ભારત-EU FTA અંતિમ તબક્કામાં, 27 જાન્યુઆરીએ મોટી જાહેરાત થવાની શક્યતા

પ્રજાસત્તાક દિવસ પહેલા ભારત-EU FTA માં એક વળાંક

ભારત અને 27 દેશોના યુરોપિયન યુનિયન (EU) વચ્ચે પ્રસ્તાવિત મુક્ત વેપાર કરાર (FTA) હવે તેના અંતિમ તબક્કામાં છે. તેને અત્યાર સુધીનો સૌથી મોટો અને સૌથી મહત્વપૂર્ણ વેપાર કરાર માનવામાં આવે છે. વાણિજ્ય અને ઉદ્યોગ મંત્રી પીયૂષ ગોયલના જણાવ્યા અનુસાર, આ કરાર પર વાટાઘાટો પૂર્ણ થવાની ઔપચારિક જાહેરાત 27 જાન્યુઆરીએ થવાની અપેક્ષા છે.

દરમિયાન, યુરોપિયન યુનિયનનું ટોચનું નેતૃત્વ – યુરોપિયન કાઉન્સિલના પ્રમુખ એન્ટોનિયો કોસ્ટા અને યુરોપિયન કમિશનના પ્રમુખ ઉર્સુલા વોન ડેર લેયેન – 25 થી 27 જાન્યુઆરી સુધી ભારતની મુલાકાતે આવશે. બંને નેતાઓ 77મા પ્રજાસત્તાક દિવસની ઉજવણીમાં મુખ્ય મહેમાનો તરીકે હાજરી આપશે, જે આ કરારના રાજદ્વારી મહત્વને વધુ વધારશે.

ભારત અને EU સ્પર્ધકો નથી: ગોયલ

પીયૂષ ગોયલે જણાવ્યું હતું કે ભારત અને યુરોપિયન યુનિયન એકબીજાના પૂરક છે, સ્પર્ધકો નથી. વાટાઘાટો દરમિયાન, ભારતને તેના હિતોને લગતા ક્ષેત્રોમાં વધુ સારી શરતો મળી, જ્યારે EUને તેના પ્રાથમિકતા ક્ષેત્રોમાં પણ પૂરતી તકો આપવામાં આવી.

તેમણે સમજાવ્યું કે ભારતે 2014 થી ઘણા દેશો સાથે વેપાર કરારો પર હસ્તાક્ષર કર્યા છે, પરંતુ EU સાથે પ્રસ્તાવિત FTA સૌથી વ્યાપક અને અસરકારક રહેશે. આનું કારણ એ છે કે EU માં ફ્રાન્સ, જર્મની, ઇટાલી અને નેધરલેન્ડ જેવા વિકસિત અને મોટા અર્થતંત્રોનો સમાવેશ થાય છે.

વેપાર અને વૃદ્ધિ માટે નવી તકો

ભારત અને EU વચ્ચે માલ અને સેવાઓનો વેપાર હાલમાં સંતુલિત છે. આ કરાર બંને પક્ષો માટે નવા રોકાણ, નિકાસ અને રોજગારની તકો ઊભી કરી શકે છે. જો કે, EU ના કાર્બન ટેક્સ (CBAM) જેવા કેટલાક સંવેદનશીલ મુદ્દાઓ પર વાટાઘાટો હજુ પણ ચાલુ છે. મંત્રીએ સ્પષ્ટ કર્યું કે રાષ્ટ્રીય હિતો સાથે સમાધાન કરવામાં આવશે નહીં.

હાલમાં, EU ભારતના કુલ નિકાસમાં આશરે 17 ટકા હિસ્સો ધરાવે છે, જે આ કરારના મહત્વને વધુ ભાર મૂકે છે. યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સ સાથે સંભવિત વેપાર કરાર અંગે, ગોયલે જણાવ્યું હતું કે તે કરાર પર વાટાઘાટો પણ યોગ્ય સમયે આગળ વધશે.

અત્યાર સુધી થયેલા મુખ્ય વેપાર કરારો

2014 થી NDA સરકારે જે દેશો અને જૂથો સાથે મુક્ત વેપાર કરારો અથવા વ્યાપક વેપાર કરારો પર હસ્તાક્ષર કર્યા છે તેમાં શામેલ છે:

• ઓસ્ટ્રેલિયા
• બ્રિટન
• ઓમાન
• ન્યુઝીલેન્ડ
• સંયુક્ત આરબ અમીરાત (UAE)
• યુરોપિયન મુક્ત વેપાર સંગઠન (EFTA)
• મોરિશિયસ

વધુમાં, પહેલાથી જ અમલમાં રહેલા કરારોમાં ASEAN, જાપાન, દક્ષિણ કોરિયા, મલેશિયા, SAFTA અને સિંગાપોરનો સમાવેશ થાય છે. ભારત-EU FTA ને આમાંથી સૌથી મોટો અને વ્યૂહાત્મક રીતે મહત્વપૂર્ણ માનવામાં આવે છે.