GST
GST દરોને તર્કસંગત બનાવવા માટે રચાયેલ મંત્રીઓનું જૂથ તેના કામમાં વ્યસ્ત છે અને તેના પરનો અહેવાલ અંતિમ તબક્કામાં છે. તેને ટૂંક સમયમાં GST (ગુડ્સ એન્ડ સર્વિસ ટેક્સ) કાઉન્સિલ સમક્ષ રજૂ કરવામાં આવે તેવી અપેક્ષા છે. પ્રત્યક્ષ કરના મોરચે, આવકવેરાના દરમાં ઘટાડા પછી, એવી અપેક્ષા રાખવામાં આવે છે કે ગ્રાહક માંગને વધુ વધારવા માટે GST દરોને તર્કસંગત બનાવવામાં આવી શકે છે. અગ્રવાલે જણાવ્યું હતું કે મંત્રીઓનું જૂથ વિવિધ વસ્તુઓ પરના GST દરોને તર્કસંગત બનાવવા માટે કામ કરી રહ્યું છે. આ રિપોર્ટ અંતિમ તબક્કામાં છે અને ટૂંક સમયમાં GST કાઉન્સિલ સમક્ષ રજૂ કરવામાં આવે તેવી અપેક્ષા છે. GST માં હાલમાં ચાર-સ્તરીય કર માળખું છે, જેમાં પાંચ, ૧૨, ૧૮ અને ૨૮ ટકાના ચાર ‘સ્લેબ’ છે. સૌથી વધુ 28 ટકા ટેક્સ વૈભવી વસ્તુઓ અને સમાજના દૃષ્ટિકોણથી હાનિકારક વસ્તુઓ પર લાદવામાં આવે છે.
GST માં દરોને તર્કસંગત બનાવવા માટે લગભગ ત્રણ વર્ષ પહેલાં મંત્રીઓના એક જૂથની રચના કરવામાં આવી હતી. બાદમાં તેનો વ્યાપ વધારવામાં આવ્યો અને નિયમો અને શરતોમાં ફેરફાર કરવામાં આવ્યા. સભ્યોમાં પરિવર્તન આવ્યું. આના કારણે રિપોર્ટ મળવામાં વિલંબ થયો છે, પરંતુ તે હવે તેના અંતિમ તબક્કામાં છે. જ્યારે પૂછવામાં આવ્યું કે શું આ રિપોર્ટ આગામી GST કાઉન્સિલની બેઠકમાં રજૂ કરવામાં આવશે, ત્યારે અગ્રવાલે કહ્યું, “હાલમાં મંત્રીઓનું જૂથ પોતાનું કામ કરી રહ્યું છે અને હાલમાં તેના વિશે કંઈ કહેવું યોગ્ય રહેશે નહીં.”
જો આપણે અમેરિકાથી આયાત કરાયેલા ટોચના 30 ઉત્પાદનો લઈએ, તો તેના પરની ડ્યુટી ખૂબ ઊંચી નથી. ઉદાહરણ તરીકે, સૌથી વધુ આયાત થતી વસ્તુ ક્રૂડ ઓઇલ છે, જેના પર કસ્ટમ ડ્યુટી પ્રતિ ટન માત્ર એક રૂપિયો છે. તેવી જ રીતે, LNG પર પાંચ ટકા, કોલસા પર 2.5 ટકા, વિમાન પર ત્રણ ટકા, કાચા હીરા પર શૂન્ય ટકા અને કાપેલા હીરા પર પાંચ ટકા ડ્યુટી છે. તેમણે કહ્યું, જ્યારે આપણે ખૂબ ઊંચી ડ્યુટી લાદી નથી, તો મારા મતે એવો કોઈ કિસ્સો નથી કે ભારતમાંથી અમેરિકામાં નિકાસ થતા ઉત્પાદનો પર વધુ ડ્યુટી લાદવામાં આવે. જોકે, આ મામલે શું થશે તે ભવિષ્ય જ કહેશે.
