સરકારી બેંકોના શેરમાં આવશે મોટી હલચલ? કેન્દ્ર સરકાર ઘટાડશે હિસ્સેદારી, જાણો કઈ બેંકોનાં નામ છે સામેલ
કેન્દ્ર સરકાર સેન્ટ્રલ બેંક ઓફ ઇન્ડિયા, યુકો બેંક, પંજાબ એન્ડ સિંધ બેંક અને ઇન્ડિયન ઓવરસીઝ બેંકમાં પોતાની ભાગીદારી ઘટાડવાની યોજના બનાવી રહી છે. આ પગલાનો હેતુ શેરબજારના નિયમોનું પાલન કરવાનો છે. સરકાર આ બેંકોમાં પોતાનો હિસ્સો 75 ટકા સુધી લાવવા માટે શેર વેચી શકે છે. જોકે, આ યોજનાની અંતિમ વિગતો અને સમયમર્યાદાની સત્તાવાર પુષ્ટિ જરૂરી છે.
SEBIનો નિયમ શું કહે છે?
ભારતીય શેરબજારના નિયમો અનુસાર, લિસ્ટેડ કંપનીઓમાં ઓછામાં ઓછા 25 ટકા શેર જાહેર રોકાણકારો પાસે હોવા જોઈએ. આ નિયમને મિનિમમ પબ્લિક શેરહોલ્ડિંગ કહેવામાં આવે છે. સરકારની માલિકી ધરાવતી કેટલીક બેંકોમાં સરકારી હિસ્સો ઘણો ઊંચો હોવાથી આ નિયમનું પાલન કરવા માટે વધારાના શેર બજારમાં વેચવાની જરૂર પડી શકે છે. આ પ્રક્રિયામાં સામાન્ય રોકાણકારો અને સંસ્થાકીય રોકાણકારો ભાગ લઈ શકે છે.
સેન્ટ્રલ બેંક અને યુકો બેંકમાં કેટલો હિસ્સો વેચાશે?
સેન્ટ્રલ બેંક ઓફ ઇન્ડિયામાં સરકારની ભાગીદારી આશરે 81.19 ટકા હોવાનું જણાવવામાં આવ્યું છે. તેને 75 ટકા સુધી લાવવા માટે લગભગ 6.19 ટકા હિસ્સો ઘટાડવો પડશે. બીજી તરફ, યુકો બેંકમાં સરકારી ભાગીદારી આશરે 90.95 ટકા છે. તેથી બેંકમાં જાહેર શેરહોલ્ડિંગ વધારવા માટે આશરે 15.95 ટકા હિસ્સો ઘટાડવાની જરૂર પડી શકે છે.
પંજાબ એન્ડ સિંધ બેંક અને ઇન્ડિયન ઓવરસીઝ બેંક પર અસર
પંજાબ એન્ડ સિંધ બેંકમાં સરકારની ભાગીદારી લગભગ 93.85 ટકા છે. તેને 75 ટકા સુધી લાવવા માટે આશરે 18.85 ટકા હિસ્સો ઘટાડવો પડશે. ઇન્ડિયન ઓવરસીઝ બેંકમાં સરકારી હિસ્સો લગભગ 92.44 ટકા છે, એટલે કે 17.44 ટકા હિસ્સો ઘટાડવાની જરૂર પડી શકે છે. આ આંકડા દર્શાવે છે કે ચારેય બેંકોમાં જાહેર રોકાણકારોની ભાગીદારી વધારવાની નોંધપાત્ર સંભાવના છે.
OFS અને QIP દ્વારા કેવી રીતે વેચાશે શેર?
સરકાર પોતાની ભાગીદારી ઘટાડવા માટે ઓફર ફોર સેલ (OFS) પદ્ધતિનો ઉપયોગ કરી શકે છે. તેમાં હાલના શેરધારક પોતાના શેર બજારમાં વેચે છે અને રોકાણકારો તેને ખરીદી શકે છે. બીજી તરફ, ક્વોલિફાઇડ ઇન્સ્ટિટ્યૂશનલ પ્લેસમેન્ટ (QIP) દ્વારા બેંકો સંસ્થાકીય રોકાણકારોને નવા શેર જારી કરીને ભંડોળ એકત્ર કરી શકે છે. બંને પ્રક્રિયાઓ અલગ છે અને તેમની શરતો પણ અલગ હોઈ શકે છે.
રોકાણકારોએ શું ધ્યાનમાં રાખવું જોઈએ?
સરકારી બેંકોમાં હિસ્સો વેચવાની યોજના બજારમાં ચર્ચાનો વિષય બની શકે છે, પરંતુ માત્ર આ સમાચારના આધારે શેર ખરીદવાનો નિર્ણય લેવો યોગ્ય નથી. શેરની વર્તમાન કિંમત, બેંકની નાણાકીય સ્થિતિ, નફો, એનપીએ, મૂડીની જરૂરિયાત અને વેચાણની શરતો તપાસવી જરૂરી છે. ખાસ કરીને OFS અથવા QIPની સત્તાવાર જાહેરાત થાય ત્યારે તેની કિંમત અને સંભવિત અસર સમજ્યા પછી જ રોકાણ અંગે નિર્ણય લેવો જોઈએ.
