અદાણી અને અંબાણી વચ્ચે ડેટા સેન્ટરની જંગ તેજ! AI અને ડિજિટલ બિઝનેસમાં અબજો ડોલરનું રોકાણ
ભારતના અગ્રણી ઉદ્યોગપતિ ગૌતમ અદાણી હવે માત્ર ઊર્જા, બંદરો અને ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર ક્ષેત્ર પૂરતા સીમિત રહેવા માંગતા નથી. તેમનું ગ્રુપ ડિજિટલ ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર અને ડેટા સેન્ટરના ક્ષેત્રમાં પણ મોટું સ્થાન મેળવવાની તૈયારી કરી રહ્યું છે. આ માટે અદાણી ગ્રુપ લગભગ 1.5 અબજ ડોલર એટલે કે ₹12,500 કરોડથી વધુનું વિદેશી દેવું એકત્ર કરવાની યોજના બનાવી રહ્યું છે. આ ફંડનો ઉપયોગ ડેટા સેન્ટર બિઝનેસના વિસ્તરણ માટે થઈ શકે છે.
ડેટા સેન્ટર બિઝનેસ માટે અદાણી ગ્રુપનો મોટો પ્લાન
સૂત્રોના જણાવ્યા અનુસાર, અદાણી ગ્રુપ આ રકમ વિદેશી બેંકો અને નાણાકીય સંસ્થાઓ પાસેથી લોન તરીકે મેળવવા માટે વાતચીત કરી રહ્યું છે. કંપનીની આ યોજના દર્શાવે છે કે ગ્રુપ હવે પરંપરાગત ઊર્જા વ્યવસાયની સાથે ડિજિટલ ક્ષેત્રમાં પણ લાંબા ગાળાનું રોકાણ કરવા માગે છે. અદાણી ગ્રુપે વર્ષ 2035 સુધી ડેટા સેન્ટર સહિતના ડિજિટલ ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચરમાં લગભગ 100 અબજ ડોલરનું રોકાણ કરવાનો લક્ષ્યાંક રાખ્યો છે. નવી લોન આ મહત્વાકાંક્ષી યોજનાનો એક ભાગ માનવામાં આવે છે.
દુનિયાની મોટી બેંકો સાથે ચાલી રહી છે વાતચીત
આ ફંડિંગ માટે અદાણી ગ્રુપની સંયુક્ત સાહસ કંપની અદાણીકોનેક્સ પ્રાઇવેટ લિમિટેડ સક્રિય છે. આ કંપની ડેટા સેન્ટર ઓપરેટર EdgeConneX સાથે મળીને બનાવવામાં આવી છે. અહેવાલો મુજબ, લોન માટે DBS Group Holdings, First Abu Dhabi Bank અને જાપાનની MUFG જેવી મોટી નાણાકીય સંસ્થાઓ સાથે ચર્ચા ચાલી રહી છે. આ ઉપરાંત Natixis, ING Bank અને Societe Generale જેવી વૈશ્વિક બેંકોનો પણ સંપર્ક કરવામાં આવ્યો છે. જોકે, આ અંગે હજી અંતિમ નિર્ણય લેવાયો નથી.
પાંચથી સાત વર્ષ માટે મળી શકે છે લોન
પ્રસ્તાવિત 1.5 અબજ ડોલરની લોનની શરતો અને વ્યાજદર અંગે હાલમાં વાટાઘાટો ચાલી રહી છે. પ્રાથમિક અંદાજ મુજબ, આ લોન પાંચથી સાત વર્ષના સમયગાળા માટે હોઈ શકે છે. જોકે, વ્યાજદર, ચુકવણીની શરતો અને અન્ય નાણાકીય વિગતો હજી નક્કી થઈ નથી. આ મામલે કેટલીક બેંકોએ ટિપ્પણી કરવાનો ઇનકાર કર્યો છે, જ્યારે અદાણી ગ્રુપ અને અન્ય સંબંધિત બેંકો તરફથી પણ સત્તાવાર જવાબ મળ્યો નથી. તેથી આ ડીલને હાલમાં પ્રસ્તાવિત ફંડિંગ તરીકે જ જોવી જોઈએ.
મુકેશ અંબાણીની રિલાયન્સ સાથે વધશે સ્પર્ધા
ભારતના ડેટા સેન્ટર માર્કેટમાં અદાણી ગ્રુપ એકલું નથી. મુકેશ અંબાણીની રિલાયન્સ ઇન્ડસ્ટ્રીઝ પણ આ ક્ષેત્રમાં મોટું રોકાણ કરવાની તૈયારી કરી રહી છે. અહેવાલો અનુસાર, રિલાયન્સ આગામી સાત વર્ષમાં આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સ એટલે કે AI સંબંધિત ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચરમાં 110 અબજ ડોલર સુધીનું રોકાણ કરવાની યોજના ધરાવે છે. આમ, દેશના બે મોટા ઉદ્યોગપતિઓ ડિજિટલ ક્ષેત્રમાં પોતાની પકડ મજબૂત કરવા માટે આગળ વધી રહ્યા છે. આ સ્પર્ધાથી ભારતમાં નવી ટેકનોલોજી અને ડિજિટલ સેવાઓના વિકાસને વેગ મળી શકે છે.
ભારતમાં ડેટા સેન્ટરની માંગ ઝડપથી વધી રહી છે
આ ક્ષેત્રમાં વધતા રોકાણ પાછળનું મુખ્ય કારણ AI અને ક્લાઉડ કમ્પ્યુટિંગ સેવાઓની વધતી માંગ છે. આ ટેકનોલોજી ચલાવવા માટે વિશાળ કમ્પ્યુટિંગ ક્ષમતા અને સુરક્ષિત ડેટા સંગ્રહની જરૂર પડે છે. ઓગસ્ટ 2026માં ભારતમાં ડેટા સેન્ટરની કુલ ક્ષમતા લગભગ 1.57 ગીગાવોટ હોવાનો અંદાજ હતો. સરકારને આશા છે કે 2030 સુધીમાં આ ક્ષમતા વધીને લગભગ 8 ગીગાવોટ થઈ શકે છે. એટલે આવનારા વર્ષોમાં આ ક્ષેત્રમાં મોટા પાયે નવા પ્રોજેક્ટ્સ શરૂ થવાની શક્યતા છે.
આગામી વર્ષોમાં ₹16 લાખ કરોડથી વધુના રોકાણની શક્યતા
સ્થાનિક મીડિયા અહેવાલો મુજબ, આગામી સાતથી આઠ વર્ષ દરમિયાન ભારતના ડેટા સેન્ટર માર્કેટમાં લગભગ 200 અબજ ડોલરનું રોકાણ આવી શકે છે. આ દરમિયાન અદાણીકોનેક્સે થોડા મહિના પહેલાં જ 800 મિલિયન ડોલરની ડેટા સેન્ટર લોન મેળવી હતી, જે 18 મહિનાની મુદત માટે હતી. હવે નવી 1.5 અબજ ડોલરની ફંડિંગ યોજના કંપનીના વિસ્તરણને વધુ વેગ આપી શકે છે. જો આ યોજના સફળ થાય, તો ભારત વૈશ્વિક ડિજિટલ ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર ક્ષેત્રમાં વધુ મહત્વપૂર્ણ સ્થાન મેળવી શકે છે. જોકે, લોનની અંતિમ શરતો અને રોકાણની વાસ્તવિક ગતિ પર સમગ્ર યોજનાનું પરિણામ નિર્ભર રહેશે.
