શું યુરોપિયનો ખરેખર દારૂને વધુ સારી રીતે પચાવે છે?
દારૂ અને માનવીઓ વચ્ચેનો સંબંધ ફક્ત આદત પૂરતો મર્યાદિત નથી; સંસ્કૃતિ, આહાર, શરીરની રચના અને આનુવંશિકતા પણ મહત્વપૂર્ણ ભૂમિકા ભજવે છે. પ્રશ્ન ઘણીવાર ઉદ્ભવે છે: યુરોપિયન દેશોમાં લોકો પ્રમાણમાં વધુ પડતું દારૂ કેમ પીવે છે, છતાં તેમને લીવરની સમસ્યાઓ ઓછી હોય છે, જ્યારે ભારતમાં ઘણા લોકો પીધા વિના પણ ફેટી લીવર સાથે સંઘર્ષ કરે છે.
ગેસ્ટ્રો અને લીવર આરોગ્ય નિષ્ણાત ડૉ. હર્ષ વ્યાસ આ વિષય પર કેટલાક મહત્વપૂર્ણ મુદ્દાઓ શેર કરે છે.
આનુવંશિકતાની ભૂમિકા
ડૉ. વ્યાસના મતે, બે ઉત્સેચકો મુખ્યત્વે શરીરમાં આલ્કોહોલને તોડવાનું કામ કરે છે:
- આલ્કોહોલ ડિહાઇડ્રોજેનેઝ (ADH)
- એલ્ડીહાઇડ ડિહાઇડ્રોજેનેઝ (ALDH)
કેટલીક યુરોપિયન વસ્તીમાં આ ઉત્સેચકો વધુ સક્રિય અને અસરકારક છે. આનો અર્થ એ છે કે દારૂ દ્વારા ઉત્પન્ન થતા હાનિકારક પદાર્થ એસીટાલ્ડીહાઇડને તેમના શરીરમાંથી પ્રમાણમાં ઝડપથી તોડી શકાય છે અને દૂર કરી શકાય છે.
બીજી બાજુ, એશિયન વસ્તીના એક ભાગમાં એન્ઝાઇમની પ્રવૃત્તિમાં ઘટાડો થયો હોઈ શકે છે, જેના કારણે હાનિકારક પદાર્થો લાંબા સમય સુધી શરીરમાં રહી શકે છે. લાંબા ગાળે, આ યકૃત પર વધારાનો તાણ લાવી શકે છે.
જ્યારે એ નોંધવું મહત્વપૂર્ણ છે કે આ એક સામાન્ય વલણ છે, દરેક વ્યક્તિની જૈવિક પ્રતિક્રિયા અલગ અલગ હોઈ શકે છે.
આહારમાં તફાવત
યકૃતનું સ્વાસ્થ્ય ફક્ત આલ્કોહોલ પર આધારિત નથી, પરંતુ સમગ્ર આહાર પર આધારિત છે.
યુરોપિયન આહારમાં સામાન્ય રીતે શામેલ છે:
- જટિલ કાર્બોહાઇડ્રેટ્સ
- માછલી અને સીફૂડમાંથી ઓમેગા-3 ચરબી
- ઓલિવ તેલ
- પૂરતું પ્રોટીન
તેનાથી વિપરીત, ભારતીય આહારમાં ઘણીવાર શામેલ છે:
- શુદ્ધ કાર્બોહાઇડ્રેટ્સ (ઘઉંનો લોટ, સફેદ ચોખા)
- વધુ તળેલા ખોરાક
- ઓછું પ્રોટીન અને સ્વસ્થ ચરબી
આ અસંતુલન ફેટી લીવરનું જોખમ વધારી શકે છે, પછી ભલે વ્યક્તિ દારૂ પીવે કે ન પીવે.
શારીરિક પ્રવૃત્તિની અસર
નિયમિત શારીરિક પ્રવૃત્તિ લીવરમાં સંગ્રહિત વધારાની ચરબી ઘટાડવામાં મદદ કરે છે.
સક્રિય જીવનશૈલી, જેમ કે:
- દરરોજ ઘણા કિલોમીટર ચાલવું
- નિયમિત કસરત
- સ્વસ્થ ચયાપચય જાળવી રાખવો
યકૃતના સ્વાસ્થ્યને સુરક્ષિત કરવામાં મદદ કરી શકે છે.
ભારતમાં, શહેરી જીવનશૈલી, લાંબા સમય સુધી બેઠાડુ કામ અને મર્યાદિત કસરત ફેટી લીવરની ઘટનાઓમાં વધારો કરી શકે છે.
શું આનો અર્થ એ થાય કે દારૂ સલામત છે?
બિલકુલ નહીં. એવું માનવું ખોટું હશે કે યુરોપિયનો દારૂથી રોગપ્રતિકારક છે. વધુ પડતા દારૂના સેવનથી કોઈપણ વંશીય જૂથમાં લીવર સિરોસિસ, હૃદય રોગ અને અન્ય સ્વાસ્થ્ય સમસ્યાઓ થઈ શકે છે.
ફરક ફક્ત એટલો હોઈ શકે છે કે આનુવંશિકતા, આહાર અને જીવનશૈલીના પરિબળોનું મિશ્રણ કેટલીક વસ્તીમાં વિવિધ અસરોનું કારણ બની શકે છે.
