આર્થિક સર્વે ૨૦૨૬: પ્રાથમિક બજારમાંથી ૧૦.૭ લાખ કરોડ રૂપિયા એકત્ર કરવામાં આવ્યા
ગુરુવારે સંસદમાં રજૂ કરાયેલા આર્થિક સર્વેક્ષણ મુજબ, ભારતના પ્રાથમિક મૂડી બજારે નાણાકીય વર્ષ 2025-26 માં મજબૂત પ્રદર્શન કર્યું. વૈશ્વિક અનિશ્ચિતતાઓ ચાલુ હોવા છતાં, IPO પ્રવૃત્તિના સંદર્ભમાં ભારત વિશ્વના અગ્રણી બજારોમાં રહ્યું.
સર્વેક્ષણમાં જણાવાયું છે કે મજબૂત આર્થિક મૂળભૂત બાબતો, સ્થાનિક રોકાણકારોની વધતી ભાગીદારી અને SEBI દ્વારા નિયમનકારી સુધારાઓએ ભારતીય મૂડી બજારોને સ્થિરતા અને મજબૂતી પ્રદાન કરી.
સ્થાનિક નીતિઓએ બજારને ટેકો આપ્યો
આર્થિક સર્વેક્ષણ અનુસાર, વૈશ્વિક વેપાર અવરોધો, અસ્થિર મૂડી પ્રવાહ અને કોર્પોરેટ કમાણીની અસમાનતાઓએ રોકાણકારોના ભાવનાને અસર કરી. આમ છતાં, ભારતીય શેરબજારોએ સંતુલિત પરંતુ સ્થિતિસ્થાપક પ્રદર્શન દર્શાવ્યું.
નાણાકીય વર્ષ 2025-26 અત્યાર સુધી વૈશ્વિક અર્થતંત્ર અને નાણાકીય બજારો માટે અસ્થિર રહ્યું છે. યુએસ દ્વારા લાદવામાં આવેલા ટેરિફ, પ્રથમ ક્વાર્ટરમાં નબળા કોર્પોરેટ પરિણામો અને વિદેશી મૂડીના પ્રવાહે બજાર પર દબાણ બનાવ્યું.
જોકે, વ્યક્તિગત આવકવેરામાં કાપ, GST સુધારા, સરળ નાણાકીય નીતિ અને ઘટતા ફુગાવા જેવા સહાયક પગલાંએ બજારોને સ્થિરતા પ્રદાન કરી. વધુમાં, બીજા ક્વાર્ટરમાં સુધારેલા કોર્પોરેટ પ્રદર્શને પણ રોકાણકારોનો વિશ્વાસ જાળવી રાખ્યો.
પ્રાથમિક બજારમાં મજબૂત રોકાણકારોની ભાગીદારી
એપ્રિલથી ડિસેમ્બર 2025 દરમિયાન,
- નિફ્ટી 50 માં આશરે 11.1 ટકાનો વધારો થયો
- BSE સેન્સેક્સમાં આશરે 10.1 ટકાનો વધારો થયો.
આ સમયગાળામાં પાછલા નાણાકીય વર્ષના તીવ્ર તેજી પછી બજારમાં રિકવરી અને સ્થિરતા જોવા મળી. સમીક્ષા મુજબ, પ્રાથમિક બજાર સ્થાનિક અને વિદેશી રોકાણકારોને આકર્ષિત કરવાનું ચાલુ રાખ્યું, જેનાથી વૈશ્વિક મૂડી નિર્માણમાં ભારતની ભૂમિકા વધુ મજબૂત થઈ.
પ્રાથમિક બજાર દ્વારા ₹10.7 લાખ કરોડ એકત્ર કરવામાં આવ્યા
નાણાકીય વર્ષ 2025-26 દરમિયાન (ડિસેમ્બર 2025 સુધી), પ્રાથમિક બજાર દ્વારા દેવા અને ઇક્વિટી સહિત કુલ ₹10.7 લાખ કરોડ એકત્ર કરવામાં આવ્યા હતા.
આ સમયગાળા દરમિયાન,
- નાણાકીય વર્ષ 2024-25 કરતા IPO ની સંખ્યા 20 ટકા વધુ હતી.
- IPO દ્વારા એકત્ર કરવામાં આવેલી રકમ વાર્ષિક ધોરણે 10 ટકા વધી છે.
IPO અને OFS નું વધતું પ્રભુત્વ
મુખ્ય બોર્ડ પર લિસ્ટેડ કંપનીઓની સંખ્યા 69 થી વધીને 94 થઈ.
આ IPO દ્વારા એકત્ર કરાયેલી રકમ પણ ₹1.46 લાખ કરોડથી વધીને ₹1.60 લાખ કરોડ થઈ.
સર્વેમાં જણાવાયું છે કે નાણાકીય વર્ષ 2025-26 માં IPO પ્રવૃત્તિમાં ઑફર્સ ફોર સેલ (OFS)નું પ્રભુત્વ હતું. OFS કુલ એકત્ર કરાયેલી રકમના 58 ટકા હિસ્સો ધરાવે છે, જે દર્શાવે છે કે હાલના શેરધારકોએ તેમના હિસ્સાનો નોંધપાત્ર હિસ્સો વેચી દીધો છે.
SME સેગમેન્ટમાં પણ ઉત્સાહ જોવા મળ્યો.
નાના અને મધ્યમ ઉદ્યોગો (SME) સેગમેન્ટમાં પણ મજબૂત પ્રવૃત્તિ જોવા મળી.
નાણાકીય વર્ષ 2025-26 માં (ડિસેમ્બર 2025 સુધીમાં),
- 217 SME કંપનીઓ લિસ્ટેડ થઈ હતી, જે એક વર્ષ અગાઉ 190 હતી.
- SME IPO દ્વારા એકત્ર કરાયેલી રકમ ₹7,453 કરોડથી વધીને ₹9,635 કરોડ થઈ ગઈ.
આ દર્શાવે છે કે રોકાણકારોનો વિશ્વાસ મોટી કંપનીઓ સુધી મર્યાદિત નથી, પરંતુ નાના અને ઉભરતા વ્યવસાયોમાં પણ મજબૂત રહે છે.
