FPI: FPI વેચવાલી તીવ્ર: નવેમ્બરમાં રૂ. ૧૨,૫૬૯ કરોડના ઉપાડ, વૈશ્વિક રડાર પર ભારત ‘અંડરપર્ફોર્મર’ રહ્યું
ઓક્ટોબરમાં ચોખ્ખા રોકાણો નોંધાવ્યા પછી, વિદેશી પોર્ટફોલિયો રોકાણકારો (FPIs) એ નવેમ્બરની શરૂઆતમાં વેચાણ ફરી શરૂ કર્યું છે. તાજેતરના ડિપોઝિટરી ડેટા અનુસાર, નબળા વૈશ્વિક સંકેતો અને વધતા જોખમ ટાળવાના કારણે નવેમ્બરમાં અત્યાર સુધીમાં FPIs એ ભારતીય શેરબજારમાંથી ₹12,569 કરોડ પાછા ખેંચી લીધા છે.
FPIs એ ઓક્ટોબરમાં ₹14,610 કરોડનું ચોખ્ખું રોકાણ કર્યું, સતત ત્રણ મહિનાના વેચાણ પછી – સપ્ટેમ્બર (₹23,885 કરોડ ઉપાડ), ઓગસ્ટ (₹34,990 કરોડ ઉપાડ) અને જુલાઈ (₹17,700 કરોડ ઉપાડ).
અન્ય બજારોની તુલનામાં ભારતનું નબળું પ્રદર્શન
વી.કે.ના મતે. જિયોજિત ફાઇનાન્શિયલ સર્વિસીસના ચીફ ઇન્વેસ્ટમેન્ટ સ્ટ્રેટેજિસ્ટ વિજયકુમારના મતે, નવેમ્બરમાં દૈનિક વેચાણના નવા વલણે 2025 માં અન્ય મુખ્ય બજારોની તુલનામાં ભારતના પ્રમાણમાં નબળા પ્રદર્શનમાં ફાળો આપ્યો છે.
તેમણે કહ્યું કે આ વર્ષે FPI પ્રવૃત્તિનું મુખ્ય લક્ષણ રોકાણ પ્રવાહનું સ્પષ્ટ વૈવિધ્યકરણ છે –
ભારતમાં હેજ ફંડ્સ વેચાઈ રહ્યા છે
જ્યારે રોકાણકારો યુએસ, ચીન, દક્ષિણ કોરિયા અને તાઇવાન જેવા AI-સંચાલિત બુલ માર્કેટમાં ખરીદી કરી રહ્યા છે.
વિજયકુમારના મતે, ભારત હાલમાં “AI-સંચાલિત અંડરપર્ફોર્મિંગ દેશ” તરીકે જોવામાં આવે છે, અને આ ધારણા FPI વ્યૂહરચનાઓને પ્રભાવિત કરી રહી છે.
વૈશ્વિક ટેક શેરોમાં બબલ જોખમ ભારત માટે રાહત છે?
વિજયકુમારે એમ પણ કહ્યું કે AI-સંબંધિત વૈશ્વિક ટેક શેરોનું મૂલ્યાંકન હવે નોંધપાત્ર રીતે વધ્યું છે, અને આ શેરોમાં સંભવિત બબલનું જોખમ ભારતમાં સતત વેચાણને મર્યાદિત કરી શકે છે.
એન્જલ વનના સિનિયર વિશ્લેષક વકાર જાવેદ ખાને એમ પણ કહ્યું કે અન્ય મુખ્ય એશિયન બજારોમાં ટેક શેરો પર ચાલી રહેલા વૈશ્વિક દબાણને કારણે, FPIs એ નવેમ્બરના પહેલા અઠવાડિયામાં જ ₹12,569 કરોડના ભારતીય શેર વેચ્યા હતા.
બીજા ક્વાર્ટરના પરિણામો અપેક્ષા કરતા સારા, પણ સાવધાની યથાવત
એકંદરે, નાણાકીય વર્ષ 2025-26 ના બીજા ક્વાર્ટરના પરિણામો અપેક્ષા કરતા થોડા સારા હતા, ખાસ કરીને મિડ-કેપ કંપનીઓમાં મજબૂતાઈ જોવા મળી હતી.
આ હોવા છતાં, વૈશ્વિક અનિશ્ચિતતાઓ અને પ્રતિકૂળ પરિસ્થિતિઓને કારણે નજીકના ભવિષ્યમાં વિદેશી રોકાણકારો જોખમી સંપત્તિઓ અંગે સાવધ રહી શકે છે.
FPI એ 2025 માં અત્યાર સુધીમાં ₹1.5 લાખ કરોડથી વધુ રકમ ઉપાડી લીધી છે.
બોન્ડ માર્કેટ પણ અસ્થિર
સમીક્ષા હેઠળના સમયગાળા દરમિયાન—
FPI એ સામાન્ય મર્યાદામાં બોન્ડ માર્કેટમાંથી ₹1,758 કરોડ પાછા ખેંચી લીધા
પરંતુ વોલન્ટરી રિટેન્શન રૂટ (VRR) દ્વારા ₹1,416 કરોડનું રોકાણ પણ કર્યું.
