શું હેડફોન કાયમી શ્રવણશક્તિ ગુમાવી શકે છે? સત્ય જાણો.
આજના ડિજિટલ યુગમાં, ટેકનોલોજી એક જરૂરિયાત અને આદત બંને છે. ઇયરફોન અને હેડફોન આનું ઉત્તમ ઉદાહરણ છે. સવારની ચાલ હોય, સબવે હોય કે બસની સવારી હોય, કાફે હોય કે ઓફિસમાં કોલ હોય – લોકો દરેક જગ્યાએ ઇયરફોન પહેરેલા જોવા મળે છે. તે સુવિધા આપે છે, પરંતુ બેદરકારી અને લાંબા સમય સુધી ઉપયોગ કરવાથી સુનાવણી પર ગંભીર અસર પડી શકે છે.
વર્લ્ડ હેલ્થ ઓર્ગેનાઇઝેશન અનુસાર, વિશ્વભરમાં આશરે એક અબજ યુવાનોને અસુરક્ષિત મોટેથી સાંભળવાની ટેવને કારણે કાયમી શ્રવણશક્તિ ગુમાવવાનું જોખમ છે. આ આંકડો સમસ્યાની ગંભીરતા દર્શાવે છે, ફક્ત વ્યક્તિગત ચિંતા જ નહીં, પરંતુ વૈશ્વિક ચિંતા છે.
સૌથી મોટો ખતરો: ધ્વનિની તીવ્રતા અને અવધિ
ઇયરફોન ખૂબ જ ટૂંકા અંતરથી સીધા કાનમાં મોટા અવાજો પ્રસારિત કરે છે. જો અવાજ ઊંચો હોય અને તેમને લાંબા સમય સુધી સાંભળવામાં આવે, તો તેઓ કાનની સંવેદનશીલ રચનાઓને નુકસાન પહોંચાડી શકે છે.
વધુમાં, ઇયરફોન ઘણીવાર ખિસ્સા, બેગ અથવા વિવિધ સપાટી પર રાખવામાં આવે છે, જેનાથી તેમના પર બેક્ટેરિયા એકઠા થાય છે. તેમને અન્ય લોકો સાથે શેર કરવાથી કાનના ચેપનું જોખમ વધી શકે છે.
કાનની અંદર શું થાય છે?
જ્યારે આપણે મોટા અવાજો સાંભળીએ છીએ, ત્યારે ધ્વનિ તરંગો કાનના પડદાને કંપાવે છે. આ સ્પંદનો કાનના આંતરિક ભાગમાં કોક્લીઆ સુધી પહોંચે છે, જ્યાં હજારો નાના વાળના કોષો સ્થિત છે. આ વાળના કોષો અવાજને વિદ્યુત સંકેતોમાં રૂપાંતરિત કરે છે અને તેમને મગજમાં પ્રસારિત કરે છે.
મોટા અવાજોના સતત સંપર્કમાં રહેવાથી આ વાળના કોષો પર વધુ પડતું દબાણ આવે છે. સમય જતાં, આ કોષો ક્ષતિગ્રસ્ત થઈ શકે છે અથવા કાયમી ધોરણે નાશ પામી શકે છે. કારણ કે આ કોષો ફરીથી ઉત્પન્ન થતા નથી, તેથી નુકસાન કાયમી હોઈ શકે છે. આ સ્થિતિ અવાજને કારણે સાંભળવાની ખોટનું કારણ બને છે.
શક્ય લક્ષણો
- કાનમાં અવાજ (ટિનીટસ)
- સામાન્ય અવાજો અસહ્ય બની જાય છે (હાયપરક્યુસિસ)
- ચક્કર
- કાનમાં દુખાવો
- કાનમાં મીણનો વધુ પડતો સંચય
- વારંવાર કાનમાં ચેપ
- જો આ લક્ષણો ચાલુ રહે, તો ENT નિષ્ણાતની સલાહ લેવી મહત્વપૂર્ણ છે.
તેમને કેવી રીતે અટકાવવું?
નિષ્ણાતો કેટલીક સરળ પણ અસરકારક સાવચેતીઓની ભલામણ કરે છે:
- વોલ્યુમ મહત્તમ સ્તરના 60 ટકાથી નીચે રાખો.
- સતત 60 મિનિટથી વધુ સમય સુધી સાંભળશો નહીં, વારંવાર વિરામ લો.
- અવાજ વધારવાની જરૂરિયાત ટાળવા માટે અવાજ રદ કરનારા અથવા કાન ઉપર લગાવેલા હેડફોનનો ઉપયોગ કરો.
- નિયમિતપણે ઇયરફોન સાફ કરો.
- પહેલાથી જ ઘોંઘાટવાળા વાતાવરણમાં અવાજ વધુ વધારશો નહીં.
નાની સાવચેતીઓ લાંબા ગાળે તમારી સુનાવણીને સુરક્ષિત રાખી શકે છે. આરામ મહત્વપૂર્ણ છે, પરંતુ સલામતી તેનાથી પણ વધુ મહત્વપૂર્ણ છે.
