EPFO: EPF પગાર મર્યાદા પર સુપ્રીમ કોર્ટે કડક વલણ અપનાવ્યું, કેન્દ્રને 4 મહિનામાં નિર્ણય લેવાનો નિર્દેશ આપ્યો
સુપ્રીમ કોર્ટે સોમવારે કર્મચારી ભવિષ્ય નિધિ (EPF) યોજના માટે પગાર મર્યાદામાં સુધારો કરવા અંગે કેન્દ્ર સરકારને એક મહત્વપૂર્ણ નિર્દેશ જારી કર્યો છે. સુપ્રીમ કોર્ટે જણાવ્યું હતું કે સરકારે આ મુદ્દા પર ચાર મહિનાની અંદર નિર્ણય લેવો જોઈએ, કારણ કે છેલ્લા 11 વર્ષથી આ મર્યાદા યથાવત છે.
સામાજિક કાર્યકર્તા નવીન પ્રકાશ નૌટિયાલ દ્વારા દાખલ કરાયેલી અરજીની સુનાવણી કરતી વખતે ન્યાયાધીશ જે.કે. મહેશ્વરી અને એ.એસ. ચાંદુરકરની બેન્ચ દ્વારા આ આદેશ જારી કરવામાં આવ્યો હતો. અરજીમાં આરોપ મૂકવામાં આવ્યો છે કે EPF યોજનાનું વર્તમાન માળખું અસંગત અને કર્મચારીઓ માટે હાનિકારક છે.
₹15,000 થી વધુ કમાણી કરનારાઓને બાકાત રાખવાના આરોપો
અરજી અનુસાર, કર્મચારી ભવિષ્ય નિધિ સંગઠન (EPFO), જે કર્મચારીઓ માટે સામાજિક સુરક્ષા યોજનાઓનું સંચાલન કરે છે, હાલમાં ફક્ત ₹15,000 સુધીની માસિક આવક ધરાવતા કર્મચારીઓને જ આવરી લે છે. આ મર્યાદાથી વધુ કમાણી કરતા કર્મચારીઓને આ સામાજિક સુરક્ષા લાભમાંથી બાકાત રાખવામાં આવ્યા છે.
અરજદાર વકીલો પ્રણવ સચદેવ અને નેહા રાઠીએ દલીલ કરી હતી કે ઘણા રાજ્યો અને શહેરોમાં લઘુત્તમ વેતન ₹15,000 ને વટાવી ગયું છે. આમ છતાં, EPF વેતન મર્યાદામાં સુધારો કરવામાં નિષ્ફળતા લાખો કર્મચારીઓને તેમના ભવિષ્ય નિધિ અને સામાજિક સુરક્ષા લાભોથી વંચિત રાખી રહી છે.
સરકારને રજૂઆત રજૂ કરવાનો નિર્દેશ
અરજીનો નિકાલ કરતા, સુપ્રીમ કોર્ટે અરજદારને આદેશની નકલ સાથે બે અઠવાડિયામાં કેન્દ્ર સરકારને રજૂઆત રજૂ કરવાનો નિર્દેશ આપ્યો. કોર્ટે સ્પષ્ટપણે જણાવ્યું હતું કે કેન્દ્ર સરકારે ચાર મહિનાની અંદર આ બાબતે નિર્ણય લેવો જોઈએ.
વેતન મર્યાદામાં મનસ્વી સુધારો
અરજીમાં એવી પણ દલીલ કરવામાં આવી હતી કે EPF વેતન મર્યાદામાં સુધારો છેલ્લા 70 વર્ષોમાં મનસ્વી રીતે કરવામાં આવ્યો છે. આ સુધારા ઘણીવાર 13 થી 14 વર્ષના અંતરાલ પછી કરવામાં આવ્યા હતા, જ્યારે ફુગાવા, લઘુત્તમ વેતન અને માથાદીઠ આવક જેવા આર્થિક સૂચકાંકોને અવગણવામાં આવ્યા હતા.
ઓછા કર્મચારીઓ EPF લાભ મેળવી રહ્યા છે
અરજી અનુસાર, આ અસંગત નીતિને કારણે આજે EPF યોજના હેઠળ પહેલા કરતા ઓછા કર્મચારીઓને લાભ મળી રહ્યા છે. ઉલ્લેખનીય છે કે 2022 માં, EPFO પેટા સમિતિએ પગાર મર્યાદા વધારવા અને યોજનામાં વધુ કર્મચારીઓનો સમાવેશ કરવાની ભલામણ કરી હતી. આ ભલામણને સેન્ટ્રલ બોર્ડ દ્વારા પણ મંજૂરી આપવામાં આવી હતી, પરંતુ તેમ છતાં, કેન્દ્ર સરકારે હજુ સુધી અંતિમ નિર્ણય લીધો નથી.
અરજીમાં હાથ ધરાયેલા ઐતિહાસિક વિશ્લેષણ મુજબ, EPF યોજના શરૂઆતના 30 વર્ષોમાં એક સમાવિષ્ટ સામાજિક સુરક્ષા માળખા તરીકે વિકસિત થઈ હતી, પરંતુ છેલ્લા ત્રણ દાયકામાં, તે ધીમે ધીમે વધુ કર્મચારીઓને બાકાત રાખવાનું એક માધ્યમ બની ગઈ છે.
હવે, સુપ્રીમ કોર્ટના નિર્દેશને પગલે, લાખો પગારદાર કર્મચારીઓ આ મુદ્દા પર કેન્દ્ર સરકારના વલણ અને તેના સંભવિત નિર્ણય પર નજીકથી નજર રાખી રહ્યા છે.
