સરકારી બેંકોના ખાનગીકરણ અને મર્જરની તૈયારી? ઇન્ડિયન ઓવરસીઝ બેંક સહિત આ 4 બેંકો ચર્ચામાં
કેન્દ્ર સરકાર દેશની ચાર મોટી સરકારી બેંકોમાં પોતાની ભાગીદારી ઘટાડવા અંગે વિચારણા કરી રહી હોવાના અહેવાલો સામે આવ્યા છે. આ યોજનાનો હેતુ આગામી એક વર્ષમાં સરકારી હિસ્સો ઘટાડીને લગભગ 75 ટકા કરવાનો છે. આ પગલાથી શેરબજારમાં સામાન્ય રોકાણકારો અને અન્ય શેરધારકો માટે વધુ શેર ઉપલબ્ધ થઈ શકે છે. જોકે, આ અંગે અંતિમ નિર્ણયની સત્તાવાર પુષ્ટિ જરૂરી છે.
SEBIના નિયમને કારણે કેમ જરૂરી બન્યું આ પગલું?
ભારતીય શેરબજારમાં લિસ્ટેડ કંપનીઓ માટે સેબીના મિનિમમ પબ્લિક શેરહોલ્ડિંગ નિયમનું પાલન કરવું જરૂરી છે. સામાન્ય રીતે લિસ્ટેડ કંપનીમાં ઓછામાં ઓછા 25 ટકા શેર જાહેર રોકાણકારો પાસે હોવા જોઈએ. તેથી, જે સરકારી બેંકોમાં કેન્દ્ર સરકારનો હિસ્સો 75 ટકાથી વધુ છે, ત્યાં સરકાર પોતાનો હિસ્સો ઘટાડીને નિયમનું પાલન કરવા માટે પગલાં લઈ શકે છે.
કઈ ચાર સરકારી બેંકોમાં સરકારનો હિસ્સો ઘટી શકે?
મીડિયા અહેવાલોમાં ચાર સરકારી બેંકોનાં નામ સામે આવ્યાં છે. ઇન્ડિયન ઓવરસીઝ બેંકમાં સરકારનો હિસ્સો આશરે 92.44 ટકા, પંજાબ એન્ડ સિંધ બેંકમાં 93.85 ટકા, યુકો બેંકમાં 90.95 ટકા અને સેન્ટ્રલ બેંક ઑફ ઇન્ડિયામાં 81.19 ટકા હોવાનું જણાવાયું છે. જો સરકાર હિસ્સો ઘટાડે, તો આ બેંકોમાં જાહેર રોકાણકારોની ભાગીદારી વધવાની શક્યતા છે.
શું સરકારી બેંકોનું મર્જર અને ખાનગીકરણ પણ થશે?
હિસ્સો ઘટાડવાની ચર્ચા સાથે સરકારી બેંકોના એકીકરણની આગામી યોજના અંગે પણ અહેવાલો સામે આવ્યા છે. સરકાર નાની અથવા નાણાકીય રીતે નબળી બેંકોને મોટી બેંકોમાં ભેળવીને વધુ મજબૂત બેંકિંગ વ્યવસ્થા ઊભી કરવા વિચારણા કરી શકે છે. ભૂતકાળમાં પંજાબ નેશનલ બેંકમાં ઓરિએન્ટલ બેંક ઑફ કોમર્સ અને યુનાઇટેડ બેંક ઑફ ઇન્ડિયાનું વિલીનીકરણ થયું હતું. જોકે, નવી મર્જર યોજના અંગે અંતિમ જાહેરાતની રાહ જોવી જરૂરી છે.
સેન્ટ્રલ બેંક અને ઇન્ડિયન ઓવરસીઝ બેંકના ખાનગીકરણની શક્યતા
અહેવાલો અનુસાર, નીતિ આયોગે અગાઉ સેન્ટ્રલ બેંક ઑફ ઇન્ડિયા અને ઇન્ડિયન ઓવરસીઝ બેંકને ખાનગીકરણ માટે સંભવિત ઉમેદવારો તરીકે ઓળખી હતી. ખાનગીકરણના સમર્થકો માને છે કે તેનાથી કાર્યક્ષમતા, આધુનિક ટેક્નોલોજી અને કોર્પોરેટ ગવર્નન્સમાં સુધારો થઈ શકે છે. જોકે, આ બેંકોના ખાનગીકરણ અંગે અંતિમ નિર્ણય લેવાયો છે એવું માનવું યોગ્ય નથી. સત્તાવાર જાહેરાત અને સરકારની મંજૂરી મહત્વપૂર્ણ રહેશે.
IDBI બેંકનો સોદો અને રોકાણકારો માટે શું અર્થ?
IDBI બેંકમાં 60.72 ટકા હિસ્સાના વેચાણ અંગે પણ મહત્વપૂર્ણ વિકાસના અહેવાલો છે. આપેલી માહિતી અનુસાર, ફેરફેક્સ ફાઇનાન્શિયલ હોલ્ડિંગ્સની સહાયક કંપની પ્રતિ શેર ₹81ના ભાવે આશરે ₹52,878 કરોડમાં હિસ્સો ખરીદવાની છે. આ વેચાણમાં કેન્દ્ર સરકારના 30.48 ટકા અને LICના 30.24 ટકા શેર સામેલ છે. સોદા બાદ સરકારનો હિસ્સો 15 ટકા અને LICનો 19 ટકા રહેવાનો જણાવાયો છે. રોકાણકારોએ આવા સમાચારને અંતિમ નિર્ણયથી અલગ સમજીને સત્તાવાર જાહેરાતો પર નજર રાખવી જોઈએ.
