Excise Duty State VAT: પેટ્રોલ અને ડીઝલ પર ટેક્સ ગેમ: કયા રાજ્યોમાં સૌથી વધુ VAT છે?
પશ્ચિમ એશિયામાં વધતા તણાવ અને ક્રૂડ ઓઇલના વધતા ભાવ વચ્ચે, કેન્દ્ર સરકારે તાજેતરમાં પેટ્રોલ અને ડીઝલ પર એક્સાઇઝ ડ્યુટીમાં નોંધપાત્ર ઘટાડો કર્યો છે. પેટ્રોલ પર એક્સાઇઝ ડ્યુટી ₹13 થી ઘટાડીને ₹3 અને ડીઝલ પર ₹10 થી શૂન્ય કરવામાં આવી છે. આ બંને ઇંધણ પર પ્રતિ લિટર આશરે ₹10 ની રાહત આપે છે.
જોકે, ગ્રાહકોને હજુ સુધી સંપૂર્ણ રાહત મળશે તે નિશ્ચિત નથી, કારણ કે રાજ્યો દ્વારા લાદવામાં આવતો VAT (મૂલ્યવર્ધિત કર) અંતિમ ભાવમાં નોંધપાત્ર હિસ્સો આપે છે.
કિંમતો કેવી રીતે નક્કી કરવામાં આવે છે?
ભારતમાં પેટ્રોલ અને ડીઝલની કિંમત ચાર મુખ્ય ઘટકોથી બનેલી છે: ક્રૂડ ઓઇલની મૂળ કિંમત, કેન્દ્ર સરકારની એક્સાઇઝ ડ્યુટી, ડીલર કમિશન અને રાજ્ય સરકારનો VAT. જ્યારે દેશભરમાં મૂળ કિંમત, નૂર અને એક્સાઇઝ લગભગ સમાન રહે છે, VAT રાજ્યથી રાજ્યમાં બદલાય છે. આ જ કારણ છે કે વિવિધ રાજ્યોમાં ઇંધણના ભાવ બદલાય છે.
દિલ્હીમાં ભાવ ગણિત
દિલ્હીને ઉદાહરણ તરીકે લઈએ તો, પેટ્રોલની કિંમત પ્રતિ લિટર લગભગ ₹94.77 છે. આમાં આશરે ₹53 ની મૂળ કિંમત અને નૂર ચાર્જ, એક્સાઇઝ ડ્યુટી (કપાત પછી આશરે ₹11.9), આશરે ₹4.40 ની ડીલર કમિશન અને આશરે ₹15.40 ની VAT શામેલ છે. એકંદરે, પેટ્રોલના ભાવમાં કરનો હિસ્સો આશરે 35 થી 40 ટકા છે. કર દૂર કરવાથી ભાવ ઘટીને પ્રતિ લિટર ₹52 થઈ શકે છે.
સૌથી વધુ VAT ધરાવતા રાજ્યો
ક્લિયરટેક્સના અહેવાલ મુજબ, દેશના કેટલાક રાજ્યો પેટ્રોલ પર સૌથી વધુ VAT વસૂલ કરે છે:
- તેલંગાણા: આશરે 35.2% VAT
- આંધ્રપ્રદેશ: આશરે 31% VAT + વધારાનો સેસ
- કેરળ: 30% થી વધુ VAT + સેસ
- કર્ણાટક: આશરે 29.8% VAT
- મધ્યપ્રદેશ/રાજસ્થાન: આશરે 29% VAT
આ રાજ્યોમાં ગ્રાહકોને ઊંચા કરને કારણે વધુ કિંમતો ચૂકવવી પડે છે.
શું રાજ્યો VAT ઘટાડશે?
હવે સૌથી મોટો પ્રશ્ન એ છે કે શું રાજ્ય સરકારો પણ VAT ઘટાડશે. SBI રિસર્ચ અનુસાર, વૈશ્વિક સ્તરે તેલના ભાવમાં વધારાને કારણે, રાજ્યોને કરમાંથી વધુ આવક મળી રહી છે. પરિણામે, કેટલાક રાજ્યો VAT ઘટાડવાનું વિચારી રહ્યા છે, પરંતુ અંતિમ નિર્ણય રાજ્ય સરકારોના વિવેકબુદ્ધિ પર નિર્ભર રહેશે.
