મહારાષ્ટ્ર સરકારનો મોટો નિર્ણય! એરલાઇન્સને 6 મહિના સુધી મળશે સસ્તા જેટ ફ્યુઅલનો લાભ, શું ટિકિટ સસ્તી થશે?
દેશમાં હવાઈ મુસાફરીનો ખર્ચ સતત વધી રહ્યો છે. તેની અસર સામાન્ય મુસાફરોની સાથે એરલાઇન્સની કામગીરી પર પણ પડી રહી છે. આ સ્થિતિ વચ્ચે મહારાષ્ટ્ર સરકારે વિમાન કંપનીઓને મોટી રાહત આપતો નિર્ણય લીધો છે. રાજ્ય સરકારે વિમાનમાં વપરાતા ઇંધણ એટલે કે એવિએશન ટર્બાઇન ફ્યુઅલ (ATF) પર લાગતા વેલ્યુ એડેડ ટેક્સ (VAT)ની રિયાયતી દરની મુદત વધુ છ મહિના લંબાવી છે. હવે 7 ટકાના દરે મળતી આ કરરાહત 14 એપ્રિલ, 2027 સુધી ચાલુ રહેશે. અગાઉ આ છૂટ મર્યાદિત સમય માટે આપવામાં આવી હતી. સરકારના આ નિર્ણયથી એરલાઇન્સના ઇંધણ ખર્ચમાં ઘટાડો થવાની આશા છે. જોકે, મુસાફરો માટે હવાઈ ટિકિટના ભાવમાં તાત્કાલિક ઘટાડો થશે તેવી ખાતરી નથી.

જેટ ફ્યુઅલ પર 18 ટકાથી ઘટાડીને 7 ટકા કરાયો હતો વેટ
મહારાષ્ટ્ર સરકારે આ વર્ષે મે મહિનામાં વિમાનના ઇંધણ પર કરનો બોજ ઘટાડવાનો નિર્ણય લીધો હતો. તે સમયે ડ્યુટી ચૂકવેલા એવિએશન ટર્બાઇન ફ્યુઅલ પર લાગતો વેટ 18 ટકાથી ઘટાડીને 7 ટકા કરવામાં આવ્યો હતો. આ નિર્ણયથી રાજ્યમાં ઇંધણ ખરીદતી એરલાઇન્સને સીધી રાહત મળી હતી. હવે સરકારે આ જ રિયાયતી દરને 14 એપ્રિલ, 2027 સુધી ચાલુ રાખવાની જાહેરાત કરી છે. એટલે કે આગામી છ મહિના સુધી એરલાઇન્સને ઓછા કરનો લાભ મળતો રહેશે. ખાસ કરીને મુંબઈ જેવા મોટા હવાઈ મથક પરથી સંચાલન કરતી કંપનીઓ માટે આ નિર્ણય ખર્ચના સંચાલનમાં મદદરૂપ બની શકે છે.
ઇન્ડિગો, એર ઇન્ડિયા અને સ્પાઇસજેટે કરી હતી કરરાહતની માંગ
એરલાઇન્સને ઇંધણના વધતા ખર્ચમાંથી રાહત મળે તે માટે ફેડરેશન ઓફ ઇન્ડિયન એરલાઇન્સ (FIA) દ્વારા મહારાષ્ટ્ર અને દિલ્હી સરકાર સમક્ષ રજૂઆત કરવામાં આવી હતી. આ સંગઠનમાં ઇન્ડિગો, એર ઇન્ડિયા અને સ્પાઇસજેટ જેવી મોટી વિમાન કંપનીઓ સામેલ છે. સંગઠનનું કહેવું છે કે જેટ ફ્યુઅલ પર ઓછો વેટ લાગવાથી કંપનીઓનો સંચાલન ખર્ચ ઘટી શકે છે. આ ઉપરાંત ઓછા કરને કારણે એરલાઇન્સ મહારાષ્ટ્ર અને દિલ્હી જેવા રાજ્યોમાંથી વધુ પ્રમાણમાં ઇંધણ ખરીદવા પ્રોત્સાહિત થઈ શકે છે. FIAએ ઓક્ટોબરમાં દિલ્હીનાં મુખ્યમંત્રી રેખા ગુપ્તાને પત્ર લખીને પણ કરરાહત ચાલુ રાખવાની માંગ કરી હતી.
એરલાઇન્સના કુલ ખર્ચમાં 55 ટકા સુધીનો હિસ્સો ઇંધણનો
વિમાન કંપનીઓ માટે જેટ ફ્યુઅલ સૌથી મોટો ખર્ચ ગણાય છે. FIAના જણાવ્યા અનુસાર, હાલમાં એરલાઇન્સના કુલ સંચાલન ખર્ચમાં ઇંધણનો હિસ્સો વધીને આશરે 50થી 55 ટકા સુધી પહોંચ્યો છે. અગાઉ સામાન્ય રીતે આ હિસ્સો 30થી 40 ટકાની આસપાસ રહેતો હતો. પશ્ચિમ એશિયામાં ચાલી રહેલા તણાવ અને વિવિધ હવાઈ માર્ગો પર લાગેલા પ્રતિબંધોને કારણે આંતરરાષ્ટ્રીય વિમાનોને લાંબા અંતરના રસ્તે ઉડાન ભરવી પડે છે. પરિણામે વધુ ઇંધણ વપરાય છે અને વિમાનચાલક દળનો ખર્ચ પણ વધે છે. આ પરિસ્થિતિએ એરલાઇન્સની નાણાકીય સ્થિતિ પર વધારાનું દબાણ ઊભું કર્યું છે.

રૂપિયાની નબળાઈથી પણ વિમાન કંપનીઓની મુશ્કેલી વધી
ઇંધણના વધતા ભાવ ઉપરાંત ભારતીય રૂપિયાની નબળાઈ પણ એરલાઇન્સ માટે ચિંતાનો વિષય બની છે. વિમાન લીઝ પર લેવાનો ખર્ચ, તેની જાળવણી, વીમા અને અન્ય આંતરરાષ્ટ્રીય ચુકવણીઓ મોટાભાગે ડોલરમાં કરવામાં આવે છે. તેથી રૂપિયો નબળો પડતાં કંપનીઓનો ખર્ચ વધી જાય છે. બીજી તરફ લાંબા હવાઈ માર્ગો અને વધતા ઇંધણ વપરાશને કારણે પણ ખર્ચમાં વધારો થઈ રહ્યો છે. આ તમામ પરિબળોને કારણે કેટલીક એરલાઇન્સે ટિકિટના ભાવમાં વધારો કરવાની સાથે ફ્યુઅલ સરચાર્જ પણ લાગુ કર્યા છે. પરિણામે મુસાફરોને હવાઈ મુસાફરી માટે પહેલાં કરતાં વધુ રકમ ચૂકવવી પડી રહી છે.
હવે દિલ્હી સરકારના નિર્ણય પર એરલાઇન્સની નજર
મહારાષ્ટ્ર સરકારે કરરાહતની મુદત લંબાવ્યા બાદ હવે એરલાઇન્સની નજર દિલ્હી સરકારના આગામી નિર્ણય પર છે. દિલ્હીમાં પણ આ વર્ષે જેટ ફ્યુઅલ પરનો વેટ 25 ટકાથી ઘટાડીને 7 ટકા કરવામાં આવ્યો હતો. જોકે, આ રાહત મર્યાદિત સમય માટે આપવામાં આવી હતી અને નવેમ્બરમાં તેની સમીક્ષા થવાની હતી. FIAએ દિલ્હી સરકારને 16 નવેમ્બર પછી પણ 7 ટકાનો રિયાયતી દર ચાલુ રાખવા અપીલ કરી છે. જોકે, આ અંગે હજુ સત્તાવાર જાહેરાત કરવામાં આવી નથી. જો દિલ્હી સરકાર પણ રાહત લંબાવશે તો એરલાઇન્સને વધુ એક મોટા હવાઈ મથક પર ઇંધણ ખર્ચ ઘટાડવામાં મદદ મળી શકે છે.
શું મુસાફરોને મળશે સસ્તી હવાઈ ટિકિટ?
મહારાષ્ટ્ર સરકારના નિર્ણયથી એરલાઇન્સને ઇંધણ ખરીદવામાં રાહત ચોક્કસ મળશે, પરંતુ તેનો સીધો લાભ મુસાફરોને મળશે કે નહીં તે અનેક બાબતો પર નિર્ભર રહેશે. હવાઈ ટિકિટના ભાવ નક્કી કરવામાં ઇંધણ ઉપરાંત વિમાનની જાળવણી, કર્મચારીઓનો પગાર, એરપોર્ટ ચાર્જ, વીમો અને અન્ય સંચાલન ખર્ચ પણ મહત્વપૂર્ણ હોય છે. જો ઇંધણના ખર્ચમાં થયેલો ઘટાડો લાંબા સમય સુધી જળવાશે તો એરલાઇન્સને ભાડા વધારવાનું દબાણ ઓછું થઈ શકે છે. જોકે, હાલમાં ટિકિટના ભાવ તાત્કાલિક ઘટશે તેવી અપેક્ષા રાખવી યોગ્ય નથી. મુસાફરોએ બુકિંગ પહેલાં અલગ-અલગ એરલાઇન્સના ભાડાની સરખામણી કરવી જોઈએ.
