Britain Govt: યુકેમાં પાણીની કટોકટી: શું ડિજિટલ કચરો દૂર કરવાથી પાણીની બચત થશે?
બ્રિટન હાલમાં ૧૯૭૬ પછીના સૌથી ગંભીર દુષ્કાળનો સામનો કરી રહ્યું છે. સતત ઘટી રહેલા વરસાદને કારણે દેશના ઘણા વિસ્તારોમાં નદીઓ અને જળાશયો સંકોચાઈ ગયા છે. અત્યાર સુધીમાં પાંચ વિસ્તારોને સત્તાવાર રીતે દુષ્કાળગ્રસ્ત જાહેર કરવામાં આવ્યા છે, જ્યારે છ અન્ય વિસ્તારોમાં પરિસ્થિતિ ખૂબ જ ખરાબ છે. હવામાન વિભાગ કહે છે કે આગામી અઠવાડિયામાં પણ વરસાદની શક્યતા ઓછી છે, જેના કારણે કટોકટી વધુ ઘેરી બનવાની શક્યતા છે.
સરકારની ડિજિટલ અપીલ
કીર સ્ટારમરની આગેવાની હેઠળની બ્રિટિશ સરકારે નાગરિકોને પાણી બચાવવા અપીલ કરી અને પરંપરાગત સૂચનો આપ્યા –
- વરસાદી પાણીનો સંગ્રહ કરવો
- પાઈપો અને ટાંકીઓમાં લીકેજ તાત્કાલિક ઠીક કરવા
- સ્નાનનો સમય ઘટાડવો
- બગીચાઓ અને લૉનમાં ઓછું પાણી આપવું
પરંતુ આ સામાન્ય સલાહો સાથે, સરકારે એક અનોખી ડિજિટલ અપીલ પણ ઉમેરી – જૂના ઇમેઇલ અને ફોટા કાઢી નાખવા.
સરકાર દલીલ કરે છે કે ડેટા સેન્ટરો તેમના સર્વરને ઠંડુ રાખવા માટે ઘણું પાણી વાપરે છે. જો લોકો બિનજરૂરી ડિજિટલ ડેટા કાઢી નાખે છે, તો ડેટા સેન્ટર પરનો બોજ ઓછો થશે અને પરોક્ષ રીતે પાણી બચશે.
નિષ્ણાતોની શંકાઓ
ટેકનિકલ નિષ્ણાતોએ આ સલાહ પર પ્રશ્ન ઉઠાવ્યા છે. તેઓ કહે છે કે બધા ડેટા સેન્ટર પાણી આધારિત કૂલિંગનો ઉપયોગ કરતા નથી. મોટા પ્રમાણમાં પાણી અને વીજળીનો ઉપયોગ મુખ્યત્વે ઉચ્ચ-પ્રદર્શન કમ્પ્યુટિંગ (જેમ કે AI મોડેલ્સ, ક્લાઉડ ગેમિંગ, વિડિયો સ્ટ્રીમિંગ) માં થાય છે, અને વર્ષો જૂના ઇમેઇલ્સ અથવા ફોટા સ્ટોર કરવામાં નહીં.
નિષ્ણાતો એવી પણ દલીલ કરે છે કે મોટા પાયે ડેટા ડિલીટ કરવાની પ્રક્રિયા પોતે જ વધારાની ઊર્જા અને પાણીનો વપરાશ કરી શકે છે. આ રીતે, આ પગલું પ્રતિકૂળ અસર કરી શકે છે.
અસર કેમ મર્યાદિત રહેશે?
બ્રિટનની આ પહેલ પણ વિવાદાસ્પદ છે કારણ કે નાગરિકોનો બધો ડેટા બ્રિટનમાં જ સંગ્રહિત થતો નથી. ઘણા ક્લાઉડ સર્વર્સ અન્ય દેશોમાં સ્થિત છે. આવી સ્થિતિમાં, જો કોઈ વપરાશકર્તા બ્રિટનમાં ડેટા ડિલીટ કરે છે, તો પણ પાણીની બચતની અસર બ્રિટનમાં નહીં, વિદેશમાં થશે.
હાલમાં, દેશમાં એવો કોઈ કાયદો નથી જે ડિજિટલ ડેટાને ફક્ત સ્થાનિક સર્વર્સ પર રાખવા દબાણ કરે. આવી સ્થિતિમાં, આ સલાહની વ્યવહારિક અસર ખૂબ જ મર્યાદિત માનવામાં આવે છે.