WhatsApp: સરકારે ટેલિકોમ છેતરપિંડીનો અંત લાવવા માટે કડક પગલાં લીધાં છે. શુક્રવારે મળેલી માહિતી અનુસાર, સંચાર સાથી પોર્ટલ દ્વારા અત્યાર સુધીમાં 3.4 કરોડથી વધુ મોબાઇલ ફોન ડિસ્કનેક્ટ કરવામાં આવ્યા છે. તે જ સમયે, 3.19 લાખ IMEI નંબર બ્લોક કરવામાં આવ્યા છે. ટેલિકોમ્યુનિકેશન વિભાગ (DoT) એ AI અને બિગ ડેટાની મદદથી 16.97 લાખ WhatsApp એકાઉન્ટ્સ પણ બ્લોક કર્યા છે. સંદેશાવ્યવહાર અને ગ્રામીણ વિકાસ રાજ્યમંત્રી ડૉ. પેમ્માસાની ચંદ્ર શેખરે રાજ્યસભામાં જણાવ્યું હતું કે સંચાર સાથી પહેલ હેઠળ 20,000 થી વધુ બલ્ક SMS મોકલનારાઓને બ્લેકલિસ્ટ કરવામાં આવ્યા છે.
લોકો સંચાર સાથી પોર્ટલ પર ચક્ષુ સુવિધા દ્વારા શંકાસ્પદ છેતરપિંડીના કોલ અથવા સંદેશાની જાણ કરી શકે છે. પરંતુ દરેક ફરિયાદ પર અલગથી કાર્યવાહી કરવાને બદલે, DoT ક્રાઉડ-સોર્સ્ડ ડેટાનું વિશ્લેષણ કરે છે અને છેતરપિંડી કરનારા ટેલિકોમ સંસાધનોને પકડી પાડે છે. આ સ્માર્ટ સિસ્ટમ મોટા પાયે છેતરપિંડીને લક્ષ્ય બનાવે છે. મંત્રીએ કહ્યું કે કૃત્રિમ બુદ્ધિ અને બિગ ડેટા દ્વારા નકલી દસ્તાવેજો સાથેના જોડાણો ઓળખવામાં આવી રહ્યા છે. વધુમાં, DoT અને ટેલિકોમ કંપનીઓએ એક એવી સિસ્ટમ બનાવી છે જે વાસ્તવિક સમયમાં આંતરરાષ્ટ્રીય સ્પૂફ કોલ્સ (જે ભારતીય નંબરો પરથી આવતા હોય તેવું લાગે છે) શોધી કાઢે છે અને બ્લોક કરે છે.
ટેલિકોમ સેવા પ્રદાતાઓએ ૧,૧૫૦ લોકો અથવા સંસ્થાઓને બ્લેકલિસ્ટ કરી અને ૧૮.૮ લાખથી વધુ સંસાધનોના જોડાણ કાપી નાખ્યા. તેની અસર સ્પષ્ટપણે દેખાઈ રહી હતી. ઓગસ્ટ 2024 માં, નોંધાયેલ ન હોય તેવા ટેલિમાર્કેટર્સ (UTM) સામે 1,89,419 ફરિયાદો હતી, જે જાન્યુઆરી 2025 સુધીમાં ઘટીને 1,34,821 થઈ ગઈ. એટલે કે, સ્પામમાં મોટો ઘટાડો થયો હતો.
TRAI એ 12 ફેબ્રુઆરીના રોજ TCCCPR 2018 માં ફેરફારો કર્યા. હવે ગ્રાહકો 7 દિવસ સુધી સ્પામ અથવા અનસોલિસિટેડ કોમર્શિયલ કોમ્યુનિકેશન (UCC) વિશે ફરિયાદ કરી શકે છે. પહેલા આ મર્યાદા 3 દિવસની હતી. યુસીસી મોકલનારાઓ પર કાર્યવાહીનો સમય પણ 30 દિવસથી ઘટાડીને 5 દિવસ કરવામાં આવ્યો છે. આ સાથે, નિયમો કડક બનાવીને છેતરપિંડી અને સ્પામને રોકવાની તૈયારીઓ કરવામાં આવી છે.
