મધ્ય પૂર્વ કટોકટીની અસર: ગેસના ભાવમાં વધારો, ખાતર સબસિડી પર દબાણ વધવાની તૈયારીમાં
પશ્ચિમ એશિયામાં વધતા તણાવની અસર હવે ભારતના ખાતર ક્ષેત્રમાં પણ જોવા મળી રહી છે. મધ્ય પૂર્વમાં ચાલી રહેલા સંઘર્ષને કારણે કુદરતી ગેસના ભાવમાં લગભગ 60 ટકાનો વધારો થયો છે, જેના કારણે સરકાર પર સબસિડીનો બોજ વધવાની ધારણા છે.
ઊર્જા પુરવઠામાં વિક્ષેપને કારણે, ગેસની ઉપલબ્ધતા માંગના આશરે 80 ટકા સુધી ઘટી ગઈ છે. કુદરતી ગેસ એમોનિયા ઉત્પાદનમાં મુખ્ય ઘટક છે, જેનો ઉપયોગ ખાતર ઉત્પાદનમાં થાય છે. આ અછતને પહોંચી વળવા માટે, કંપનીઓ હાજર બજારમાંથી લિક્વિફાઇડ નેચરલ ગેસ ખરીદી રહી છે, જેનાથી ખર્ચમાં વધુ વધારો થઈ રહ્યો છે.
ખરીફ 2026 માટે પૂરતો સ્ટોક
ખાતર વિભાગના જણાવ્યા અનુસાર, દેશમાં ખરીફ 2026 ની માંગને પહોંચી વળવા માટે પૂરતો ભંડાર છે. આ સિઝન માટે અંદાજિત ખાતરની જરૂરિયાત આશરે 39 મિલિયન ટન છે, જે ગયા વર્ષની 36.1 મિલિયન ટનથી વધુ છે.
હાલમાં, કુલ ખાતરનો સ્ટોક આશરે 18 મિલિયન ટન છે, જે ગયા વર્ષના સમાન સમયગાળા દરમિયાન 14.7 મિલિયન ટનથી વધુ છે. આમાં 6.2 મિલિયન ટન યુરિયા, 2.33 મિલિયન ટન DAP અને 5.6 મિલિયન ટન P&K ખાતરનો સમાવેશ થાય છે.
ગેસ પુરવઠો વધારવાના પ્રયાસો
સ્થાનિક ઉત્પાદન જાળવવા માટે, યુરિયા પ્લાન્ટ્સને ગેસ પુરવઠો, જે અગાઉ ઘટીને લગભગ 60 ટકા થઈ ગયો હતો, તે હવે વધારીને 75-80 ટકા કરવામાં આવ્યો છે. આનાથી ઉત્પાદનમાં સુધારો થયો છે.
કુલ જરૂરિયાતોમાં ઘટાડો થવાને કારણે, કંપનીઓ હાજર બજારમાંથી LNG ખરીદી રહી છે. હાલમાં, આ ખરીદી પ્રતિ યુનિટ $19.5-19.6 ના દરે કરવામાં આવી રહી છે, જે કટોકટી પહેલા પ્રતિ યુનિટ $11-12 હતી.
ખેડૂતો માટે રાહત બાકી છે
સરકારે સ્પષ્ટતા કરી છે કે વૈશ્વિક ભાવમાં વધઘટ છતાં, ખેડૂતોને વર્તમાન દરે ખાતર ઉપલબ્ધ કરાવવામાં આવશે.
યુરિયાનો ભાવ પ્રતિ 45 કિલો 266 રૂપિયા અને DAPનો ભાવ પ્રતિ 50 કિલો 1,350 રૂપિયા રહેશે.
