુજરાતે ‘ગુજરાત રાજ્ય ઈલેક્ટ્રોનિક્સ મિશન’ની સ્થાપના કરી છે, જે સેમિકન્ડક્ટર સ્વનિર્ભરતામાં રાજ્યના નેતૃત્વને આગળ વધારવા માટે એક સમર્પિત સંસ્થા છે.
Gujarat સીએમ પટેલના નેતૃત્વ હેઠળ, સાણંદમાં માઈક્રોનના અદ્યતન સેમિકન્ડક્ટર એટીએમપી પ્લાન્ટનો શિલાન્યાસ કરવામાં આવ્યો હતો, જેમાં રૂ. 22,500 કરોડથી વધુના રોકાણનો સમાવેશ થાય છે. ધોલેરાના ‘સેમિકોન સિટી’ ખાતે, ટાટા ઈલેક્ટ્રોનિક્સ પ્રાઈવેટ લિમિટેડ (TEPL) અને તાઈવાનની PSMC ભારતની પ્રથમ કોમર્શિયલ આર્ટિફિશિયલ ઈન્ટેલિજન્સ (AI) સક્ષમ સેમિકન્ડક્ટર મેન્યુફેક્ચરિંગ ફેસિલિટી સ્થાપવા માટે તૈયાર છે, જે ગુજરાતના સેમિકન્ડક્ટર ઈકોસિસ્ટમને વધુ મજબૂત બનાવશે, CG પાવર અને Renesas એક રાજ્યની સ્થાપના કરશે.
સાણંદ જીઆઈડીસી ખાતે OSAT (આઉટસોર્સ્ડ સેમિકન્ડક્ટર એસેમ્બલી અને ટેસ્ટ)ની અદ્યતન સુવિધા, કુલ 7,500 કરોડથી વધુના પ્રોજેક્ટમાં રોકાણ થશે. વધુમાં, રાજ્ય સરકારે સાણંદમાં ક્યાનેજ સેમિકોનની સુવિધા સ્થાપવાની મંજૂરી આપી છે, જે રૂ. 3,300 કરોડના રોકાણ સાથે દરરોજ લગભગ 60 લાખ ચિપ્સનું ઉત્પાદન કરવાનો અંદાજ છે. ગુજરાતમાં સેમિકન્ડક્ટર એકમો દ્વારા કરવામાં આવેલ નોંધપાત્ર રોકાણ સમગ્ર રાજ્યમાં ઉચ્ચ-કુશળ રોજગારીની તકો ઉભી કરશે.
આ અત્યાધુનિક સુવિધાઓ ઓટોમોટિવ, ઈલેક્ટ્રોનિક્સ, મેડિકલ ડિવાઈસ અને ટેલિકોમ્યુનિકેશન જેવા નિર્ણાયક ડાઉનસ્ટ્રીમ ક્ષેત્રોમાં રોજગાર સર્જનને ઉત્પ્રેરિત કરતી વખતે આયાતી સેમિકન્ડક્ટર ચિપ્સ પરની ભારતની નિર્ભરતા ઘટાડવામાં મુખ્ય ભૂમિકા ભજવશે. આ સ્વપ્નદ્રષ્ટા સેમિકન્ડક્ટર પોલિસીની શરૂઆત સાથે, ગુજરાત ભારતના સેમિકન્ડક્ટર ઇકોસિસ્ટમને મજબૂત કરવામાં અગ્રેસર તરીકે ઉભરી આવ્યું છે. ગુજરાત સરકાર સેમિકન્ડક્ટર ઉદ્યોગના વિકાસને સરળ બનાવવા માટે, મૂડી ખર્ચ અને સ્થાનિક ઉત્પાદન પાયા માટે મજબૂત ટેકો પૂરો પાડવા માટે અડગ ભાગીદાર રહી છે.
ઉપરાંત, રાજ્ય સરકારે વધારાની 40% નાણાકીય સહાય સાથે આ સહાયનો વિસ્તાર કર્યો છે. ગુજરાત સેમિકન્ડક્ટર પોલિસીના ભાગ રૂપે, રાજ્ય સ્ટેમ્પ ડ્યુટી અને નોંધણી ફીનું 100% એકસાથે રિફંડ પૂરું પાડે છે. નીતિમાં સંખ્યાબંધ પ્રોત્સાહનોનો પણ સમાવેશ થાય છે, જેમ કે વૈશ્વિક સ્તરે સ્પર્ધાત્મક દરે ઉચ્ચ ગુણવત્તાની વીજ પુરવઠા પર પ્રતિ યુનિટ રૂ. 2ની સબસિડી, ગુણવત્તાયુક્ત પાણી માટે રૂ. 12 પ્રતિ ઘન મીટર અને વીજળી ડ્યુટીમાંથી મુક્તિ. મુખ્ય ‘સેમિકોન સિટી’ તરીકે ધોલેરાના વિકાસને વેગ આપવા માટે, ગુજરાત સરકાર આ પ્રદેશમાં કામગીરી સ્થાપી રહેલા સેમિકન્ડક્ટર એકમોને આકર્ષક પ્રોત્સાહનો આપી રહી છે, જેમાં ફેબ્રિકેશન પ્રોજેક્ટ માટે જમીન સંપાદન પર 75% સુધીની સબસિડીનો સમાવેશ થાય છે. ધોલેરાને ભારતના પ્રથમ ગ્રીનફિલ્ડ સ્માર્ટ સિટી તરીકે પણ વિકસાવવામાં આવી રહ્યું છે, જેનાથી ઉદ્યોગો અને રહેવાસીઓ બંનેને ફાયદો થશે.
સેમિકન્ડક્ટર પોલિસી હેઠળ, ગુજરાત સરકારે સેમિકન્ડક્ટર કંપનીઓ માટે સહાયક ઇકોસિસ્ટમ સ્થાપી છે, આ વ્યૂહાત્મક પહેલે નોંધપાત્ર રોકાણ આકર્ષ્યું છે, જેમાં ચાર અગ્રણી સેમિકન્ડક્ટર કંપનીઓ નવા પ્રોજેક્ટ્સમાં કુલ રૂ. 1.24 લાખ કરોડનું રોકાણ કરશે. રાજ્યના વિજ્ઞાન અને ટેક્નોલોજી વિભાગના જણાવ્યા અનુસાર 53,000 નવી રોજગારીની તકો ઊભી થવાની ધારણા છે.
દરમિયાન, સેમિકન્ડક્ટર્સની વધતી જતી માંગને પહોંચી વળવા અને ભારતને આ નિર્ણાયક ક્ષેત્રમાં આત્મનિર્ભરતા તરફ લઈ જવા માટે, વડા પ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીના નેતૃત્વમાં ભારત સરકારે 2021 માં ‘ભારત સેમિકન્ડક્ટર મિશન’ શરૂ કર્યું, જેમાં 76,000 રૂપિયાનું પર્યાપ્ત બજેટ. કરોડની ફાળવણી કરવામાં આવી હતી. ભારતનું સેમિકન્ડક્ટર માર્કેટ, જેનું મૂલ્ય 2020 માં $15 બિલિયન છે, તે નોંધપાત્ર વૃદ્ધિના માર્ગ પર છે અને 2026 સુધીમાં $63 બિલિયનને વટાવી જવાનો અંદાજ છે – જે 400% થી વધુ વૃદ્ધિ દર્શાવે છે.
