માતા બન્યા પછી બદલાતી લાગણીઓ અને સંબંધો પર તેનો અસર
માતા બનવું કોઈપણ સ્ત્રીના જીવનનો ખૂબ જ ખાસ અને ભાવનાત્મક અનુભવ છે, પરંતુ તેની સાથે શરીર અને મનમાં અનેક મોટા ફેરફારો પણ થાય છે। આ બદલાવનો અસર સંબંધો પર, ખાસ કરીને શારીરિક નજીકતા પર પડવો સંપૂર્ણ સ્વાભાવિક છે। ઘણી મહિલાઓમાં ડિલિવરી પછી શારીરિક સંબંધોની ઇચ્છામાં ઘટાડો જોવા મળે છે, જેને નિષ્ણાતો તાત્કાલિક સ્થિતિ માને છે।
આ બદલાવનું સૌથી મોટું કારણ થાક છે। નવજાત બાળકની સંભાળમાં દિવસ અને રાતનો ફરક લગભગ ખતમ થઈ જાય છે, જેના કારણે પૂરતી ઊંઘ મળતી નથી અને શરીર સતત થાક અનુભવતું રહે છે। આવા સમયે ઇન્ટિમેસીની ઇચ્છા ઓછી થવી સ્વાભાવિક છે। આ સિવાય Postpartum Depression પણ એક મહત્વપૂર્ણ કારણ બની શકે છે। ડિલિવરી પછી ઘણી મહિલાઓ માનસિક તણાવ, ચિંતા અને ભાવનાત્મક ઉતાર-ચઢાવમાંથી પસાર થાય છે, જે તેમના મૂડ અને સંબંધો બંનેને અસર કરે છે।
હોર્મોનલ ફેરફારો પણ આ સ્થિતિમાં મોટી ભૂમિકા ભજવે છે। પ્રેગ્નન્સી અને ડિલિવરી પછી Estrogen અને Progesteroneનું સ્તર અચાનક ઘટી જાય છે। જેના કારણે શરીરની કુદરતી લ્યુબ્રિકેશન પ્રક્રિયા અસરગ્રસ્ત થાય છે, અને ઇન્ટિમેસી દરમિયાન અસ્વસ્થતા કે દુખાવો થઈ શકે છે, જેના કારણે ઇચ્છામાં ઘટાડો થાય છે।
શોધ મુજબ, સ્તનપાન કરાવતી મહિલાઓમાં આ સમસ્યા વધુ જોવા મળે છે। બ्रेस્ટફીડિંગ દરમિયાન પણ એસ્ટ્રોજનનું સ્તર ઓછું રહે છે, જે શારીરિક નજીકતા પર અસર કરે છે। કેટલાક કેસમાં લ્યુબ્રિકેશનની અછત અને દુખાવાની સમસ્યાઓ પણ જોવા મળે છે।
આ ઉપરાંત શરીરમાં આવેલા બદલાવ પણ મહિલાઓના આત્મવિશ્વાસને અસર કરે છે। પ્રેગ્નન્સી પછી વજન વધવું, સ્ટ્રેચ માર્ક્સ અથવા શરીરના આકારમાં ફેરફાર મહિલાઓને અસ્વસ્થ બનાવે છે। જેના કારણે તેઓ પોતાની બોડી ઈમેજ વિશે નકારાત્મક અનુભવ કરી શકે છે અને પોતાને પહેલાની જેમ આકર્ષક ન માને। જોકે નિષ્ણાતો કહે છે કે આ સ્થિતિ સ્થાયી નથી અને સમય જતાં તેમાં સુધારો આવે છે।
આ પરિસ્થિતિમાંથી બહાર આવવા માટે પાર્ટનર સાથે ખુલ્લી વાતચીત કરવી ખૂબ જ જરૂરી છે। એકબીજાની લાગણીઓને સમજવી અને સહયોગ આપવો સંબંધને મજબૂત બનાવે છે। સાથે સાથે પોતાને સમય આપવો, પૂરતો આરામ કરવો અને જરૂર પડે તો ડૉક્ટર અથવા કાઉન્સેલરની સલાહ લેવી ફાયદાકારક બની શકે છે। સૌથી મહત્વપૂર્ણ વાત એ છે કે દરેક સ્ત્રીનું શરીર અલગ હોય છે અને ડિલિવરી પછી બદલાવ આવવો સંપૂર્ણ સ્વાભાવિક છે, તેથી પોતાને સમય આપવો અને સ્વીકારવું એ જ શ્રેષ્ઠ માર્ગ છે।
